به اين همه ادعا كه دارم خرده نگيريد، همه‏اش بي چون و چراست.
از انواع ويتامين سرشارم.
مزاج را لينت مي‏دهم.
درمان صد در صد دمل‏هاي چركينم.
شيرابه مرا به ريشه دندان بماليد تا از درد آن آسوده شويد.
همين شرابه من، گوشت را قابل پخت مي‏كند و هزار خاصيت ديگر كه در من نهفته است.
نام من انجير است، انجيل هم مي‏گويند. بزرگترين افتخار من اين است كه خداوند در قرآن مجيد به جان من قسم خورده است. تنها يك ميوه خوشمزه و لذيذ نيستم، بلكه غذاي نرم و لطيف و دارويي سودمند و بي‏ضرر مي‏باشم. قدرت غذايي من بيش از ساير ميوه‏ها و خواص دوايي من بيش از تصور است. من از قديم در جنگلهاي آفريقا، آسيا و آمريكا به عمل مي‏آمدم. زادگاه مخصوصي ندارم و در جنگل‏هاي شمال و جنوب ايران هم وجود داشته‏ام من انواع و اقسام ريز و درشت، بي‏دانه، زرد و قرمز و صورتي و بنفش دارم. يك نوع ريز من در تهران به نام انجير شيرازي است. در گذشته انواع سفيد مرا غذا و نوع بنفش مرا دوا مي‏دانستند ولي من اين تقسيم را قبول ندارم، بلكه مدعي هستم كه در هر رنگ و شكل بستاني، كوهي و بياباني، خوراك اشخاص سالم و درمان افراد بيمار مي‏باشم. من انواع زودرس و ديررس دارم. در جاهاي سردسير ديرتر و اگر خيلي سرد باشد، اصلا نمي‏رسم و ميوه‏ام در آنجا تا رسيدن زمستان كال مي‏ماند و مردم اين ميوه‏هاي نارس را ديوانجير نام گذاشته‏اند، خوردن ديو انجير به علت داشتن شيرابه فراوان نامرغوب و خطرناك است.
من به مقدار فراوان داراي ويتامين‏هاي آ - ب - ث و مواد معدني مثل آهن - برم - منگنز - آهك و گوگرد مي‏باشم و كمي هم آرسنيك دارم، و نيز داراي مواد چربي - سفيده‏اي و از همه‏ي بيشتر مواد قندي در من است.
اگر ميوه مرا پس از چيدن در روي سبد يا پارچه سوراخ‏دار در برابر تابش آفتاب قرار دهند، قند من زيادتر شده، ميزان آن به سي تا چهل درصد مي‏رسد. من در تابستان داخل تره‏بار در دكان ميوه فروشي و در زمستان در رديف خشكبار در دكان آجيل فروشي‏ها عرضه مي‏شوم، و در تمام اعضاي مختلف درخت من، يك شيرابه سفيد رنگ جريان دارد كه مشخصات آنرا خواهم گفت. من يك ميوه سهل‏الهضم هستم، اگر مرا قبل از غذا بخوريد، مجاري دستگاه گوارش را باز و اشتها را تحريك و محيط را براي هضم و دفع غذا آماده ميسازم و سبب تخليه كامل شكم خواهم شد.
در داروخانه‏ها شربت من با روغن بادام شيرين كه جهت لينت به اطفال مي‏دهند رقيب شده است. مربا و كمپوت من بهترين غذا براي مبتلايان به يبوست است. از جوشاندن ميوه من، در شير شربتي بدست مي‏آيد كه نرم‏كننده سينه و معده بوده، مضمضه آن لثه‏ها را محكم و غرغره‏اش سينه و گلو را نرم و دردهاي كهنه آنها را شفا مي‏بخشد. كساني كه از لاغري رنج مي‏برند و مي‏خواهند كمي چاق شوند، غذايي بهتر از من پيدا نخواهند كرد. مخصوصا اگر چهل روز ناشتا مرا با كمي انيسون تناول نمايند. با اينكه قند فراوان دارم، معذلك كسي را بيش از حد مناسب چاق نمي‏كنم و ميوه تازه من خنك محسوب مي‏شود، حرارت و تشنگي را تسكين مي‏دهم، عرق را زياد مي‏كنم و سموم و چربي را با عرق بيرون مي‏آورم، و همين امر در گذشته اين شبهه را ايجاد كرده بود كه من شپش را در بدن زياد مي‏كنم، در صورتي كه زياد شدن اين جانور گناه من نبود، بلكه خروج چربي و سموم چرك بدن را زياد مي‏كرد، و محيط مناسبي براي رشد شپش بود، من كبد را تقويت مي‏كنم، ورم طحال را فرو مي‏نشانم، خوردن من با گردو مقاومت بدن را در برابر سموم بالا مي‏برد. خوردن من با پسته و بادام جهت تقويت نيروي حافظه و قدرت تعقل و تفكر سودبخش است، اگر ميوه خشك مرا بو داده و بكوبيد گردي بدست مي‏آيد كه به نام قهوه انجير معروف است و براي سياه سرفه - ذات‏الريه و سينه دردهاي كهنه مفيد مي‏باشد، و خشونت قصبةالريه را از بين مي‏برد.
وجود گوگرد در من باعث زياد شدن مو شده، از ريزش آن جلوگيري مي‏نمايد. با من شربت، ژله و مارمالاد درست كنيد و در زمستان براي گرم شدن و جلوگيري از سرماخوردگي ميل نماييد. ميوه من با مغز گردو محرك شهوت است و ضماد من با زاج جهت زخمهاي آبكي و با بوره جهت بثورات جلدي و گنده تاول زياد تجويز مي‏شود.
خواص بهي‏بخش من منحصر به ميوه من نيست، جوشانده شاخه‏هاي من مبتلايان به استسقاء و پوست تازه آن، براي مبتلايان به اسهال خوني و شكم روش تجويز شده است.
شيرابه‏اي كه در تمام اعضاي درخت من و ديوانجير وجود دارد، مسهل قوي و خطرناك است.
من بوي بد دهان را از بين ميبرم، و سوخته ميوه من با روغن خضابي است كه موهاي سفيد را مشكي مي‏نمايد.
اگر ميوه ما سوزانده با كمي گليسرين مخلوط كنيد، و دندان‏هاي خود را با آن بشوييد، آنها را سفيد و محكم مي‏نمايد. ضماد گرم ميوه من با آرد جو مسكن درد عضلات است. دمل‏ها و كورك‏ها را باز مي‏كند. ضماد ميوه من با روغن زيتون يا موم جهت معالجه تركيدن پوست كه در اثر سرما ايجاد شده است. مفيد مي‏باشد. حمول من با عسل، زخم و جراحات را از بين ميبرد، و از ترشح و خونريزي جلوگيري مي‏نمايد، مشروط بر اينكه با رعايت اصول بهداشت و فنون داروسازي باشد. ميوه من مخلوط با خرما، كشمش، و عناب به چهار ميوه سينه نرم‏كن معروف است. دانه‏هاي ميوه من معده و رودهها را جارو مي‏كند و فضولات را با خود دفع مي‏كند براي جلوگيري از باردار شدن، غذاشناسان آمريكا گياهي به نام: «مي- پي - كو - تاتا» را معرفي كردند كه در كلمبيا به عمل مي‏آيد، و نتايج خوب داده است، در ايران هم گياه‏هايي كه داراي هورمون گياهي استروژن باشند، فراوان است و به تدريج خود را معرفي خواهند كرد.
شيرابه من شير را منعقد مي‏كند، و آنرا تبديل به نوعي پنير مي‏نمايد كه فوق‏العاده زود هضم است. اين شيرابه بلغم و ليزابه‏هاي معده و روده‏ها را نيز منعقد كرده، و به دفع آنها كمك مي‏كند. ماليدن آن ميخچه - زگيل و خال گوشتي و آثار جلدي را از بين مي‏برد، سابقا سرمه آن جهت جلوگيري از آبريزش چشم زياد تجويز مي‏شد.
اگر كمي از اين شيرابه را به پنبه زده و در بن دندان يا حفره دندان كرم خورده بگذاريد، درد آن فورا ساكت مي‏شود. اگر دندان پزشكان از اين شيرابه جهت كشتن عصب دندان استفاده كنند نتيجه‏اي بهتر و زودتر خواهند گرفت. اين شيرابه داراي آنزيمي است شبيه لوزالمعده كه به هضم غذا و گوشت كمك فراوان مي‏كند. اگر گوشت سخت و ناپز داريد، مختصري از اين شيرابه به آن بزنيد و يا يك ميوه كال مرا در ديگ غذا بيندازيد، بزودي پخته خواهد شد. اگر يكدانه ميوه كال مرا در ديگ حليم بيندازيد، گوشت و گندم آن نرم و حل شده و بخوبي مهرا مي‏گردند حبوبات ناپز هم به اين وسيله نرم و زود پز خواهند شد. حال كه خواص مختلف شيرابه مرا دانستيد، بد نيست بدانيد در خواص آن نوشته‏اند، جامدات را آب مي‏كند و مايعات را منجمد مي‏سازد.
شلكا انجير يا جميز - در كتاب‏هاي گياه‏شناسي به ميوه‏اي اشاره شده است كه به فارسي شلكا انجيز و در كتب پزشكي جميز نام دارد. اعراب به آن تين‏الاحمق يعني انجير احمق لقب داده‏اند، در كتب دارويي فرنگي نامش انجير اسپانيا و باري باري مي‏باشد، اين ميوه كه جهت اسهال و اسهال خوني مصرف فراوان دارد، از خانواده ما نيست و از دسته كاكتوس‏ها مي‏باشد.
زبان خوراكيها جلد يك دكتر غياث الدين جزايري