وسواس در کودکان

بهترین نوع درمان اختلال وسواس در کودکان استفاده از روش های رفتاردرمانی است

دختر 5 ساله ام جدیدا مرتب دست هایش را می شوید و نسبت به چرب و چسبناک شدن دست هایش خیلی حساس شده است و بارها میز غذا را ترک می کند تا دستهایش را بشوید. حتی اگر دست هایش ماژیکی شوند واکنش شدیدی مثل گریه کردن نشان می دهد. لطفا مرا راهنمایی کنید که چگونه با او رفتار کنم؟

بهترین نوع درمان اختلال وسواس در کودکان استفاده از روش های رفتاردرمانی است. من توصیه جدی دارم حتما فرزندتان را چند جلسه نزد روان شناس کودک و نوجوان ببرید چرا که درمان کودکان دارای روشهای خاص خود است.

بر طبق این روش ها، ابتدا رفتار درمانگر، کودک را تشویق می کند تا افکار و آئین های وسواسی خود را به طور دقیق و جزءبه جزء شرح دهد، تا او بتواند اجزای کلیدی این رفتارها را شناسایی کند. آن گاه از او می پرسد که انجام دادن کدام یک از رفتارهای وسواسی اش ضروری نیست و آیا می تواند بدون آن که نگران و مضطرب شود، از انجام آن بخش از رفتارهایش صرف نظر کند.

در این مرحله درمانگر، ضمن پذیرش حالات، افکار و رفتار کودک، سعی می کند به او بفهماند که هر فردی ممکن است در مواردی دچار خشکی رفتار و اشتغالات ذهنی وسواسی شود که به دلایل نامفهومی مدام آن ها را تکرار می کند. هدف او از این کار آن است که تا حدود زیادی افکار وسواسی کودک را متزلزل کند تا حدی که رفته رفته بتواند گام های موثری برای حذف این گونه رفتارها بردارد. 

 زمانی که کودکی دچار مشکل وسواس می شود، اطرافیان او باید بدانند که کودک تقصیری ندارد

 
گروه دیگری از رفتار درمانگران که روش های خود را بر پایه دیدگاه شناخت درمانی استوار کرده اند نیز برای درمان اختلال وسواس در کودکان سعی می کنند ابتدا به کودک بیاموزند که چگونه می تواند احساسات و افکارش را درباره فکر و عملی که انجام می دهد، تغییر دهد. برای مثال، اگر کودکی وسواس دست شستن دارد، از او می خواهند که دست هایش را کثیف کند(مثلاً گل آلود، چرب، خمیری، ماسه ای و ...) و سعی کند بدون آن که چندین بار دست هایش را بشوید به بازی خود ادامه دهد و فقط در انتهای بازی دستش را بشوید.

در این روش، تغییر نگرش کودک درباره کثیفی و آلودگی مدنظر است و این که او بتواند به خود بقبولاند که خمیر نوعی وسیله بازی برای کودکان است که از مواد بهداشتی درست شده است و لزومی نیست در حین خمیربازی چندین بار دست هایش را بشوید. روش های درمان رفتاری، زمانی که اعضای خانواده هم درگیر حل مشکل شوند، بهترین شیوه درمان محسوب می شود.

طبق نظر روانشناسان و متخصصان علوم رفتاری، کودکانی که برای درمان خود از این گونه شیوه ها استفاده می کنند، نیاز به حمایت، همکاری و مشارکت تمام اعضای خانواده دارند. در حقیقت، درصد بهبودی کودک بدون همراهی خانواده خیلی کم می شود، زیرا شیوه های درمان شناختی رفتاری اغلب با قدری اضطراب و نگرانی توام هستند که اگر حمایت روانشناس، والدین و اعضای خانواده را همراه نداشته باشد، درمان و بهبود کودک را به تاخیر می اندازد.

 زمانی که کودکی دچار مشکل وسواس می شود، اطرافیان او باید به این نکته توجه داشته باشند که کودک گناه و تقصیری ندارد. وقتی شما  قصد درمان و بهبودی کودک را دارید، باید از هر جهت او را مورد حمایت خود قرار دهید. شما باید بتوانید کمترین بهبودی کودک را تشخیص دهید و او را مورد تشویق و حمایت خود قرار دهید. تمام اعضای خانواده باید نسبت به این موضوع حساس و هوشیار باشند. آنان باید تا حد امکان شرایط را برای کودک آرام و عادی نگه دارند تا او بتواند مشکلات و سختی های درمان را راحت تر تحمل کند. خانه ای پرتنش و اضطراب هیچ گاه نمی تواند به کودک کمک کند تا با نگرانی و تشویش ناشی از شیوه های درمانگری مقابله نماید.

منبع:tebyan.net

یک فوق تخصص روانپزشکی اطفال گفت: بیشتر خانواده‌ها یا متوجه رفتارهای وسواسی نمی‌شوند و یا سعی در پنهان کردن آن دارند، ولی با توجه به قابل درمان بودن این رفتارها، باید هر چه سریعتر با مراجعه به روانپزشک اطفال در صدد درمان این مشکل برآیند.

دکتر بهروز جلیلی ، با اشاره به اینکه وسواس در کودکان با الگوهای رفتاری متفاوتی بروز می‌کند، گفت: گاه وجود برخی از رفتارها از سوی کودکان به عنوان توجه، دقت یا تمیز بودن وی تصور می‌شود، والدین نیز با تصور اینکه این رفتارها طبیعی است آن را جدی نمی گیرند.

وی در خصوص شناسایی رفتارهای وسواسی در کودکان گفت: فشار آوردن مداد روی کاغذ، فکر کردن هنگام نوشتن و تایید خواستن از والدین یا احساس شل بودن بند کفش از علامت‌های شروع وسواس در کودکان است، کودکان متوجه اشتباه بودن و غیرطبیعی بودن این رفتارها نمی شوند.

این فوق تخصص روانپزشکی اطفال خاطرنشان کرد: بیشتر خانواده‌ها یا متوجه رفتارهای وسواسی نمی شوند و یا سعی در پنهان کردن آن دارند، ولی با توجه به قابل درمان بودن این رفتارها، باید هر چه سریعتر با مراجعه به مشاور با روانپزشک اطفال در صدد درمان این مشکل برآیند.

دکتر جلیلی با تاکید بر اینکه بروز هر نوع رفتار تکراری بی مورد یا تاکید بر موضوعی ساده، وسواس تلقی می شود، یادآور شد: والدین مطمئن باشند که با بکارگیری آموزش‌هایی که از جانب روانپزشک به آنها ارایه می‌شود، این نوع رفتارها درمان می‌شود در غیر این صورت و به تصور اینکه این نوع رفتارها خودبخود برطرف می شوند، حرکات وسواسی مزمن شده و گاه برطرف کردن آنها مشکل است.

وی گفت: اطرافیان نباید کودکان را به دلیل انجام رفتارهای وسواسی سرزنش کنند، به عنوان مثال در مواردی که کودک احساس می‌کند با وجود شست و شوی دست، دستش تمیز نشده، ارایه توجیه منطقی برای کودک کمک کننده نیست، زیرا این فکر ناراحت کننده هرگز کودک را رها نمی‌کند و تنها راهکار رفع این نوع رفتارها مشاوره با کارشناسان است.

منبع:سلامت نیوز