واژه ECU مخفف Electronic Control Unit يا واحد کنترل الکترونيک مي باشد و نقش هدايت و کنترل يک خودروي انژکتوري را بر عهده دارد .همانطور که مي دانيد خودروهاي انژکتوري بدليل عملکرد بهتر و توانايي پاس کردن استانداردهاي آلودگي، تقريبا در تمام دنيا جايگزين خودروهاي کاربراتوري شده اند و مغز اين سيستم ECU مي باشد.

آشنايي با ECU

اي سي يو با توجه به سنسورهايي که به موتور متصل است وضعيت و شرايط خودرو را تحليل کرده و پاسخهاي لازم را به خروجيها که عبارتند از: انژکتورها، جرقه زنها و ... اعمال مي کند. سنسورها کيت هاي مختلف هستند که هر چه تعداد آنها بيشتر باشد اي سي يو بهتر مي تواند شرايط موتور را درک کند.

سنسورهاي مهم خودروهاي انژکتوري عبارتند از: سنسور دور يا RPM، سنسور فشار داخل مانيفولد يا MAP، سنسور موقعيت دريچه گاز يا TPS، سنسور دماي آب يا CTS، سنسور دماي هوا IAT، سنسور اکسيژن يا لامبدا، سنسور ضربه.

به طور کلي واحدهاي کنترل الکترونيکي توانايي انجام سه کارکرد زير را دارند:

نظارت (Monitoring) بر کارکرد هاي خودرو و آگاه کردن راننده از آن ، مانند نظارت بر مصرف سوخت و آگاه کردن راننده از مصرف لحظه اي يا ميانگين سوخت ، يا نظارت بر موقعيت درها و آگاه کردن راننده از باز بودن آنها.

تنظيم (Regulating) کارکردهاي خودرو به وسيله بهينه کردن همواره ي آنها ، مانند تنظيم مصرف سوخت موتور توسط واحد کنترل الکترونيکي سيستم انژکتوري.

کنترل (Controlling) کارکردهاي خودرو از طريق محاسبه کميات خروجي بر پايه داده هاي ورودي ، (مانند کنترل ترمز به وسيله سيستم ضد قفل ترمز) در بيشتر واحد هاي کنترل الکترونيکي سه کارکرد نظارت ، تنظيم و کنترل همزمان وجود دارند.

در داخل ECU دو نوع حافظه موجود است: حافظه موقت و حافظه دائم.

حافظه موقت: اين نوع حافظه با قطع برق باطري از بين مي‌رود اما مجددآ قابل استحصال است. به روش برگرداندن حافظه، روش تجديد حافظه و يا Initialize مي‌گويند.

حافظه موقت شناسايي استپر موتور، دنده‌ها و حالات عملي موتور و محاسبات لحظه‌اي براي تنظيمات لحظه‌اي را به عهده دارد و محلي براي نگهداشت معايب موقت و دائم سيستم انژکتور است. اگر هر يک از سه کار زير را انجام دهيد حافظه موقت موجود در ECU پاک شده و خودرو تا مدتي به دليل از دست دادن برخي از پارامترهاي لحظه‌اي موتور بد کار مي‌کند: جدا کردن کابل باطري بيش از 15 دقيقه، جدا کردن سوکت هاي ECU بيش از 15 دقيقه، جدا کردن سوکت رله دوبل در خودروهاي غير مالتي‌پلکس و سوکت‌هاي BSM در خوردوهاي مالتي ‌پلکس بيش از 15 دقيقه.

در چنين حالتي بايد خودرو دوباره تجديد حافظه شود. در اين حالت خودرو سکته‌هاي بي‌دليل و نا به ‌هنگام نموده و در هنگام تعويض دنده و به خصوص در هنگام معکوس کشيدن راننده احساس مي‌کند که خودرو لحظه‌اي دچار مکث مي‌شود. البته اين در خودرو هاي نو زياد محسوس نيست ولي در هر صورت تجديد حافظه ECU کاملآ مفيد خواهد بود.

روش تجديد حافظه ECU:

اصولآ با توجه به اين‌که در کارخانه‌هاي مختلف روش‌ها و متدهاي مختلفي براي توليد وجود دارد و نيز نظر به استفاده خودرو در کشورها و مناطق مختلف با شرايط متفاوت، در ECU نوعي قابليت سازگاري و يکسان‌سازي وجود دارد که اين توانايي بر مبناي چهار عنصر پايه‌گذاري مي‌شود: سنسور اکسيژن، سنسور موقعيت دريچه گاز، سنسور ضربه (ناک) و سنسور استپر موتور.

براي تجديد حافظه موقت ECU شرکت پژو اينگونه پيشنهاد کرده است که سوئيچ را به مدت حداقل 10 ثانيه ببنديد. سوئيچ را به مدت حداقل 10 ثانيه باز کنيد. خودرو را روشن کنيد و به مدت حداقل 10 ثانيه گاز ندهيد. دنده ها را يک به يک معرفي کنيد.

حافظه دائم:

اين نوع حافظه مانند سيستم‌ عامل و Setup کامپيوترهاي PC است و با قطع برق از بين نمي‌رود؛ اما در صورت خراب شدن ديگر قابل برگشت نبوده و مي‌توان گفت اي سي يو سوخته است. حافظه دائم شامل جدول بزرگي به نام Look Up Table است که در اين جدول به مانند جدول ضرب رديف‌ها و ستون‌ها و خانه‌هايي وجود دارد. با اين تفاوت که تعداد رديف‌ها و ستون‌هاي اين جدول برابر تعداد سنسورهاي موجود در سيستم موتور مي‌باشد.

مواردي که براي حفاظت از ECU نبايد انجام دهيد:
1 – جدا کردن کابل باطري هنگامي که خودرو روشن است:

همان‌طور که مي‌دانيد ولتاژ توليدي دينام حدود 14 ولت است اما بايد دانست که اين ولتاژ، ولتاژ متوسط توليدي دينام است. پيک توليد ولتاژ دينام بر حسب دور موتور و بار گرفته شده از دينام، متغير بوده و گاهي اوقات به 16 ولت نيز مي‌رسد. در حالت عادي که کابل‌هاي باطري متصل است اين نوسان به خاطر خاصيت خازني باطري تعديل مي‌شود اما اگر کابل باطري در هنگام روشن بودن خودرو باز شود، اين نوسانات مي‌تواند بر روي قسمت‌هاي حساس خودرو (کليه کنترل يونيت‌هاي الکترونيکي) تاثير نامطلوب داشته باشد. حداکثر قدرت تحمل نوسان ولتاژي اين قطعه به طور استاندارد 16 ولت است. اگر هنگامي که خودرو روشن است کابل باطري را جدا کنيم به طور حتم ريسک سوختن ECU وجود دارد! طبيعي است که با توجه به قيمت زياد آن، اين کار عاقلانه به نظر نمي‌رسد.
2- امتحان جرقه از روي واير شمع با اتصال آن به بدنه:

وقتي سر شمع‌ها را مي‌کشيد و براي امتحان برق ارسالي به سر شمع ها توسط واير مربوطه به بدنه جرقه ايجاد مي‌کنيد، ممکن است که مقدار جريان نابهنگام غير قابل کنترلي را در ثانويه کويل ايجاد کنيد. برق ثانويه کويل با برق سيم پيچ اوليه آن داراي تاثير متقابل هستند. سيم پيچ اوليه کويل نيز برق خود را مستقيمآ از ECU مي‌گيرد. اين کار ممکن است موجب ايجاد نوسانات برق در شبکه برق خودرو و اسيب رسيدن به قسمت‌هاي حساس به‌ خصوص ECU شود. در صورت تمايل به چک کردن برق سر شمع‌ها از يک شمع فيلرگيري شده يدک استفاده کنيد تا ميزان جريان دهي ثانويه کويل تحت کنترل باشد.
3 – آب زدن به ECU:

اگر پشت جعبه اين قطعه را باز کنيد خواهيد ديد که براي جلوگيري از نفوذ آب؛ قسمت فيبر مدار چاپي و حتي پين‌هاي داخلي با ماده‌اي موم مانند پوشيده شده اما در هر صورت پين‌هاي نري خارجي سوکت ECU بدون محافظ هستند و خيس شدن آنها موجب اتصال کوتاه خارجي شده و ممکن است به احتمال بالا به ECU آسيب برسد.
4 – دست زدن به پين هاي ECU:

يکي از مواردي که اغلب با آن ناآشنا بوده و يا مورد غفلت قرار مي‌گيرد دست زدن به پين‌هاي ECU است که به دليل ريسک الکتريسيته ساکن بدن مي‌تواند موجب آسيب زدن‌هاي جدي به آن شود. الکتريسيته بدن گاهي اوقات تا هزارها ولت مي‌تواند بالا برود.

منابع:

http://websavar.ir