اسم من نارگيل است، به من نارجيل، جوز هندي، بادنج و رانج هم مي‏گويند. قامت درخت من به چهل متر مي‏رسد و در تمام ايام سال داراي ميوه هستم، زادگاه من بنادر و سواحل درياي هند مي‏باشد و هر چه درخت من به دريا نزديكتر باشد و از آب شور آبياري شود، ميوه من شيرين‏تر، شادابتر و چرب‏تر مي‏شود. درخت من پس از هفت سال بار مي‏دهد و بيش از صد سال عمر مي‏كند.
ميوه من سبز رنگ و پر از آب است. آب آن شيرين و گوارا است، ولي اگر 24 ساعت بماند مانند شراب تخمير مي‏شود و پس از چند روز بدل به سركه مي‏گردد. ميوه من پس از رسيدن سه پوست دارد. پوست اول قهوه‏اي رنگ بوده و داراي ريشه است. معمولا اين پوست را در آب خيس كرده و بعد مي‏كوبند تا ريشه‏هاي آن جدا شود. با اين ريشه‏ها معمولا طناب درست مي‏كنند كه با آن لنگر كشتيها را مي‏بندند. اين طناب در آب شور دريا مقاومت زياد داشته و با آن كوزه قليان درست مي‏كنند و به آن نارگيله يا نارجيله مي‏گويند و به همين مناسبت يكي از نامهاي كوزه قليان نارجيله است. پوست سوم آن چسبيده به مغز است. ميوه من پس از رسيدن ابتدا داراي شير است، ولي پس از چندي اين شير غليظ شده و روي مغز به صورت يك جدار چرب است رسوب مي‏كند. مغز ميوه من سفيد رنگ، شيرين، لذيذ و چرب است. خوردن مغز ميوه من حرارت غريزي و جنسي را زياد مي‏كند، و نيروي جنسي را تقويت مي‏نمايد، بدن را چاق و فربه مي‏نمايد، مواد سودايي و بلغمي را از بين مي‏برد و به همين جهت براي بي حسي اعضا، فلج، جنون، ماليخوليا و امثال اينها نافع است. ميوه من كبد راتقويت مي‏كند. براي زخم معده، بواسير و تقويت كليه و زيادشدن ادرار و رفع سردي مثانه و درد آن مفيد مي‏باشد. مغز ميوه من با شكر مولد خون تميز است و مغز كهنه من ايجاد مسموميت كرده، توليد قي و غش مي‏نمايد و ضد سم آن پس از شستشوي معده، خوردن ميوه‏هاي ترش است. از مغز ميوه من روغني به دست مي‏آيد كه در صورت تصفيه شدن، همانند روغن گاو مي‏باشد و در ايران غالبا آن را با روغن حيواني بطور تقلبي مخلوط كرده، مي‏فروشند. سوهان قم را بيشتر با روغن نارگيل درست مي‏كنند. در صنعت صابون سازي و شامپو سازي، روغن مغز من بهترين روغن مي‏باشد. سركه من جهت اخراج كرم معده و كرم كدو مفيد است و چون مقداري مغز نارگيل را در ديگ آبگوشت بيندازيم، سبب زود پز شدن آن شده و آن را به خوبي مهرا مي‏كند. ماليدن خاكستر پوست ميوه من به دندان، آن را سفيد مي‏كند و ماليدن آن به صورت، كك مك را از بين مي‏برد و براي جرب و خارش مفيد است. رنگ رخسار را باز مي‏كند، مخلوط خاكستر ميوه من با حنا مو را تقويت كرده و از ريزش آن جلوگيري مي‏كند، خوردن ميوه من جهت تقويت حافظه و فهم مفيد بوده درد كليه و مثانه را تسكين مي‏دهد و باد شكن مي‏باشد. چنانچه بعد از خوردن داروهاي ضد كرم مقداري روغن نارگيل خورده شود، در افتادن كرم مؤثر است. ماليدن روغن كهنه من درد كمر و زانو و بواسير را تسكين مي‏دهد براي معالجه بواسير بهتر است روغن كهنه مرا با روغن هسته زرد آلوي تلخ مخلوط كرده و بكار بريد.
نارگيل دريايي‏
اسم من نارگيل دريايي است، به من نارجيل بحري هم مي‏گويند، زادگاه من جزاير استوايي مي‏باشد و قبل از ساختن كشتيهاي اقيانوس پيما، كسي از درخت و محل رشد من آگاه نبود و ميوه من به دريا ريخته مي‏شد و مردم آن را از آب مي‏گرفتند و هر كس به نوعي آن را تعبير مي‏كرد. در هر حال، من نوعي نارگيل هستم كه ميوه من ممكن است شبيه به دودانه خربزه مي‏باشد كه از طرف ناف مانند دولپه لوبيا به هم چسبيده‏اند. ميوه من پس از خشك شدن بسيار سخت شده و چون هر قسمت آن بيضي شكل است، پس از قطع دو قسمت و خالي كردن درون آن به صورت دو كشكول در مي‏آيد و شما بارها آن را در دست درويشان ديده‏ايد، ولي گمان نمي‏كنم پي به ماهيت آن برده و بدانيد آنها را با چه مي‏سازند. مغز ميوه من مانند مغز نارگيل سفيد است، ولي در اثر ماندن، كم كم زرد، سرخ و تيره مي‏شود و طعم شيرين آن تلخ مي‏گردد. مغز ميوه تازه من پادزهر سموم مخصوصا ترياك است و مواد سمي را از اعماق بدن كشيده و جذب مي‏نمايد و چون آن را به ترياك خورده بدهند، سم را به خود گرفته و توليد قي مي‏كند و چون ماده سمي تمام شود، قي بند مي‏آيد و به همين جهت آن را كم كم به مسموم مي‏خورانند، تا استفراق تمام شود. عده‏اي از اين خاصيت من استفاده كرده، براي تشخيص مسموميت به كار مي‏برند. گذاشتن مغز ميوه من بر محل نيش حشرات از قبيل مار، عقرب و زنبور نيز مفيد بوده، سم را به خود كشيده و درد آن را تسكين مي‏دهد.
در اويش خوردن آبرا در كشكولي كه از نارگيل دريايي درست شده باشد، سودمند دانسته و آن را دافع سموم بدن مي‏دانند.
زبان خوراكيها جلد دوم دكتر غياث الدين جزايرى