رباعیات خاقانی

خواهند جماعتی که تزویر کنند

از حیله طریق شرع تغییر کنند

تغییر قضا به هیچ رو ممکن نیست

هرچند که این گروه تدبیر کنند

بخت ار به مراد با توام بنشاند

گردون ز توام برات دولت راند

پروانهٔ بخت را به دیوان وصال

مرفق چه دهم تا ز منت نستاند

دندان من ار دوش لبت رنجان کرد

تب با تن من به رنج صد چندان کرد

چون دست درازی به لبت دندان کرد

تب خال چرا لب مرا بریان کرد

چون درد تو بر دلم شبیخون آورد

دندانت موافق دلم گشت به درد

اندر همه تن نبود جز دندانت

کو با دل من موافقت داند کرد

گردی لبت از لبم به بوسی آزرد

تب دوش تن مرا بیازرد به درد

امروز تبم برفت و تب خال آورد

تب خال مکافات لبم خواهد کرد

از غدر فلک طعن خسان صعب‌تر است

وز هر دو فراق غم رسان صعب‌تر است

صعب است فراق یار دلبر لیکن

محتاج شدن به ناکسان صعب‌تر است

در باغ شعیب و خضر و موسی نگرید

تا چشمهٔ خضر و ماه و شعری نگرید

در زیر درخت شاخ طوبی نگرید

بر آب روان سایهٔ موسی نگرید

ای کشته مرا لعل تو مانند بسد

وی کشته به دندان بسد عاشق صد

دریاب مرا دلا سبک‌تر برکش

ز آن پیش که ترتر شود از آب نمد

درد سر مردم همه از سر خیزد

چون یافت کله درد قویتر خیزد

داری سر آن کز سر سر برخیزی

تا درد سر و بار کله برخیزد

آهو بودی پلنگ ب دساز مگرد

گرگ آشتیی بکن سر افراز مگرد

دانی که دلم ز عشق تو نیمه نماند

چون آمده‌ای ز نیمه ره باز مگرد

دردی است مرا به دل دوایم بکنید

گرد سر آن شوخ فدایم بکنید

دیوانه‌ام و روی به صحرا دارم

زنجیر بیارید و به پایم بکنید

از کوههٔ چرخ مملکت مه در گشت

وز گوشهٔ نطع مکرمت شه درگشت

اسکندر ثانی است که از گه در گشت

یا سد سکندر که به ناگه در گشت

آنجا که قضا رهزن حال تو شود

گر خانه حصار است وبال تو شود

چون رحمت حق شامل حال تو شود

صحرای گشاده حصن مال تو شود

خاقانی امید بر تو بیشی نکند

کس بر تو بگاه عهد پیشی نکند

خویشان کهن عهد چو بیگانه شدند

بیگانهٔ نو رسیده خویشی نکند

تا چشم رهی چشم تو را چشمک داد

از چشمهٔ چشم من دو صد چشمه گشاد

هرچشم که از چشم بدش چشم رسید

در چشمهٔ چشم تو چنان چشم مباد