شهرهای ایران(کجا بریم ؟)
شهر کرند غرب
شهر کرند غرب مرکز شهرستان دالاهو و از توابع استان کرمانشاهان است.
اکثریت مردم دارای آیین اهل حق بوده و جمعیت این شهر بنا بر سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، برابر ۷٬۹۷۲ نفر بودهاست.
شهر سومار
سومار یکی از شهرهای شهرستان قصر شیرین در استان کرمانشاه میباشد. سوﻣﺎر ﺷﻬﺮی ﻣﺮزﯼ اﺳﺖ کﻪ در ﻣیﺎن درﻩاﯼ میان بلندیهای ﺳﺎرات، ﭼﻐﺎاﻣﺎن و اردوﺑﺎن ﻗﺮار دارد. بلندیهای ﻣﺮزﯼ ﮔیﺴکﻪ و کﻬﻨﻪرﯾﮓ همچون دﯾﻮار ﺑﻠﻨﺪﯼ در ﻏﺮب ﺷﻬﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﺳﺖ.
این شهر در مرز ایران و عراق واقع شده و فاصله آن با شهر مندلی عراق ۱۵ کیلومتر است و یکی از نزدیکترین مناطق ایران به بغداد میباشد. این منطقه دارای آب و هوایی ملایم در زمستان و تابستانهایی نسبتاً گرم میباشد. سطح آن نیز با تپهماهور پوشیده شدهاست. کشاورزی و دامپروری رونق خاصی در این منطقه دارد و محصولات باغی آن مرکبات وانگور و خرما میباشد. وانواعی از محصولات جالیزی دراین منطقه رشد میکند. نفتشهر نیز از توابع آن دارای منابع گازی و نفتی است که هم اکنون از آنها استفاده میشود. در این منطقه رودخانه دائمی کنگیر جاری است. سومار در زمان جنگ ایران و عراق به تصرف نیروهای عراقی درآمد. از جمله عملیاتهای جنگی انجامشده در این منطقه عملیات مطلعالفجر بود.
جنگ ایران و عراق
بمب باران شیمیایی
ارتش بعث عراق سومار را در ۱۶ مهر ۱۳۶۶ مورد حمله شیمیایی قرار دادند که شمار زیادی از ساکنان کشته شدند.
آزادسازی سومار
سومار در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۶۷ به طور کامل از دست نیروهای عراقی در آمد.
وضعیت کنونی مردم سومار
مردم سومار، با آغاز جنگ ایران و عراق، اغلب در شهرهای نزدیک مقیم شدند و هم اکنون نیز در استانهای اصفهان، کرمانشاه و ایلام مستقر هستند. بیشتر مردم این بخش از مردمان ایل کلهر ایوانغرب میباشند، و هم اکنون در شهر ایوان(از شهرهای استان ایلام) زندگی میکنند.
فرهنگ
گویش مردم سومار، زبان کلهر و پوشش آنان نیز استفاده از لباسهابی کردی کلهر است. در واقع از نظر فرهنگی و اجتماعی، مردم سومار، به محیط فرهنگی و اجتماعی مردمان شهرهایی که در آنها ساکن هستند، شباهت دارند.
شهر سطر
شهر سَطَر یکی از شهرهای تازهتأسیس استان کرمانشاه در غرب ایران است.
این شهر در شهرستان سنقر قرار دارد. جمعیت این شهر بنا بر سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، برابر ۱٫۲۹۱ نفر است .
شهر سطر در سمت باختر شهر سنقر و کوه میانکوه (۲۴۹۶ متر) واقع شده است.
شهر سرمست
سرمَست یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش گواور شهرستان گیلان غرب است.فاصله این شهر تامرکز شهرستان۶۵کیلومتر میباشد. طوایف و تیره های مختلف همانند منصوری، طایفه غلامی.باپیریان.رجب چالاوبکری.علیرضاوندی.کسان.صیادیان.کرمیان طایفه شیرزادی.، و ….در این شهر زندگی می کند. اکثریت قریب به اتفاق مردم گواور از تیره های مختلف طایفه خالدی کلهر می باشند. مذهب این شهر در خود شهر سرمست و بیشتر روستاهای حومه شیعه بوده و در دهستان حیدریه اهل حق میباشند.
شهر ریجاب
در ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه در مسیر دالاهو به سرپل ذهاب و در میان قله های برفگیر، دره های عمیق، دامنه های پوشیده از درخت و در کنار رودخانه ای خروشان، منطقه ای بکر و زیبا وجود دارد به نام ریجاب.
«ریجاب» یا «ریژاو» که در زبان کردی به معنی محل ریزش آب و آبشار است. با نخستین نگاه می توان به دلیل نامگذاری این منطقه پی برد چرا که از لابه لای کوه های منطقه چشمه های بسیار زیبایی جریان دارد که موجب پرآبی ریجاب شده است.
دیدن حوضچه های بی شمار سیمانی پرورش ماهی، نیروگاه کوچک برقی آبی، لودرها و بیل های مکانیکی مشغول به کار و … دیگر به ما اجازه نمی دهند که از زیبایی های ریجاب بنویسیم و تنها می توان گفت که ریجاب، روزگاری منطقه نمونه گردشگری بود ..
شهر رباط ماهیدشت
رباط یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است.
شهر رباط مركز ماهيدشت و از جمله مناطق روستايي با آثار تاريخي جالب توجه است كه در24 كيلومتري جنوب غربي كرمانشاه ، در يك ناحيه دشتي واقع شده است و رودخانه مِرِك از كنار آن ميگذرد. رباط آب و هواي معتدل و نيمه خشك دارد. شهر رباط علاوه بر زيباييهاي طبيعي ناشي از وجود رودخانه مِرِك ، پوشش گياهي ، حياتوحش و گونههاي كمياب پرندگان ، محسوب ميشود. كاروانسراي شاه عباس ، رباط ماهيدشت ، پل قديمي ، يك مسجد و 2 زيارتگاه را در ميان خود جاي داده است و از كانونهاي مهم جهانگردي استان بشمارميآيد.
شهر بیستون
بیستون (در کُردی بیسْتۊن Bîsitün) یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر در ۲۷ کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه واقع است. شهر بیستون با جمعیت ۲٫۴۵۵ (برآورد ۱۳۸۳خ) در شهرستان هرسین در خاور این استان واقع شده است. شهر بیستون در پای کوهی معروف به همین نام و در مسیر شهر کرمانشاه به همدان واقع شدهاست. دارای دو دهستان به نامهای چهر و مرکزی میباشد. این منطقه از دیرباز مورد توجه بوده و تقریباً از تمامی دوران تاریخی در آن یادگاری یافت میشود. بیستون در میان شهرهای صحنه و کرمانشاه و در شهرستان هرسین است و رودخانه گاماسیاب نیز از جنوب آن میگذرد. مردم بیستون به زبان لکی سخن میگویند. از نظر مذهب بیشتر مردم اهل تشیع و عدهای نیز پیروی مذهب یارسان هستند.
وجه تسمیه
این محل در گذشته بغستان نام داشته به معنی جایگاه بغ یا خدا، عدهای این نامگذاری را به سبب اعتقاد روحانیون زرتشتی میدانند که کوه بیستون را نماد بغ (خدا) میدانستهاند. عدهای دیگر نیز این نام را با مذهب کلدانیان مرتبط میکنند و معتقدند که واژه «بغ» همان «باگ»، خدای بزرگ کلدانیان است. بعدها در اثر کثرت استعمال و مرور ایام این لفظ به «بیستون» تغییر پیدا کردهاست. ژان باتیست تاورنیه در سفرنامه خود، بیستون را «پل شاه» نامیده و ویژگی آن را «پل سنگی بزرگی» بر روی یک رودخانه در دامنه یک کوه دانسته است که «مثل دیوار راست» است و «در بالای آن صورتهای متعدد و بزرگ از اشخاصی که به لباس کشیش ملبوس و مجمرههای بخوردان در دست دارند» حکاکی شده است.
شهر باینگان
بايِنْگان، يا بايَنگان، بخش و شهري در استان كرمانشاه و در 120 کیلومتری شمالغربی کرمانشاه واقع شده است و از توابع شهرستان پاوه مي باشد. بانيكان نيز ظاهراً صورت تصحيف شده اين كلمه است كه گاه در منابع رسمى ديده مىشود.
مناطق جغرافيايي:
بخش باينگان: اين بخش يكى از بخشهاي سهگانه پاوه است كه از شمال به نوسود و حومه پاوه، از جنوب به جوانرود و از غرب به كشور عراق محدود مىگردد. قسمت زيادي از خاك اين بخش را ارتفاعات فراگرفته كه شامل ماكووان ، گزن، اوته، بَلْهَس، زردوئى، كله خانى، راگا، گَرمَزناب و شش دول است.
بخش باينگان در حوضه شمال غربي استان كرمانشاه قرار گرفته است و آب و هواي نيمه مرطوب دارد. اهم رودهاي آن شامل سیروان، زيمكان (160 كيلومتر) كه پس از پيوستن رود چم زريسك (آب زرشك) به آن به رودخانه سيروان مىريزد، لِيَله (73 كيلومتر)، چَمِ مرّه خيل (30 كيلومتر)، آب سفيد برگ، آب خليفه و آب لَرَن است. رودهاي دودان و باينگان نيز در همين ناحيه جريان دارند.
بخش باينگان شامل 2 دهستان به نام هاي شيوسر و ماكوان است كه اين دو دهستان شامل روستاهاي متعددي ميباشد كه آمار آنها بصورت زير ميباشد.
دهستان شیوهسر: كه شامل روستاهاي اریت، بانه وره، بله ای، ساتیاری، لاران علیا و لاران سفلی، مزیدی میرعبدلی، زرین چیا میوان
دهستان ماکوان: كه شامل روستاهاي تین، زردویی، سفیدآب، انجیرک باغی، دودان، سیمان، گوریگور، لشگرگاه و هرتا ميباشد
گفتنى است، قرآنى كه كتابت آن به حدود 300 سال پيش باز مىگردد، در روستاي مير عبدلى، يكى از آباديهای بخش باينگان نگهداري مىشود.
جغرافیای طبیعی:
نواحى مختلف اين بخش برای رويش انواع گياهان دارويى و صنعتى مساعد است. در اين منطقه كوهستانى جنگلهای تنك نيز ديده مىشود. جانوران گوناگون و پرندگان مختلفى نيز حيات وحش اين ناحيه را تشكيل مىدهند.
جمعیت:
منطقه (بخش) باينگان در 1375 داراي 12154 نفر كه شامل 4392 خانوار است كه تركيب جنسيتی جمعيت، شامل 6057 مرد و 6097 زن بوده است كه در سرمشاري سال 1385 جمعيت *شهر* باينگان ۲۲۶۵ نفر اعلام شده است. نسبتهای باسوادی و شغلى در اين بخش به ترتيب 62% و 7/15% گزارش شده است.
درآمد:
درآمد مردم اين بخش برپايه دامداري، باغداري و كارگری سادهاست. آب باغداری بخش باينگان از رودخانه و چشمه تأمين مىشود. انواع محصولات باغداری، پرورش طيور به طريق سنتى، فرآوردههای دامى و لبنى – كه جنبه صادرات نيز دارد – و صنايع دستى، از اهم توليدات اين منطقه به شمار مىرود. در سال 1366 اين بخش داراي 1062خانوار كه شامل 4925نفر عشاير كوچنده ييلاقى و 1123خانوار كه شامل 8645 نفر عشاير كوچنده قشلاقى – از ايل كرد نژاد جاف – بوده است.
آيين و زبان:
اهالى باينگان از اهل سنت (شافعى) هستند و زبانشان كردي است كه به لهجه جافى تكلم مىكنند. در خلال جنگ عراق و ايران، باينگان از جمله مناطقى بود كه آسيب فراوان ديد و 50% از ساختمانهای اين بخش ويران شد و بيشتر روستاهای آن از سكنه تهى گرديد.
اطلاعات شهری شهر باينگان:
شهرباينگان: اين شهرمركز بخش باينگاناست و در 24 كيلومتري جنوب غربي پاوه، در منطقهاي كوهستانى، با ارتفاع 1300متر از سطح دريا، و در 35 عرض شمالى و 46 و 15 طول شرقى قرار گرفته است. شهر در منطقه پايكوهى قرار گرفته، و كوههاي شاهو، راگا و ماكوان مشرف بر آن است. دره زيباي سهور در شمال شهر واقع، و شعبهاي از رود مرّه خيل در آن جاري است. رود چم مرهخيل از جنوب باينگان مىگذرد و به رود مرزي سيروان مىريزد. چشمههاي دائمى چاوك و گرماب در نزديكى شهر واقع است و مردم از آب آنها، از طريق لولهكشى، استفاده مىكنند. آب و هواي باينگان نسبتاً سرد و نيمه مرطوب است و درجه سرماي آن تا( 26- ) نيز گزارش شده، و ميزان بارش سالانه تا 590 ميلىمتر به ثبت رسيده است. باينگان در اوايل دهه سال 1330 بالغ بر 538 نفر بود كه در سال 1370 به 1477 نفر كه شامل 298 خانوار بوده و در سال 1375 به 1866 نفر كه شامل 398 خانوار بوده كه تركيب جنسيتي آن به 956 مرد و 910 زن افزايش يافت. نسبتهای باسوادی و اشتغال سال 1375 در اين شهر به ترتيب حدود 9/78% و 4/24% ثبت شده است. اين شهر در 1367ش 204 خانوار بهره بردار باغداری داشته است.
قدمت تاريخي:
قدمت تاريخى شهر به پیش از اسلام باز مىگردد چنان چه مسجد جامع باینگان توسط عبدالله بن عمر بن خطاب(رض) همزمان با دو مسجد روستای زردویی و تین پی ریزی شده است. طوايف «بادنيانِ» عراق، هسته اوليه جمعيت باينگان را تشكيل می داده، و شهر كنونى، ييلاق آنها محسوب مىشده است. به تدريج طوايفى در اين محل ساكن شدند و نام آن را از بادنيان به بانيكان و سپس به باينگان تغيير دادند. باینگان از قدیم الایام مهد و کانون افرادی مخلص چون ملا فتاح فرشید باینگانی معروف به امام شافعی ثانی و خلیفه حیدر حیدری باینگانی از پیران طریقت بوده است و حال نیز شهر از فیض وجود نوه خلیفه بزرگ به اسم حاج خلیفه علی حیدری بهره مند است. علاوه بر افراد مذکور آرامگاه دو شخص روحانی دیگر به نام های شیخ احمد و پدر ایشان بابا میکائیل موجود است که هویت آنان به درستی مشخص نیست.
شهر تازه آباد
تازهآباد یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است.این شهر در بخش مرکزی شهرستان ثلاث باباجانی قرار دارد. جمعیت شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰، برابر با ۱۲ هزار و با نرخ رشد ۹ درصدی شهرنشینی تخمین زده می شود در سال ۱۳۹۲ جمعیتی بیش از ۱۴ هزار نفر داشته باشد. این شهر تا سال ۱۳۷۵ یک روستا به حساب می آمد چون در سرشماری سال ۱۳۶۵ جمعیت آن ۸۱۸ نفر، در سرشماری سال ۱۳۷۰، ۱۶۶۱ نفر بود اما در سال ۱۳۷۵ جمعیت آن به ۵۰۸۴ نفر فزونی یافت . در آذر ۱۳۷۲، به موجب تصویبنامه شماره ۳۴/۳/۱/۱۴۲۲۴ آبادی تازه آباد شهر شد (ایران . قوانین و احکام ، ص ۵۴۱).در طی سالهای ۱۳۶۴ به بعد مسکن سازی برای آوارگان جنگ ایران و عراق آغاز شد و تازه آباد بنا شد. تازه آباد قبل از آن قلعه سلیمان خان نام داشت، سلیمان خان از حاکمان بنام قلخانی بود که در دشت حر و در جایی در حدود مرکز شهر (یعنی اطراف محل قدیم سپاه) صاحب قلعه ایی بود اما بعد از آمدن باباجانی ها به آنجا ، نام قلعه سلیمان خان از روي منطقه برداشته شد و نام تازه آباد جايگزين آن شد.
شهر بانه وره
بانهوره یا بانوره (به کردی: بانەوڕێ) یکی از شهرهای بخش باینگان شهرستان پاوه در استان کرمانشاه میباشد.
تاریخچه
شهر بانهوره که در ۱۱۰ کیلومتری مرکز استان و در ۱۷ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان پاوه با مساحتی ۱۰۰ هکتاری قرار دارد یکی از مرتفعترین مکانهای منطقه اورامانات نسبت به سطح دریاست. قدمت این شهر از نظر مسکن دائمی مردم به حدود ۱۳۵۹ شمسی برمیگردد. این شهر در میان کوههای زیبای شاهو و آتشکده، ریاوکو و ماکوان محصور گشتهاست. مردمان بانهوره به زبان کردی سورانی سخن میگویند. این شهر برخلاف شهر پاوه که به هورامی سخن میگویند، به جافی سخن میگویند. در میان اورامانات این شهر به نام طایفه امامی شناخته میشوند که این گفتنی است که طایفه امامی از طوایف اتحادیه ایلی مهم و نیرومند و معتبر کردستان هستند و در امور داخلی کاملاً خودمختار و مستقل هستند. همچنین عده زیادی از این طایفه نیز در کردستان عراق ساکن هستند. در سال ۱۳۵۹ با شروع جنگ ایران و عراق مردم چند روستای امامی که در مرز عراق بودند آوار شده و زمینی که اکنون در سکونت دارند و در مالکیت روستای خانقاه بوده به مبلغ ۱۲۰۰،۰۰۰ تومان خریداری و با مجوز مسولین دولتی روستایی را به تدریج آباد کردند و چون در قدیم مردم اورامی زبان خانقاه در زمینی که به اندازه هموار بوده پنبه کاشتهاند و در زبان اورامی زمین هموار و نسبتاً بلند را بان و به پنبه وره به همین مناسبت روستا را به نام بانهوره نام نهادهاند. طایفههای بزرگ امامی قبل از ساکن شدن در بانهوره، کوههای اطراف و چشمههای پرآب آن مانند زیستگاه تابستانی میگوره محل ییلاقی آنها بودهاست و در فصل گرما همراه دامهای خود به این محل سفر میکردند و در فصل سرما نیز به گرمسیر یعنی محل اصلی زندگیشان برمیگشتند.
جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، این شهر دارای ۷۵۶ خانوار بوده و جمعیت آن ۳،۰۴۳ نفراست که از این جمعیت، ۱،۵۹۴ نفر زن و ۱،۴۴۹ نفر نیز مرد تشکیل میدهد.
خالو حسین کوهکن
یکی از نکات قابل توجه شهر، غار سنگی دستساز به دست خالو حسین کوهکن است که در منطقه میگوره از توابع بانهوره ایجاد شدهاست. این فرد با یک پا از دل کوه چندین غار برای سکونت خود ایجاد کردهاست. این نیز گفتنی است که به خاطر این کار او، به او لقب فرهاد ثانی دادهاند. خالو حسین در سال ۵۷ با جسمی معلول، یک کلنگ و بیل شروع به تراشیدن صخره میکند تا برای خود کاشانهای مهیا کند. او ۱۹ سال از عمر خود را برای ساخت خانهاش صرف میکند و جالب اینکه تمام این مدت این کار رابا یک کلنگ و بیل انجام داده است. کلنگی که خود او آن را بسیار دوست میداشت و اعتقادتش برآن بود که جنس کلنگش از الماس است.
شهر حمیل
حمیل یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است.
این شهر مرکز بخش حمیل شهرستان اسلامآباد غرب است. شایان ذکر است که جمعیتی از مردمان این منطقه از ایل کلهر ایوان غرب میباشند. زبان مردم حمیل کردی است. از روستاهای اطراف میتوان پلنگرد توه سرخک اولیا و سفلی سراب میله سر چهار جنگه نام برد و در نزدیکی شهر امام زاده حسن قرار دارد
جمعیت این شهر ۱٬۳۰۳ نفر و ۳۰۶ خانوار است.
شهر شول آباد
شولآباد ، دومین نقطه شهری در شهرستان الیگودرز و مرکز بخش زز و ماهرو شهرستان الیگودرز در استان لرستان است.نام شول آباد منتسب است به قبیلهای باستانی از قوم پارس به نام شول که گستره حکومتی آن ها به شولستان معروف بوده است این قبیله قرن ها در سرزمین زاگرس حکومت میکردند.
با تصویب دولت در بهار ۱۳۹۰ روستای شولآباد سفلی مرکز بخش ززوماهرو از توابع شهرستان الیگودرز در استان لرستان پس از تجمیع با روستاها و نقاط جمعیتی شولآباد علیا، دلسوران، درخت چمن، آثار، سرلک، خدادادکش علیا و سفلی از توابع همین بخش به شهر تبدیل و به عنوان شهر شولآباد نامگذاری شد.
مشخصات جغرافیایی
شول آباد منطقهای میانکوهی است که آن را کوههای چندی در میان گرفته: 1- کوه رباط در 2 کیلومتری جنوب غربی به بلندی 3099 متر 2- کوه برنجه به بلندی 2893 در 10 کیلومتری جنوب باختری شولآباد.
رودهارود آب زز نزدیکترین رود به این شهر است که از کوه قالی کوه سرچشمه می گیرد و پس از آبیاری زمینهای اطراف از جنوب شولآباد میگذرد.
راهها
– جاده ی الیگودرز به شول آباد
– جاده ی خرم آباد- سپیدشت – شول آباد
– راه آهن دورود به سپیددشت و جاده آسفالته سپید دشت به شول آباد
شهر سراب دوره
سَرابدوره شهری است در استان لرستان در غرب ایران. این شهر مرکز شهرستان چگنی است.
آب و هوا
اراضی این منطقه قسمتی جلگه و قسمتی در دامنه کوه یا کوهستانی است و آب و هوایی معتدل دارد.آب مورد نیاز منطقه چگنی از رودخانه، چشمهها و حوزههای آبرفتی کوههای اطراف تامین میشود.
محصولات
محصولات آن بیشتر غلات، حبوبات و صیفی است و راههای ارتباطی این شهرستان به دیگر مناطق استان از طریق خرم آباد، کوهدشت و ویسیان است.
آثار تاریخی
بیش از ۱۱۴ اثر تاریخی و باستانی در این شهرستان وجود دارد که توجه و رسیدگی به این جاذبههای گردشگری میتواند موجب جذب گردشگر و رونق اقتصادی پایدار شهرستان و استان شود.این شهرستان دارای آثار و بناهای تاریخی مانند بنای دو امامزاده معروف به باباعباس و حیات الغیب با قلعه مخروبه و پل مخروبه مهم کنگان که پایههای آن باقی است، میباشد.پل تاریخی “کشکان” مربوط به دوره ساسانی و غارهای مربوط به دوره پارینه سنگی و تپههای باستانی و قلعه تاریخی سزلب ناوه کش (نایه کش)، از جمله اماکن تاریخی و فرهنگی به عنوان جاذبههای گردشگری این شهرستان است.
جمعیت و وسعت
این شهرستان با یک هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع وسعت، دارای جمعیتی بالغ بر ۳۵ هزار نفر و ۱۳۳ روستاست که در امتداد رشته کوه سفید کوه، به طول ۹۰ کیلومتر مابین شهرستان خرم آباد و شهرستان کوهدشت واقع شدهاست.جمعیت سراب دوره در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱٫۴۲۲ نفر بوده است.
مردم شناسی و زبان
زبان اکثریت مردم این شهرستان لری است و مردم بخش شاهیوند به زبان لکی تکلم می کنند.اکثریت مردم این شهرستان از طوایف چگنی محسوب میشوند و شامل طوایف بزرگی همچمون میرزاوند، فتح الهی، طولابی، ویسکرمی، شاکرمی، اصفهانی، حاتموند، شاهیوند،زهراکار ، شیراوند، پیرحیاتی، امیری، رکرک، فلاوند، شرفی، نادری، سادات حیات الغیب و تعدادی از طوایف لک زبان مهاجر میباشد.
ویژگی های اقتصادی و ترانزیتی
شهرستان چگنی از ظرفیت قابل توجهی در حوزههای مختلف نظیر صنعتی، اقتصادی، فرهنگی، تاریخی و انسانی برخوردار است.شهرستان دوره چگنی، با داشتن معادن سنگ متعدد بیشترین و بزرگترین معادن سنگ تزییناتی ساختمان استان لرستان را به خود اختصاص دادهاست.بیش از ۳۰ سال است که از معادن این شهرستان انواع سنگهای ساختمانی و صنعتی استخراج میشود که این توانمندی منطقه زمینه اشتغال تعداد زیادی از افراد جویای کار را فراهم کردهاست.بزرگترین شهرک دامپروری استان لرستان نیز در این شهرستان ایجاد شده، که توجه بیشتر به این منطقه اقتصادی میتواند نقش موثر و مهمی در رشد و شکوفی اقتصادی این شهرستان تازه تاسیس داشته باشد.عبور رودخانه کشکان و رودخانههای فصلی در این شهرستان، بستر مناسبی را برای احداث کارخانههای شن و ماسه و همچنین واحدهای تولیدی بالادستی کشاورزی فراهم کردهاست.مسیر بخشی از ترددها و حمل و نقلهای استان لرستان از طریق محورهای ارتباطی این شهرستان است و مسیر ارتباطی و اتصالی استان لرستان به استانهای ایلام و کرمانشاه و همچنین ارتباط از طریق شهرستان کوهدشت به استان اصفهان نیز از این شهرستان است.
شهر اشترینان
اشترینان یکی از شهرهای استان لرستان در ایران است. این شهر در شهرستان بروجرد و در ۱۵ کیلومتری شمال شهر بروجرد و در سر راه بروجرد – ملایر – نهاوند قرار دارد. این شهر مرکز سیلاخور بالاست و آب و هوای سرد کوهستانی دارد. اشترینان به احتمال زیاد اشتربان بودهاست و یکی از کاروانسراهای بر سر راه بروجرد و اصفهان به همدان و بغداد بودهاست. کوه و قلعه یزدگرد در شرق آن است و کوه گرین در غرب آن. هسته اولیه شهر بنا بر لغت نامه دهخدا متشکل از چهار چشمه بودهاست. اغلب کار مردم این شهر کشاورزی و باغبانی است اگرچه شاغلین و بازنشستههای نهادها و ارگانهای دولتی و غیر دولتی و مشاغل آزاد نیز مانند شهرهای دیگر در این شهر زندگی مینمایند.
تاریخچه
این شهر دارای قدمتی دیرینه است و براساس سنگ نوشتههای یافت شده قدمت آن به زمان حمله اعراب به ایران میرسد. نام اشترینان به احتمال زیاد براین اساس انتخاب شده است که در زمان یزدگرد چون این منطقه خوش آب و هوا بوده است برای نگهداری چارپان سپاه یزگرد استفاده میشده و همین اساس به آن اشتربان میگفتهاند که بعدها در اثر گذشت زمان به اشترینان تبدیل شده است. بر اساس نقلی دیگر، چون در قدیم سوغات این شهر نانهای بزرگی بوده است، و بزرگترین حیوان حلال گوشت نیز شتر بوده است، از این رو نام اشترینان (نانهایی به اندازه شتر) برای این شهر انتخاب شده است.
البته این موضوع شامل سایر مکانهای اطراف آن نیز میشود به طوری که مثلاً روستای دهریز که در ضلع شمال غربی اشترینان قراردارد به عنوان آشپزخانه و محل طبخ غذای سپاه یزدگرد بوده و به آن دیگ ریز میگفتهاند که به دهریز تبدیل شده است.
جمعیت
بر اساس آخرین سرشماری انجام گرفته جمعیت این شهر ۷۰۰۰ نفر تخمین زده شده است.
گردشگری
از طبیعت دیدنی اشترینان میتوان به سراب کرتول واقع در روستای توده زن، ییلاقهای متنوع چون ونایی، خشتیانک و تاک درخت اشاره نمود که این شهر را به گردشگاه مردم بروجرد و شهرهای اطراف تبدیل کردهاست. مراسم خاصی که در عزاداری حسین بن علی در شبهای دهه محرم و همچنین روز عاشورا و تاسوعای حسینی در فضای باز و در مسیری قدیمی و با عبور بین مساجد بزرگ این شهر در ماه محرم انجام میشودکه از جمله رسوم این شهر است و هر ساله مردم زیادی را از سراسر ایران به این شهر میکشاند. همچنین در این ایام حلیم مخصوص و منحصر به فردی در این شهر به عنوان نذری طبخ میشود که طرفداران بسیاری دارد و در این ایام به خصوص روز نهم و دهم محرم عزاداران و میهمانان به این مجالس نذری دعوت میشوند.(سه هیِت عمده وبزرگ عزاداری به نام گودرزی وجلایر وکوی بالا دراشترینان وجود دارد که ازابتدا براساس وابستگی طایفهای ومحلی تشکیل گردیده اندوتاکنون فعال هستندودستجات کوچکتر ازآنها منفک شده اندمانندزنجر زنان ازگودرزی که هم اکنون نمام افراد محلات درآن عزاداری میکنند. یا هیت باغچه از گودرزی که بیشتر افراد مهاجرروستاهای اطراف وعلل الخصوص متعلق به منطقه چال گودرزی میباشد. وهیت عربها که افرادآن عربهای خوزستان میاشند که درزمان جنگ تحمیلی به اشترینان مهاجرت کردهاند.)مراسم آتش زدن خمیه در روز عاشورا در محل هرکدام ازهیتها مراسم زیبا ومتاثرکنندهای میباشد. همچنین این شهر، شهری چهار فصل است و آب و هوای آن از شهرهای اطراف خنک تر و دارای چشم اندازهایی بکر و دست نخورده از کوههای مرتفع و دشتها و تپههای سرسبز و زیباست.
امامزاده پیرنوح
امامزاده پیرنوح در روستای ملمیجان به فاصله ۲ کیلومتر از شهر اشترینان واقع شده که مورد احترام اهالی روستا و روستاهای اطراف و شهر اشترینان است. به خصوص در دو روز شهادت یکی ۲۱ ماه مبارک رمضان شهادت علی بن ابیطالب، و دیگر در روز ۲۸ صفر درگذشت پیامبر اسلام و شهادت حسن بن علی مردم منطقه به صورت گروهی و دسته جمعی به زیارت این امام زاده میروند.
باغات
اشترینان یکی از کهنترین شهرهای منطقه است که جدای از کشت انواع حبوبات و غلات در پرورش انگور نیز شهرت دارد. بطوریکه انگورهای منقا، فخری، عسگری، یاقوتی، کشمشی، حشرات و رقمهای دیگری در باغات انگور این شهر زیبا کشت میشوند.
صنعت
از صنایع مهم این شهر به کارخانه خودروسازی زاگرس خودرو که سابقاً اتومبیل سواری پروتون را در ایران تولید میکرد میتوان اشاره نمود که اخیراً گروه سایپا و پارس خوردو بخشی از فرایند تولیدات خود را در این کارخانه به انجام میرسانند. همچنین کارخانه نوشابه سازی، بافت الیاف کنف (گونی)، کارخانه اکسیژن، پرورش قارچ، خیارشورگیری و مرغداریهای فروانی در این شهر فعالیت دارند. لازم به توضیح که این شهر با داشتن امکانات و فضای لازم و دسترسی به ملزومات مورد نیاز میتواند میزبان بسیاری از صنایع دیگر نیز باشد.
وقایع تاریخی
حمله سرداراسعد بختیاری به اشترینان در زمان به ثمر نشاندن انقلاب مشروطه به دلیل وابستگی بعضی ازطوایف به دربار.
شهر چالانچولان
چالانچولان مرکز بخش سیلاخور و از توابع شهرستان دورود، یکی از شهرهای استان لرستان در غرب ایران است.جمعیت این شهر حدود ۲۰۰۰ نفر است.چالانچولان سابقاً قسمتی از شهرستان بروجرد بود که پس از تشکیل شهرستان دورود با مصوبه استانداری لرستان از شهرستان بروجرد به شهرستان دورود در ۲۵ کیلومتری بروجرد منتقل شد، البته این انتقال مورد قبول مردم بروجرد و چالانچولان نبود و برخی از مردم اعتراض خود را به این مسئله ابراز داشتهاند.
جغرافیا
بخش سیلاخور از دو بخش شمالی و جنوبی تشکیل شده است و محصولات کشاورزی این بخش گندم، جو، چغندر و برنج می باشد.
مردمشناسی و زبان
زبان اکثریت مردم این شهر لری است. در گذشته چالانچولان دارای خان و کدخدا بود که حسین قلی خان معروفترین و آخرین خان چالانچولان بود. بیشتر مردم این منطقه کشاورزی هستند اما پس از بخش شدن تعدادی از جوانان در ادارات جدید التأسیس مشغول به کار شدهاند. در این منطقه یک کارخانه قند نیز وجود دارد که حدود ۱۰ الی ۱۵ هزار تن شکر در سال تولید می کند. این بخش در جنگ بین ایران و عراق ۷ کشته و یک اسیر و ۵ جانباز داده است. این بخش معادن بسیار ارزشمندی ازجمله سنگهای تزئینی وجود دارد. در تاریخ ۱۱ فروردین ۱۳۸۵ زمین لرزهای به بزرگی ۶ ریشتر این منطقه را لرزاند که تعدادی از ساکنان چالانچولان و حومه کشته و زخمی شده و خسارات مالی بسیاری بجای گذاشت.