امروزه علي رغم هشدارهاي پياپي مجامع پزشکي و فرهنگي ، مصرف سيگاربه طور روز افزون در جامعه بالا مي رود .

متاسفانه آسيب ها و پيامدهاي ناشي از مصرف سيگار ، بسيار جدي و بعضاً جبران ناپذير هستند و اغلب سيگاري ها با اينکه از مضرات سيگار با خبرند ، ولي از روي عادت و به بهانه کسب آرامش و رفع خستگي ، اقدام به مصرف اين ماده خطرناک مي کنند و سلامت جسم و جان خود را به خطر مي اندازند .

ميزان مصرف افراد سيگاري ، با ايجاد تشديد مسائل رواني افزايش مي يابد و گاه به حدي مي رسد که جاي خواب و خوراک را نيز مي گيرد.

دوري از خانواده ، بيکاري ، محرکهاي رواني ، اصرار دوستان و خويشان و حتي علاقه شخصي ، کسب لذت و تقليد و خودنمايي ، از عوامل موثر در روي آوري به سيگار است . استعمال سيگار در نوجوانان ، بيشتر جنبه خود نمايي دارد و آرام آرام براي کسب لذت صورت مي گيرد . آغاز مصرف سيگار در سنين جواني و ميانسالي ممکن است تاثير چنداني بر خلقيات فرد نداشته باشد ؛ ولي تجربه استعمال سيگار تا قبل از بيست سالگي يعني در بحراني ترين سنين نوجواني ، به اين سبب که دوران شخصيت سازي نوجوان است و هر تجربه اي را تا آخر عمر فرا راه خود قرار مي دهد ، بسيار خطرناک است .

يکي از دلايل اصلي روي آوري نوجوانان به سيگار، کنجکاوي در امتحان کردن آن است که اغلب ازطريق دوستان و همسالان تبليغ مي شود و آرام آرام براي ادامه اين تجربه ، بهانه هاي ديگري نيز فراهم مي شود . برخي از نوجوانان براي مخالفت با خانواده و رفع حقارتها به اين کار دست مي زنند و مي خواهند از اين طريق اعتماد به نفس بيشتري کسب کنند . رقابت با گروه همسالان از طريق خود نمايي ، بزرگترين دليل شايع براي آغاز کشيدن سيگار است .

بسياري از پسران نوجوان سيگاري ، عقيده دارند که با هر پکي که به سيگارمي زنند ، احساس مردانگي مي کنند و اين شيوه به زودي جزئي از شخصيت آنها مي شود . تقليد از پدر و مادر و اطرافيان نيز تاثير زيادي در سيگاري شدن نوجوان دارد .

اضطراب ، تنش ، محرکهاي شديد رواني و ناراحتي هاي خانوادگي عوامل عمده زمينه ساز براي روي آوردن به سيگار هستند .

مسأله تاسف بار اين است که نوجوان سيگاري که ازطريق سيگار به آرامش کاذب دست مي يابد و با پنهان کردن مشکل خود از خانواده هر روز بيش از پيش به دوستان هم دردش روي مي آورد ، بهترين طعمه عاملان پخش مواد مخدر نيز خواهد شد. در اين ميان خانواده ها بيش از ديگر گروههاي اجتماعي در پيشگيري از سيگاري شدن نوجوانان نقش دارند .



نقش خانواده در مراقبت از نوجوانان
دوره نوجواني ، دوره اي حساس و شگرف و حد فاصل کودکي و جواني است . خانواده هاي هوشيار بايد با آگاهي از شرايط ويژه اين دوره ، همواره مراقب فرزندان نوجوان خود باشند . موقعيت حساسشان را درک کنند و هرچه بيشتر آنها را در پناه خود بگيرند . وقتي که مشکلات نوجوان در محيط خانه و در جمع صميمي خانواده بدون ترس از تنبيه و شماتت مطرح شود ، و از طريق راه حلهاي منطقي والدين رفع گردد ، ديگر نيازي به حضور و دخالت دوستان و همسالان نيست . نقش تربيتي خانه و خانواده به عنوان محيطي که فرزندان بيشترين وقت خود را در آن مي گذرانند تا جايي مهم است که به جرأت مي توان گفت ، منشاء تمام موفقيتها و شکستها را بايد در شيوه تربيتي خانواده ها جستجو کرد .

والدين بايد هوشيار باشند و ارتباطات ، رفتار و آمد و شدهاي نوجوان خويش را تحت نظر بگيرند ، و اگر احساس کردند بلاي مهلک سيگار ، گريبان فرزندانشان را گرفته با سعه صدر و بدون فوت وقت اين نطفه شوم را خفه کنند .

آموزش قبل از سن 15 سالگي ، تلاش براي کاستن فشارهاي رواني ، تشويق و تقويت به موقع موفقيتها ، فراهم کردن تفريحات سالم و سازنده و دروني کردن ارزشها در پيشگري از روي آوردن نوجوان به سيگار تاثير زيادي دارد .