مقطعات انوری

دست در دامن جاه تو زند هرکه ورا

دامن دولتش از دست فلک چاک بود

زهر آسیب زمانه نکند هیچ خلل

هر کرا خدمت درگاه تو تریاک بود

زاستین کرم تست اگر درهمه عمر

دامنی بینی کزگرد فلک پاک بود

پس پسندی ز پسندیده خصالت که سه روز

پای من چون سر بد خواه تو بر خاک بود

چه خبر باشد از لشکر جاهت که درو

به حسب مشرف و عارض دهد باک بود

یک چند روزگار نه از راه مکرمت

بر ما دری ز نعمت گیتی گشاده بود

چون چیز اندکی به هم افتاد باز برد

گفتی که نزد ما به امانت نهاده بود

وامروز هرکه گویدم آن نیم ثروتی

کز مادر زمانه به تدریج زاده بود

چون با تو نیست گویمش آن بازخواست زود

گویی دهنده از سر جودی نداده بود

گردون چو سگ به فضلهٔ خود بازگشت کرد

بیچاره او که کارش با این فتاده بود

زهی صاحب ملک پرور که گیتی

سخای ترا چرخ یک روزه آید

زلعل نگین تو درحکم مطلق

همی لرزه در چرخ پیروزه آید

چو وهم تو در سیر برهان نماید

ازو باد را سنگ در موزه آید

اگر آز من نعمت تو بداند

در ایام تو نوبت روزه آید

زدهر سیه کاسه الحق چنانم

که از پشت من دستهٔ کوزه آید

هوا ماه دیگر چنان گرم گردد

که دوزخ به دنیا به دریوزه آید

اگر آن نخواهم که از پیله باشد

بباید مرا آنچه از قوزه آید

ای خداوندی که از ایام اگر خواهی بیابی

جز نظیر خویش دیگر هرچت از خاطر برآید

تاد اگر خاک سم اسبت به دوزخ برفشاند

تا ابد از آتش او فعل آب کوثر آید

کمترین بندگانت انوری بر در به پایست

چون حوادث باز گردد یا چو اقبال اندر آید

تا دلم تل سیم او بیند

یک جهان زر ناب می‌باید

نشود راست تا بود هشیار

گند مستی خراب می‌باید

تا ستونم رسد به خیمهٔ او

سه قدح می طناب می‌باید

نقل و اسباب و لوت حاصل شد

یک صراحی شراب می‌باید

تو بده تا ترا ثواب بود

گر دلت را ثواب می‌باید

کرد عالی بنای این مجدود

اختر سعد و طالع مسعود

از برای نزول میر عمید

صدر دنیا ضیاء دین مودود

آنکه حکمش دهد ز روی نفاذ

آتش و آب را نزول وصعود

به تفکر رسد به سر فلک

به تجسس رسد به وهم حسود

دل او برده بارنامهٔ بحر

کف او کرده کارنامهٔ جود

هست فرمانش رهنمای قضا

هست احسانش نقش بند وجود

نیست بر رای او غلط ممکن

نیست از عقل کل خطا معهود

ای ز حزم تو در حوالی ملک

دولت و فتنه در قیام و قعود

وی ز عدل تو در نواحی دهر

جور و انصاف در صدور و ورود

پیش ذهن تو غیب برده رکوع

پیش کلک تو کرده وحی سجود

به کمال خدای گر به جز اوی

هست کاملتر از تو یک موجود

تا که افلاک را در این حرکت

نیست کون و فساد کس مقصود

باد عمر تو درحصول مراد

همچو دوران چرخ نامعدود

ای به جود و به قدر بر ز فلک

گر سجودت برد فلک شاید

دست جودت جهان همی بخشد

پای قدرت فلک همی ساید

فلکت پشت پای از آن بوسد

حاسدت پشت دست از این خاید

همتت از سر علو و سمو

به جهان دست می‌نیالاید

اخترت از پی سعود و شرف

به فلک بر همی نیاساید

شبه تو چرخ هم ترا آرد

مثل تو دهر هم ترا زاید

هرکه را در دل از هوای تو مهر

با دلش چرخ راز بگشاید

هرکرا برتن از قبول تو حرز

المش چون شفا بنگراید

دشمنت دشمن خودست چنان

که برو ذات او نبخشاید

خنجر کین او چه پیرایی

خود زیانش سرش بپیراید

ای نیاز از می سخای تو مست

با توام کی به کس نیاز آید

مشربی دادیم که شربت آن

غم بکاهد طرب بیفزاید

از لطافت چنانکه جز به عرض

جوهرش سوی سفل نگراید

ظل او بر زمین نبیند کس

زانکه او چون هوا بننماید

با منش چون خرد بدید چه گفت

گفت چون تو ترا که بستاید

چون به شکلت نگه کنم گویم

کس به گل آفتاب انداید

گر به جرمت نگه کنم گویم

کس به گز ماهتاب پیماید

تا درآن مشرب آن بود شربت

که زدل رنگ رنج بزداید

باد بر دست تو میی که به عکس

رنگ رخسار لاله برباید

صرف و پالوده‌ای چنانکه به لطف

زابگینه چو ضو بپالاید

رای و فرمانت بر زمانه روان

تا خرد رای بد نفرماید

جامهٔ عمر تو بفرسوده

تا قضا آسمان نفرساید

سخن آرای مدح تو چو خرد

تا سخن را خر بیاراید

ای به جاه تو جان ما خرم

روح را راح تو همی باید

جام از بهر می همی بایست

جسم از بهر جان همی باید

طبع مهتاب را دو خاصیت است

که ببندد بدان و بگشاید

به یکی جان چو جور بخراشد

به دگر دل چو عدل بزداید

ماهتابیست این علی مهتاب

که اخس الخواص می‌زاید

سیب انصاف را ببندد رنگ

قصب عهد را بفرساید

گل آزادگی نکرده فزون

در زکام جفا بیفزاید

مد دریای مکرمت نکند

تا به جوی ثنا برون ناید

باز در جزر می‌کند تاثیر

تا چو آب و گلشن بیالاید

این چنین ماهتاب دانی چه

گازر حادثات را شاید

تا گرش در حساب کون و فساد

کز شش و هفت جام درباید

به ذراع فجی به دست قضا

ناگهان بر فناش پیماید

وگر به طبع شود زود نزد همچو خودی

ز بهر چیزی خوار و نژند باز آید

چو اعتقاد کند کز کسش نباید چیز

خدای قدرت والای خویش بنماید

به دست بنده ز حل و ز عقد چیزی نیست

خدای بندد کار و خدای بگشاید