صبر و مقاومت یکی از مهم ترین عوامل در جهت موفقیت و سربلندی انسان در مواجهه با دردها و سختی ها و مشکلات است. به فرموده امام صادقعلیه السلام: هیچ چیز به اندازه صبوری، رنج گرفتاری ها را کاهش نمی دهد. همچنین آن حضرت داستان غم انگیز حضرت یوسفعلیه السلام را یادآور می شود که با صبر و شکیبایی توانست در شرایط سخت زندان روحیه امیدواری و پیروزی خود را در مسیر الی الله حفظ کند. پس می فرماید: نتیجه صبر پیروزی است: " فاصبروا تظفروا ". پیامبر اعظمصلی الله علیه وآله وسلم نیز بر این اصل توصیه فرموده اند: " بالصبر یوقع الفرج " به وسیله صبر، امید گشایش است. به قول شاعر: صبر و ظفر هر دو دوستان قدیم اند- براثر صبر، نوبت ظفر آید.

انسان ذاتاً عجول است: " خلق الانسان من عجل ". به محض اینکه چیزی را دید می خواهد و همین که به چیزی امید بست، به انتظار می نشیند. آن چه مهم است تحمل تپش های پراضطراب انتظار و از یاد نبردن طلوع خورشید است. امام علی علیه السلام می فرماید:

 " من صبر نال المنی " هرکس شکیبایی ورزید، به آرزویش می رسد.

پیش از این "صبر و استقامت" از مهم ترین مؤلفه های بصیرت بیان شد؛ اما این مقوله خود باید به عنوان عنصری مستقل مورد بررسی قرار گیرد چه آن که حضرت امیرعلیه السلام، آن را در کنار بصیرت برای برافراشتن عَلََمش خواسته است. صبر در فرهنگ

اسلامی جایگاهی بس رفیع، به بلندای "رأس ایمان" دارد و بدون آن اثری از ایمان باقی نخواهد ماند. این بدان جهت است که از نظر دین اسلام، تکامل تنها در ایمان و اندیشه نیست که جایگاه آن قلب یا مغز معرفی شود و بتوان آن را در گوشه ای از کلیسا یا در کنج خلوتی و در ساعاتی خاص، به دست آورد- آن گونه که بعضی مکاتب می پندارند- بلکه این مسیر علاوه بر ایمان و اندیشه، در سایه سار عمل و حرکت به دست می آید. در سیر به سوی سرچشمه های استعداد انسانی، موانعی پیش روی مسافران کوی دوست قرار می گیرد که برداشتنش محتاج "صبر" است. صبری که در این مسیر قرینِ "بصیرت" گردد و با هرگونه انگیزه ی منحرف کننده، مقابله کند. این سخن روشن می کند که تفاوت دریافت صحیح از روایات با برداشت غلطِ نابصیران از صبر، از زمین  تا آسمان است به اندازه ی تفاوت ماهِ من تا ماه گردان.

صبر با اقسام سه گانه اش (صبر در برابر مصیبت، معصیت و طاعت) و شعبه های چهارگانه اش باعث می شود؛ غل و زنجیر از  سویی و خار و خاشاک از سوی دیگر، از دیدگان بصیر دور شده و راهی را که برگزیده اند، با آزادگی کامل طی کنند.

کلمه ی صبر، حداقل 111 بار در قرآن به کار رفته است. موارد و فواید آن چنین است: صبر باعث پاداش بهشت است. از صفات صبر به همراه تقوی، از امور مهم هستند. صبر منجر به رستگاری می شود. در امور زندگی و اهل ایمان، دعوت به صبر است.

در زناشویی، صبر بهتر است. صبر انبیا در مقابل آزار و اذیّت. صبر در هنگامه دعوت و رسالت. خدا با صابران است. جنگ جوی صابر بر چند دشمن، توان غلبه می یابد. آیات الهی برای اهل صبر، قابل درک است. صبر باید برای رضای خدا باشد. خداوند بر اهل صبر، سلام می فرستد. صبر همراه توکل است. صبر به کمک خدا انجام می شود. عجله در مقابل صبر است. پیامبران از صابران هستند. صبر بر حوادثی که انسان به آن علم ندارد. صبر، صفت مؤمنان است نه کافران. صبر مقدمه ی توکل است. صبر برای  هدایت دیگران لازم است. خدا صابران را دوست دارد.