شهرهای ایران(کجا بریم ؟)

شهر اَردَل يکي از شهرهاي استان چهارمحال و بختياري ايران است. اين شهر مرکز شهرستان اردل مي‌باشد و در بخش مرکزي اين شهرستان واقع شده‌است.مردمان اين شهرستان وحومه داراي گويش،موسيقي وآداب بختياري هستند. بر اساس آمار سال 1385 جمعيت اردل بالغ بر 8,162 نفر مي‌باشد.

درهفدهم فروردين سال 1356 خورشيدي (1977 ميلادي)، زلزله‌اي به قدرت حدود 5 ريشتر اردل را به شهري نيمه ويرانه تبديل کرد و حدود 300 نفر از مردم آن جان باختند.بعد از اين زلزله معروف، بافت مسکوني شهر هم تغيير يافت و هم جابجا شد.

آلوني شهر کوچکي در شهرستان لردگان (استان چهارمحال و بختياري) ايران است. اين شهر در بخش خانميرزا واقع شده‌است. بر اساس آمار سال 1385 جمعيت آلوني برابر با 2,297 نفر بوده است،مردمان آن ازبختياري هستند.

شهرستان اردکان یکی از شهرستانهای استان یزد در مرکز ایران است. شهر اردکان مرکز این شهرستان است. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۸۵، برابر با ۷۳٫۲۹۲ نفر بوده است. شهرستان اردکان 32% پهنه استان یزد (بیش از 24 هزار کیلومتر مربع) را در خود جای داده و وسیعترین شهرستان در استان یزد است. این شهر در روزگارآبادانی آن در محلی به نام زردک قرار داشته و دیوارهای تاریخی آن هنوز پا برجا ست. این شهرستان دارای سه بخش مرکزی، بخش خرانق و بخش عقدا می باشد.معمار گفتگوی تمدنها آقای خاتمی متولد این شهرستان می باشد.

جغرافیا و اقلیم:
شهر اردکان در طول جغرافیایی 53 درجه و 48 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی 32 درجه و 20 دقیقه شمالی واقع شده است. اردکان بر سر راه تهران به کرمان و بندرعباس واقع شده که این راه از مرکز شهر (جاده سنتو یا دکتربهشتی) می گذرد و در قلب کویر مرکزی ایران جای دارد. موقعیت قرارگیری شهر در دشت یزد- اردکان می باشد. در قسمت غربی شهر آبادی های دهستان عقدا، در قسمت جنوبی دهستان بفروئیه میبد ، درقسمت شرقی دهستان زرین قراردارند.
از نظر توپوگرافی، بخش عمده شهرستان با خط تراز تقریبی 1500 متر محدود می شود. تنها حدود 5% مساحت شهرستان کوهستانی بوده و ارتفاع متوسط شهرستان از سطح دریا 1234 متر است. در محدوده شهرستان بلندترین نقطه ارتفاعی مربوط به کوه خوانزا با ارتفاع 3158 متر است. بلندی شهر اردکان از سطح دریا 1035 متر است.
ارتفاعات موجود در شهرستان اردکان به شرح زیر است:
کوه چک چک (ارتفاع 2745): 38 کیلومتری شرقی اردکان(در دامنه غربی آن محل زیارتگاه زرتشتیان، پیرسبز چک چکو )

وضعیت اجتماعی:
در سال 1375 در شهرستان اردکان نسبت شهرنشینی 79% بوده که به دو شهر اردکان و شهر تازه تأسیس احمدآباد اختصاص یافته است (شهر احمدآباد در حدود 4500 نفر جمعیت دارد). شهر اردکان در سال 75 دارای 9472 خانوار معمولی ساکن با 43708 نفر جمعیت بوده و نسبت جنسی شهر معادل 107 مرد در مقابل هر 100 زن بوده است. این میانگین در سطح کشور 4/104 است. شهر اردکان از نظر جمعیت و وسعت پس از مرکز استان (شهر یزد) اولین شهر استان است. جمعیت بافت قدیمی شهر اردکان حدود 8/1 جمعیت کل شهر است.

ویژگی های فرهنگی مردم اردکان:
مردم شهر اردکان سخت کوش، با ایمان، بردبار و پاک اندیش، ساده و بی پیرایه، متعصب در امور دینی و مقید به برپایی عزاداری در چند ماه از سال هستند. تعصب و وابستگی خاص به مذهب، پشتکار و سختکوشی، مهمانوازی، صرفه جویی، سوداگری، همکاری و تعاون، روحیه کار، روحیه قناعت پیشگی و اقتصادی بودن، اهل ریسک نبودن و بی اعتمادی به اقلیم و شرایط آب و هوایی و… ویژگیهایی هستند که تا حدودی متأثر از شرایط اقلیمی خاص منطقه (اقلیم کویری و گرم و خشک) هستند.
مردم اردکان آریایی نژاد و ایرانی الاصل هستند و به زبان فارسی و لهجه شیرین یزدی سخن می گویند. بیشتر مردم شهر مسلمان و شیعه جعفری هستند و شماری زرتشتی نیز در ناحیه زندگی می کنند. از جمعیت شهر اردکان 6/99% مسلمان و 4/0% زرتشتی، مسیحی و… هستند.

سوابق و پیشینه تاریخی:
آنطور که از منابع و مآخذ بر می‌آید، اردکان در گذشته محلی در 10 کیلومتری شمال اردکان واقع شده و اکنون زردک Zardok نامیده می‌شود و به رغم گذشت زمان می‌توان خرابه‌های خانه‌های مسکونی، مسجد و بازار و قلعه و حسینیه قدیمی اردکان را در آن مشاهده کرد. علت تغییر محل شهر را بعضی جاری شدن آب شیرین در محل فعلی اردکان ذکر کرده‌اند. از متون تاریخی قدیم چنین مستفاد می‌شود که رودخانه بزرگی از زابلستان تا کرمان و یزد و نزدیکی نائین ادامه داشته است و همچنین دهها رودخانه فصلی و آبهای سطحی از جنوب به شمال در جریان بوده که اینها همه می تواند منشاء تجمع مردم در این منطقه باشد. از طرفی دیگر شیب ملایم زمین از جنوب به شمال موقعیت را برای احداث قنات مناسب می‌نموده به همین جهت عامل اقتصادی یا آب و زمین مناسب برای کشاورزی باعث بوجود آمدن این شهر کویری گردیده است. اولین هسته شهر فعلی اردکان از قرن هشتم هجری پایه گذاری شده، بطوریکه محلات اطراف میدان قلعه و محله چرخاب از محلات قدیمی و نسبتاً سالم این شهر محسوب می شوند. از شواهد بر می‌آید که پس از تعیین محل جدید شهر اردکان، اولین بنا در محل میدان قلعه فعلی بنا شده است. پس از گذشت مدتی بر اثر ازدیاد جمعیت میدان بالاده را در جنوب و مسجد زیرده از این میدان است. سپس در کنار مسجد جامع، بازار بزرگ و چهار سوق و حمام بازار را بنا کردند.

نخستین باری، که در تاریخ از این شهر یاد شده، سده 7 هـ. ق است که نامی از اردکان و خانقاه ساختن شیخ تقی الدین دادا محمد از بزرگان و سالکان راه دین به میان آمده است. پس از شیخ محمد و پسرانش، اردکان به گونه علم، حکمت و ادب درآمد و از آن پس، درستی واژه «یونان کوچک» به اردکان تحقق یافت و نام اردکان را بیش از پیش روشنایی بخشید. در دوران افشاریه (1163 هـ. ق) علی قلی خان، برادرزاده نادرشاه، علیه شاهرخ شاه افشار شورش کرد و عازم خراسان شد. پس از پیمودن مسیر تا نزدیکی اردکان، از سوی سپاهیان شاهرخ شاه سرکوب و دستگیر و به مشهد فرستاده و در آن جا کشته شد. درسال 1207 هـ. ق لطفعلی خان زند، در جریان جنگ های خود با آقا محمد خان طبسی، سپاه کوچکی تدارک دید و به سوی شیراز رهسپار شد. درنزدیکی یزد، محمد تقی خان یزدی، راه را بر لطفعلی خان بست. لطفعلی خان با دلاوران زند و سپاهیان طبسی، در ناحیه اردکان، برخان یزدی تاخت و آنان را شکست داده و رهسپار ابرکوه شد. در تمامی دوران قاجار، شهر اردکان و پیرامون آن، جزو حکومت یزد محسوب می شد. در سال 1236 هـ. ق شاهزاده محمد ولی میرزا، حکمران یزد شد و حاجی میرزا محمد خان قزوینی را به حکومت اردکان و میبد فرستاد. پس از قزوینی، ‌میرزا مهدی قلی وزیر و پس از او محمد کریم خان، حاکم اردکان شدند.

شهر طَبَس، مرکز شهرستان طبس، شهری کویری است در شمال شرقی استان یزد ایران. این شهر پیشتر جزئی از استان خراسان بود.
این شهر در مدار ۳۳ درجه و ۳۵ دقیقه شمالی و نصف‌النهار ۵۶ درجه و ۵۵ دقیقه شرقی، در منطقه‌ای با آب و هوای بیابانی واقع شده‌است. ارتفاع شهر طبس از سطح دریا حدود ۶۹۰ متر است. در شرق شهر طبس رشته‌کوه بلندی به نام رشته کوه شتری قرار گرفته که ضلع شرقی چاله بزرگ طبس را تشکیل می‌دهد. معادن غنی ذغال سنگ این شهرستان حاکی از وجود جنگل‌های انبوه و دریاچه‌های بزرگ در گذشته‌های دور در این منطقه می‌باشد. این معادن، طبس را در ردیف یکی از غنی‌ترین مناطق کشور به لحاظ ثروت ملی قرار داده‌است.

اماکن دیدنی
باغ گلشن
ارگ
امام زاده حسین بن موسی الکاظم
روستای ییلاقی خرو
آب گرم مرتضی علی
طاق شاه عباس
سد کریت (قدیمی ترین و بزرگ‌ترین سد قوسی جهان)
روستای اصفهک
روستای ازمیغان(شالی کاری و نخیلات)
قلعه و مزار روستای پیرحاجات (قرن ۴ هجری)
کرانه‌های زیبای کویر
روستای دیدنی و تاریخی نای‌بند
روستای جوخواه و کاروانسراهای شاه عباسی متعلق به دوره صفویه در ۱۸کیلومتری طبس.
کال جنی و خانهٔ شریف گرگی در شمال جاده طوفان

کَهَک يکي از شهرهاي استان قم در ايران است. اين شهر در بخش کهک از توابع شهرستان قم قرار دارد. جمعيت اين شهر بر اساس سرشماري سال 1385، برابر با 9,590 نفر بوده است.اين شهر، اقامت‌گاه ملاصدراي شيرازي فيلسوف و حکيم بزرگ اسلامي بوده است و وي به دليل آزار متعصبان درس خود در شيراز را رها کرد و 15 سال در کهک به گوشه‌نشيني، عبادت، و تفکر پرداخت.

از جمله روستاهاي پيرامون آن فردو، وشنوه، دستگرد، تيره، ميم، شاه اسماعيل، بيدهند، ورجان، خورآباد، قبادبزن، خاوه، صرم و … هستند.

ابرکوه (نیز: ابرقو) شهری است در استان یزد ایران. این شهر مرکز شهرستان ابرکوه است و در بخش مرکزی این شهرستان قرار گرفته است.

ابرکوه یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که در مرکز ایران و در محدوده استان یزد واقع می‌باشد. در مورد تاریخ این شهر حکایتها و روایتهای بسیاری نقل می‌شود. آنچه مسلم است اینکه این شهر که هم اکنون تقریباً از رونق چندانی برخوردار نیست روزگاری از جمله مراکز پرآوازه و مشهور بوده‌است. آثار باستانی و تاریخی زیادی از روزگاران گذشته در این مکان بجای مانده‌است که نشان از تاریخ کهن منطقه دارد. از آن جمله است درخت سرو کهن سال و بلند است که بر پایه ارزیابی متخصصین (از جمله یک دانشمند روسی) عمر آن به بیش از ۴۰۰۰ سال بالغ می‌شود. این درخت که در مرکز شهر قرار دارد دارای ارتفاعی بالغ بر ۲۸ متر می‌باشد.

جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر ابرکوه در سال ۱۳۸۵ برابر با 21818 نفر بوده است. گنبد عالی ابرکوه به دست عمیدالدین شمس الدوله دیلمی از طایفه هزاراسبیان اشکور یکی از آثار منحصر به فرد ابرکوه می‌باشد.

وجه تسمیه ابرکوه
از آنجا كه اين شهر ابتدا در پای كوه ساخته شده، آنرا «برِكوه» مي گفتند (كنار كوه) كه در گويش مردم به «ابركوه» تبديل شد و پس از ورود اسلام اين نام نيز مانند بعضي نامهای ديگر در گويش عربی ،كاف به قاف تبديل و «ابرقو» خوانده شده است. نهايتا در سال 1350 اين شهربه صورت رسمي «ابركوه» ناميده شد. نام آن در منابع قديم و جديد به صورت «ابرقو» «ابركويه» «ابرقويه» «برقوه» و «دركوه» آمده است. «ابر» در فرهنگ دكتر معين چنين تعريف شده :1- بر-به 2-زبر-بالاروي-سر 3-با 4- برسر-در

پیشینه تاریخی
درباره بوجود آمدن و قدمت ابركوه افسانه‌ها و داستان‌هايي نقل مي شود كه اغلب سند و مرجع علمي مقبولي ندارند ولي با توجه به آثار و ابنيه باقيمانده مي توان پي به قدمت زياد ابركوه پي برد .ولي تاريخ دقيق آنرامي بايست در نوشته هاي پراكنده جستجو كرد.در كتاب «شناخت ابركوه و قدمت آن» از قول احمدبن حسين بن علي كاتب مولف كتاب تاريخ جديد يزد آمده زماني كه اسكندر كثه(يزد كنوني)به عنوان زندان قرار داد(يعني زماني كه تازه يزد را بنيان نهاد)نايبي براي خود در «ري» تعيين نمود كه از ايالات ابرقو-اصفهان-اصطخر-قم خراج به نزد وي مي فرستاد. در صورت صحت اين گفته قدمت ابركوه نه تنها از يزد بيشتر است بلكه در آن زمان هم سنگ و هم رده ايالت اصفهان و اصطخر قلمداد مي شده.درباره ابركوه در نگاشته هاي قديم سخن فراوان رفته از آنجمله :« مسالك الممالك» اصطخري، «حدود العالم من المشرق الي المغرب» ،«فارسنامه»ابن بلخي، طمعجم البلدان» ياقوت حموي، «المسالك و الممالك» ابن خرداذبه، «اقليم پارس»ايرج افشار ،«نزهه القلوب»حمدالله مستوفي ،«ٍسياحت نامه جنوب ايران»،«فارس نامه ناصري» حاج ميرزا حسن فسايي،«كتاب اثار ايران»آندره گدار ،«اقليم پارس»محمد نقي مصطفوي،«تاريخ و جغرافياي شهرستان آباده»عبدالرحيم شريف،«لغت نامه دهخدا»،«فرهنگ فارسي معين»

در كتاب آثار ايران درباره موقعيت جغرافيايي ابركوه آمده:
ابرقو تقريبا در وسط راه استخر به يزد واقع است. بنابر روايت حمدالله مستوفي در ابتدا در پايان كوهي ساخته بوده اند و بركوه مي گفتندش و بعد از آن بر صحرايي كه اكنون هست اين شهر كرده اند. شهري كوچك است. كسي كه از راه سورمق يا دهبيد بيايد هنوز هم در دامن كوهي سنگي، كه در صحرا جامانده است آثار شهر قديم،‌و در كنار خرابه هاي عتيق، شهر جديد را كه مستوفي اشاره مي كند مي بيند. ابرقويي كه در دشت واقع است از حيث آبادي شباهتي به ابرقوي عهد مغول ندارد بلكه در حقيقت ميان آبادي كنوني او و ويرانه هاي اطرافش تفاوتي نيست، بنابر بعضي اقوال كه بسيار متحمل هم است اين شهر در حمله افغانها خراب شده است(1135 هجري). ولي علت حقيقي ويرانيش سابق بر هجوم افغانهاست. اين شهر هم مثل بلاد بسياري كه پيش از اين آباد و سر سبز بوده اند، بدرود حيات گفته يا بحال نزع افتاده است زيراكه تنها علت عمران اين بلاد وقوع در سر راه تجارتي بوده و با انحراف تجارت رشته حيات آنها منقطع شده است، راه معروف كارواني عهد مغول كه از خليج فارس تا درياي سياه كشيده بود از هرز شروع و پس از عبور كرمان و يزد و سلطانيه و تبريز به سواحل درياي سياه مي رسيد و ادويه چين و هند و نيل سوده و مشك و صمغ و اجناس ابريشمي و بنه كرمان و يزد و شيراز و سنگهاي قيمتي را كه شيراز و هرمز و سلطانيه بازار عمده آن محسوب مي شد به اروپا مي رسانيد.

1 -موقعيت جغرافیائی شهرستان ابرکوه :
شهرستان ابرکوه با وسعت 5641 کیلومتر مربع در جنوب غرب استان یزد ، با مختصات 52درجه و58دقیقه تا 53درجه و41 دقیقه طول شرقی و 30درجه و46دقیقه تا31درجه و59دقیقه عرض شمالی واقع گردیده است. این شهرستان از سمت شمال ، شرق و جنوب شرق به تریتب به شهرستان
های صدوق تفت و خاتم از استان یزد ، ازسمت جنوب ، جنوب غرب و غرب به ترتیب به شهرستانهای بوانات ، خرم بید و آباده از استان فارس و از سمت شمال غرب به استان اصفهان محدود می گردد .این شهرستان دارای دو بخش ، دو مرکز شهری و چهار دهستان و به شرح زیر می باشد :
– بخش مرکزی با وسعت 3247 کیلو متر مربع ، در شمال غرب شهرستان و به مرکزیت شهر ابرکوه می باشد و شامل دهستانهای تیر جرد و فراغه است .
– بخش بهمن با وسعت 2394 کیلومتر مربع ، در جنوب شرق شهرستان و به مرکزیت شهر مهردشت و شامل دهستانهای اسفند ار و مهر آباد است .
2-1 موقعيت جغرافیائی شهر ابرکوه
شهر ابرکوه به عنوان یکی از نقاط شهری و مرکز شهرستان ابرکوه در مختصات 53 درجه و 15دقیقه تا 53 درجه و 18 دقیقه طول شرقی و 31 درجه و 7 دقیقه تا 31 درجه و 8 دقیقه عرض شمالی واقع شده است . ارتفاع این شهر از سطح دریا 1510 متر است .
از نظر طبیعی این شهر در دشت ابرکوه واقع شده که کوهای منفردی در اطراف آن دیده می شوند و مهمترین ارتفاعات آن عبارتند از :
-کوه سفید در فاصله 5/1 کیلو متری جنوب شرق شهر با ارتفاع 1595 متر و چون بنای گنبد عا لی بر بخشی از آن قرار گرفته بدین نام معروف شده است
– کوه سیاه ( قنبره ) در 3 کیلو متری جنوب شرقی شهر ابرکوه و ارتفاع آن 1697 متر می باشد.
– تپه های سفید در 3 کیلومتری جنوب شرقی و پرستو در فاصله 5/0 کیلومتر جنوب شرق شهر قرار دارند .
در حد غربی شهر مسیل جزوک ( رود آباده ) که از ارتفاعات اقلید سرچشمه می گیرد و در منتهی الیه قسمت غربی ارتفاعات منفردی چون تپه های کاه دان و بادامستان دیده می شوند . در جنوب دشت کوهای پوزه سیاه ، هنشک ، چشمه چاهکی ، پنجه انگشت دیده می شوند .
– از سمت شمال به ارتفاعات منفردی محدود میگردد که بلند ترین قله آن کوه اعلاء (با ارتفاع 2377 متر) نام دارد.

سوق (تلفظ: S?q) يکي از شهرهاي استان کهگيلويه و بويراحمد ايران است.
شهر سوق در بخش مرکزي شهرستان کهگيلويه قرار گرفته و بر طبق برآوردهاي پيش از 1383خ داراي 5,673 نفر جمعيت و در سال 1383 داراي 7900 نفر جمعيت بوده‌است.

شهر سوق در قديم در مسير کاروانروي بهبهان به دهدشت و ياسوج قرار داشته.

ويژگي‌هاي فرهنگي و مردم شناختي
مردم سوق شيعه و لر لهجه اند. لرهاي استان کهگيلويه و بويراحمد موسيقي و ادبيات شفاهي پرمايه‌اي دارند. اين ادبيات از جمله زبان فارسي است که در طول زمان کمتر تحت تغيير و تحول بوده و واژگان غني و اصيل آن کمتر با واژه‌هاي ساير زبان‌ها مخلوط شده‌است. طوايف گوناگوني در شهر سوق سکونت دارند و بيشتر مردم آن از سادات رضاتوفيق تشکيل شده‌اند. از جمله ويژگي فرهنگي در اين شهر مي‌توان به شيوه‌هاي عروسي و عزاداري آن اشاره کرد: در اين شهر براي ازدواج جوانان شيوه‌اي سنتي و همچنين مدرن وجود دارد و…

اماکن تاريخي و گردشگری
آرامگاه شاعر نويسنده و هنرمند حسين پناهي
آبشار طوف خيمه در 10 کيلومتري شهر سوق

حوالي سد مارون در 10 کيلومتري شهر سوق
کوه دژکوه 15 کيلومتري سوق
امامزاده شاهزاده يوسف در مرکز شهر
امام زاده ناصرالدين محمد واقع در کوه دژکوه
قرق بادامستان
آبشار مصنوعي در دل کوهاي سوق
كل عمارتي

ياسوج يکي از شهرهاي جنوبي ايران و مرکز استان کهگيلويه و بويراحمد است. اين شهر همچنين مرکز شهرستان بويراحمد نيز مي‌باشد. ياسوج در شمال شرقي استان واقع شده‌است. قبل از ايجاد اين شهر، در حدود 6 کيلومتري آن، يک شهر قديمي به نام «تل‌خسرو» قرار داشت که زماني مرکز نفوذ خوانين بويراحمد عليا بوده‌است. اينک به جز تپه‌هاي پراکنده و يک روستا، اثري ديگر از آن باقي نمانده‌است.

تل‌خسرو متجاوز از دو هزار سال قدمت دارد. ليکن احداث ابنيه معاصر در پيرامون آن، بعد از سال 1309 خورشيدي شروع شده و تا سال 1323 ادامه يافت و پس از آن متروک شده‌است.

آب و هوا
شهر ياسوج در منطقه اقليم سردسيري واقع شده و داراي هواي معتدل متمايل به سرد است. در اين شهر، ميزان بارش برف و باران زياد مي‌باشد و به علت بارش فراوان برف و باران و پوشيده شدن ارتفاعات از برف براي مدت مديدي از سال، از منابع آب کافي برخوردار مي‌باشد.

مهاجرپذيري
از آن‌جايي که شهر ياسوج مرکز استان کهگيلويه و بويراحمد مي‌باشد و اکثر صنايع موجود در استان در اطراف يا خود اين شهر واقع شده‌اند؛ لذا افراد زيادي از شهرستان‌هاي همجوار براي پيداکردن شغل رهسپار اين شهر مي‌شوند.

تأسيس
اين شهر در سال 1344 در کنار رودخانه ي? بشار بنا گرديده و در آن سال تنها داراي يک خيابان اصلي بوده‌است. ولي امروزه از گسترش و توسعه زيادي برخوردار گرديده‌است. به‌طوري که هم‌اينک بالغ بر 24 کيلومتر مربع وسعت دارد و جمعيت آن امروزه بيش از 150,000 نفر تخمين زده مي‌شود که عمدتاً از ايل بزرگ بويراحمد (شامل تيرتاجي و طايفه تامرادي و گودسرآبي) هستند و به‌زبان لري سخن مي‌گويند.

آبشار ياسوج
اصلي ترين جاذبه گردشگري شهر ياسوج آبشار زيبا و معروف ياسوج مي‌باشد اين آبشار در فاصله 2 کيلومتري مرکز شهر و در شمال شهر ياسوج واقع است و هر ساله مورد توجه گردشگران و توريستهاي ايراني و خارجي قرار مي‌گيرد آب‌ چشمه‌هايي‌ كه‌ از دل‌ كوه‌هاي‌ زاگرس‌ جوشيده‌ در دو كيلومتري‌ شمال‌ شهر ياسوج‌ آبشاري‌ به‌ ارتفاع‌ ده‌ متر را به‌ منظر تماشا گذاشته‌ است‌. چشم‌انداز اين‌ آبشار، نهرهاي‌ آب‌ در بستر مارپيچ‌ مشبك‌، باغ‌هاي‌ ميوه‌، مراتع‌ سرسبز و پر از گل‌هاي‌ رنگارنگ‌ است‌، كه‌ چشم‌ بيننده‌ را خيره‌ مي‌سازد. هر ساله‌ آبشار ياسوج‌ در فصل‌ بهار، تابستان‌ و پاييز پذيراي‌ گردشگران‌ است‌.از ديگر آبشارهاي‌ اين‌ استان‌، آبشار بهرام‌ بيگي‌ است‌. اين‌ آبشار در ميان‌ صخره‌هاي‌ سنگي‌ واقع‌ شده‌ و بعد از مارگون‌ قرار دارد.آبشار بن‌ رود نيز بعد از سي‌ سخت‌ قرار گرفته‌ و شامل‌ توف‌شاه‌ (آبشار شاه) و آبشار بن‌ رود است‌ كه‌ ازچندين‌ چشمه‌ تشكيل‌ شده‌ و حدود 20 متر ارتفاع‌ دارد و منطقه‌ بسيار زيبايي‌ را پديد آورده‌ است‌.

قلعه‌گنج شهری است در استان کرمان در جنوب شرقی ایران. این شهر مرکز شهرستان قلعه‌گنج این استان است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۲٫۱۰۸ نفر بوده است.

تاریخچه

یین تاریخ و قدمت این شهرستان کاری دشوار و شگرف است . تاریخ ان به قبل از اسلام و میلادمسیح می رسد که در حال حاضر در جای جای تاریخ شواهدی از اقدام ساکن در این شهرستان بدست می آید، آثار بدست آمده از تمدن این منطقه نشانگر قدمت بیش از ۵۰۰۰ سال را نشان می دهد . این شهرستان را می توان از نظر تاریخی جرء تواحی غربی کران دانست و علاوه بر این از قرون قدیم تا امروز قلعه گنج جزء برکات رودبار محسوب می شود، از آنجاییکه ساکنان این شهرستان کوچ و قفص هستند در بسیاری از کتاب تاریخی این شهرستان به خیال قفص معروف بوده است .
مشخصات

شهرستان قلعه گنج بین ۳۲ º۲۷ درجه عرضی و ۵۴ º۵۷ و ۵۰ º۵۷ درجه طول جغرافیایی قرار گرفته است، از شمال به شهرستان کهنوج، از جنوب به بندر جاسک، از جنوب شرق به استان سیستان و بلوچستان (شهرستانهای ایرانشهر و نیک شهر)، از شرق به شهرستان رودبار از غرب به منوجان محدود می شود .
مساحت

مساحت شهرستان ۱۴۲۰۰ کیلومتر مربع معادل ۳/۳ درصد از کل مساحت استان می باشد و فاصله تا مرکز استان ۴۲۰ کیلومتر می باشد .

شهرستان قلعه گنج دارای ۲ بخش مرکزی و چاه دادخدا و ۵ دهستان به نامان دهستان رمشک، مارز، چاه دادخدا، قلعه گنج و سرخ قلعه می باشد .
جمعیت

بر اساس سرشماری عمومی سال ۱۳۸۵ جمعیت شهرستان قلعه گنج ۷۰۲۹۲ نفر می باشد، جمعیت شهری ۱۲۱۰۸ نفر می باشد و جمعیت روستایی ۵۸۱۸۴ نفر که ۱۷ درصد جمعیت شهرستان شهری و ۸۳ درصد جمعیت روستایی شهرستان می باشد . جمعیت مردان شهری ۶۰۹۹ نفر و زنان شهری ۶۰۰۹ نفر، وجمعیت مردان روستایی ۲۸۸۸۸ نفر و زنان روستایی ۲۹۲۹۶ نفر تشکیل می دهند . زبان مردم شهرستان گویش فارسی، محلی و بلوچی می باشد .
وضعیت آب و هوایی و شرایط جوی

آب و هوای شهرستان قلعه گنج گرم و نیمه مرطوب و بیابانی می باشد و در سالهای اخیر به علت کاهش بارندگی شاهد خشکسالی بوده‌ایم . حداکثر و حداقل دما ۵۲ و ۲ درجه می باشد .
رودخانه های شهرستان

۱- رودخانه پاسبین از کوههای ده در و اسلام آباد سرچشمه می گیرد و به جلگه جازموریان می ریزد .

۲- رودخانه سورگاه که از از کوههای درباغ سرچشمه و به جازموریان می ریزد .

۳- رودخانه رمشک که از ارتفاعات رمشک سرچشمه می گیرد . لازم به ذکر است هیچگونه رودخانه دایمی در این شهرستان وجود ندارد و فصلی می باشد .
ارتفاعات و کوهها

۱- ارتفاعات کشیت با ارتفاع ۱۷۰۰ متر در ۱۵ کیلومتری غرب شهرستان .

۲- ارتفاعات دستجرد با ارتفاع ۲۰۰۰متر در ۱۰ کیلومتری غرب شهرستان .

۳- ارتفاعات پایی میخ با ارتفاع ۶۰۰ متری در ۱۴ کیلومتری جنوب شرق شهرستان .

۴- ارتفاعات ماند با ارتفاع ۱۰۰۰ متری در ۶۰ کیلومتری جنوب شهرستان .
جنگلها و مراتع

مناطق جنگلی به طول ۲۵۰ کیلومتری در شمال شرقی قلعه گنج از روستای آهوان شروع و تا جلگه چاه هاشم، دلگان، رودبار و جازموریان منتهی می شود .

وضعیت اقتصادی شهرستان

به علت نبود هیچگونه معادن و کارخانجات و مراکز مهم اقتصادی در این شهرستان عمده مردم به کشاورزی و دامداری مشغول می باشند .

اکثر مردم به کشت محصولات سالانه اختصاص دارد و محصولات عمده زراعی شهرستان راگندم، ذرت، هندوانه، گوجه فرنگی، خیار و مرکبات نظیر خرما و پرتقال تشکیل می دهد .

وضعیت اجتماعی

از نظر اجتماعی مردم شهرستان مردمی خونگرم، اجتماعی، دارای آداب معاشرت در سطح مطلوب هستند ،

شهرستان بندر گز اين شهرستان كه در منتهي اليه غرب استان واقع است ، از طرف جنوب به شهرستان دامغان از استان سمنان ، از طرف غرب به شهرستان بهشهر از استان مازندران از طرف شرق به شهرستان كردكوي و از جهت شمال به خليج گرگان مرتبط است . بندرگز ، از دوران قاجار زمان محمد شاه 1262 ه.ق با احداث يك انبار بزرگ كالا توسط روس ها به عنوان قطب مهم اقتصادي تجاري منطقة استراباد محسوب شد . مدتي بعد ، در اوايل حكومت ناصرالدين شاه اين شهر با احداث يك اسكلة چوبي و شعبة بانك استقراضي ، از يك سو با گرگان ، دامغان ، شاهرود ، مازندران و تهران و از سوي ديگر با باكو و هشترخان آستاراخان روسيه ارتباط برقرار كرد . شهرستان بندرگز با 2399 كيلومتر مربع با دو بخش ، چهار دهستان و دو شهر بندرگز و نوكنده ، داراي 49598 نفر جمعيت است . حضور ارامنه در اين شهرستان بسيار چشمگير بوده به طوري كه بيشترين تعداد در ميان مهاجران به منطقه را به خود اختصاص داده اند . اين گروه بعدها صاحب بسياري از املاك به خريد و فروش اشتغال دارند . زبان رايج مردم اين شهرستان طبري است . از مهم ترين اماكن زيارتي اين شهرستان مي توان به امامزاده سفيد چال ، امامزاده حبيب الله نوكنده و عليرضا سرطاق اشاره كرد ظاهرا يكي از دلايل نامگذاري اين بندر به “گز”؛ رويش درختچه هاي گز در مناطق ساحلي مي باشد. از پيدايش اوليه شهر بندرگز اطلاع دقيقي در دست نيست ولي با مراجعه به اسناد تاريخي مي توان گفت بندرگز از قدمت تاريخي بسيار برخوردار است؛ به طوري كه شاه اسماعيل صفوي براي تسخير نواحي شرقي درياي خزر به بندرگز مراجعه كرده است. اين مطلب گوياي آن است كه بندرگز در آن زمان روستايي (به نام كناره) بيش نبوده و بعدها در دوره كريم خان زند به علت ارتباط با روسيه تزاري كه در شمال شهر وجود داشت با جهش ويژه اقتصادي روبرو مي شود. همين امر، عامل مهمي در نفوذ استعمار روسيه در اين شهر مي شود؛ به طوري كه در زمان قاجار بارها روسيه براي تسخير منطقه تلاش كرده است، نفوذ روس ها در اين شهر به قدري بود كه حتي در زبان و فرهنگ مردم بندرگز و گاهي آثار آن در زبان بومي منطقه ديده مي شود. . شهرستان بندرگز در دو سوي شمال و جنوب خود ، داراي جذابيت هاي گردشگري است . در ضلع شمالي اين شهرستان خليج گرگان و شبه جزيرة ميانكاله واقع شده است . اين محدوده علاوه بر اين كه پناهگاه حيات وحش ميانكاله است . يكي از ذخيره گاه هاي مهم زيست كرة زمين به شمار مي*آيد هم چنين اين محدود محل مناسبي براي فعاليت هاي تحقيقاتي در زمينة پرندگان و آبزيان است . از طرفي مجتمع ساحلي بندرگز نيز موقعيت قابل توجهي از نظر جذب گردشگرانداخلي و خارجي دارد . در ضلع جنوبي هم در ميان جنگل هاي پهن برگ گردشگاه هايي وجود دارد كه از جذابيت هاي گردشگري برخوردار است . از جملة آن ها چشمة قلقي است كه در 20 كيلومتري جنوب شهر بندرگز و در عمق جنگل وطنا واقع شده و دارا يك راه ارتباطي شوسه از گز به رادكان است . و توسكا چشمه با آبي زلال ، خنك و گوارا ، در محلي با چشم اندازهاي طبيعي زيبا و روستاهاي كوهستاني با مردماني پرشور و خون گرم . جاذبه هاي طبيعي شهرستان بندر*گز يكي از شهرستان*هاي استان گلستان است كه به علت پايين بودن از سطح دريا فاقد هر گونه بلندي بوده و كاملاً هموار و جلگه*اي است. مهم ترين منابع آبي جذب جهانگرد در استان گلستان، درياي خزر و سواحل زيباي آن با چشم اندازها و مناظر بسيار بديع، دلنشين و ديدني است كه همواره مسافران بسياري را از دور و نزديك به سوي خود جلب مي كند. درياي خزر از ظرفيت ها و قابليت هاي بسيار بالايي در زمينه بهره برداري هاي جهانگردي برخوردار است كه در نوع خود شايد كم نظير باشد. سواحل و كرانه هاي درياي خزر در پيوند با جلگه سرسبز و كوه هاي بلند سر به فلك كشيده البرز از ديدني ترين و جالب ترين نقاط استان است. ساحل زيبا و آرام بندر گز در حاشيه درياي خزر و در فاصله 3 كيلومتري شمال جاده آسيايي تهران – مشهد واقع شده و امكانات تفريحي و اقامتي و رفاهي مناسبي براي استراحت و استفاده بازديدكنندگان دارد. رودهاي فصلي متعددي كه از كوه هاي البرز سرچشمه مي گيرند در بندرگز جريان داشته كه در انتها به درياي خزر مي* ريزند. از اين رودخانه*ها مي توان به نو كنده، جفا كنده، گز، ول افرا و طناع اشاره كرد. اين بخش در كنار خليج گرگان قرار دارد. هواي اين شهرستان معتدل و مايل به گرم و مرطوب است. بيش*ترين درجه*ي حرارت در تابستان ها 39 درجه بالاي صفر و در زمستان ها 5 درجه زير صفر است. باران ساليانه به طور متوسط 670 ميلي *متر برآورد شده است. انواع رستني ها از قبيل درختان جنگلي* و گياهان علوفه اي و دارويي و صنعتي در منطقه وجود دارند. رستني هاي منطقه شامل درختان توسكا، بلوط، ممرز، نمدار، راش، ازگيل و گياهاني با كاربرد دارويي از جمله گل گاوزبان، *گل بنفشه، گل ختمي و بارهنگ است كه در بيش تر نقاط اين شهرستان مي* رويند. پوشش گياهي مرتعي براي چراي دام ها نيز به ميزان كافي در اين منطقه موجود است. شهرستان بندر گز گونه هاي مختلفي از حيات وحش را در خود جاي داده است. انواع جانوران از قبيل شغال، گرگ، گراز وخرس از عمده ترين پستانداران اين منطقه محسوب مي شوند.گونه هاي مختلف پرندگان از جمله كبك، قرقاول، سار، تيهو، مرغابي وحشي و پولا از جمله مهم ترين پرندگان اين شهرستان به حساب مي آيند. انواع ماهيان رودخانه اي نيز در اين منطقه به فراواني يافت مي شود.

بندر ترکمن، شهري است در غربي‌ترين نقطه استان گلستان. نام آن پيش از انقلاب ايران «بندر شاه» بود. اين شهر مرکز شهرستان ترکمن است.

بندرترکمن جزو شهرهايي است که در ابتداي کار راه آن در ايران ريل‌هاي راه آهن به آن کشيده شد. اين شهر درسال 1306 خورشيدي به فرمان رضاشاه بنياد شد و سال بنياد شهرداري آن 1309 مي‌باشد.
بندر شاه در قديم داراي سه اسکله بود که اکنون بازمانده‌هايي از آن‌ها به‌جا مانده.
بر طبق سرشماري رسمي، در سال 1384، جمعيت آن (بخش مرکزي شهر بندرترکمن) بالغ بر 46900نفر بوده‌است. از نقاط گردشگري آن مي‌توان به جزيره آشوراده در حدود يک کيلومتري ساحل آن اشاره نمود که تا چند سال قبل مسکوني بوده‌است. اين جزيره در حال حاضر در اختيار شيلات قرار گرفته‌است. اکثريت مردم اين شهر ترکمن و سني مذهب مي‌باشند، ولي اقوام ديگر من جمله فارس‌ها، ترک‌ها، قزاق‌ها، مازندراني‌ها،ارامنه و سيستانيها و… در کنار هم زندگي مي‌کنند.

تا پيش از سال 1305 هجري شمسي نامي از اين بندر در هيچ يک از منابع چاپي به چشم نمي‌خورد. سالنامه رسمي کشور در اين سال دلايل ايجاد اين شهر جديد را بالا آمدن عمق خليج ميانکاله و در نتيجه کاهش عمق آبخور بندر جز (گز فعلي) اعلام کرد. اين شهر اولين شهر ايران است که به طور کامل توسط معماران تحصيل کرده نوين طراحي و معماري شده‌است. خيابانهاي منظم و ميادين وسيع آن نيز بر خلاف شبکه تارعنکبوتي اکثر شهر‌هاي ايران نشان از همين معنا دارد.

افتصاد بندر ترکمن
اقتصاد شهر بر اساس راه آهن و بندر طراحي شده بوده که با بالا آمدن عمق دريا و کاهش آبخور کشتيها، امروزه عملا خاصيت بندر تجاري ندارد و تنها مواد سوختي و نفت خام در مقياس بسيار ناچيز به مقصد نيروگاه‌هاي منطقه تخليه مي‌گردد. اقتصاد شهر در حال حاضر بر اساس توليد فرش و گليم، صيد و توليد خاويار، کشاورزي و صنايع دستي رونق اندکي دارد. بندر اميرآباد در نزديکي بهشهر مازندران جايگزين بندر تجاري منطقه شده‌است.

ديدني‌هاي بندر ترکمن
از ديدني‌هاي اين شهر خانه‌هاي چوبي دو طبقه در بخش گومش تپه مي‌باشد و بندر آبسکون که محل مرگ آخرين پادشاه خوارزمي بوده‌است در اين شهرستان مي‌باشد. جزيره آشوراده بزرگترين جزيره ايراني خزر در اين شهر قرار دارد

ديوار قزل آلان (ديوار دفاعي گرگان) مربوط به دوره ساسانيان که از شهرستان کلاله آغاز مي‌شود با طي حدود دويست کيلومتر در اين شهرستان به دريا منتهي مي‌شود. اين ديوار بزرگترين ديوار جهان پس از ديوار چين است.
دوشنبه بازار بندر ترکمن از ديدني‌هاي اين شهر ترکمن‌نشين است که در آن صنايع دستي ترکمن به ارزانترين قيمت عرضه مي‌شود.
هرساله تنها در تعطيلات نوروز بيش از يک ميليون گردشگر داخلي از بندرترکمن، جزيره آشوراده و اسکله و بازارچه گمرکي آن بازديد مي‌کنند.
فرش ترکمني، پشتي ترکمني، روسريهاي زنانه و صنايع دستي ترکمنها مهمترين سوغاتي اين شهر هستند. ضمن آنکه در اعياد قربان و فطر نيز اين منطقه ديدني است. اين دو عيد بزرگترين عيد ترکمنها به شمار مي‌روند. مسلما از لحاظ رسيدگي به جاذبه‌هاي گردشگري اين شهر اجحاف و کوتاهي هاي فراواني شده که کم کم اين وضعيت رو به بهبود است ولي اميد است تا اين جاذبه‌هاي با کمي همت مسئولان بيشتر به چشم بيايد رسيدگي لازم شده تا از طريق همين جاذبه‌ها نرخ بيکاري کاهش چسم گيري داشته باشد .

آموزش عالي
در بندر ترکمن يک واحد دانشگاه پيام نور با رشته‌هاي انساني و رياضي وجود دارد.

اينچه‌بُرون شهري مرزي در شهرستان گنبد کاووس، استان گلستان است. اين شهر مرکز بخش داشلي‌برون است. جمعيت اين شهر در سرشماري سال 1385 برابر با 5,874 نفر بوده‌است.

مردم
ساکنين اينچه‌برون ترکمن از طايفه يموت و مانند تمام ترکمن‌ها مسلمان سني و حنفي مذهب هستند. مردم اينچه‌برون به کشاورزي و دامداري و تجارت چمداني در گمرک اينچه برون مشغول هستند.

موقعيت جغرافيايي
اينچه برون در شمال استان گلستان و در مرز کشور ترکمنستان قرار دارد. بازارچه مرزي اينچه برون مهمترين عامل تردد و جاذبه گردشگري به اين شهر کوچک است. تفريح‌گاه الماگل از نقاط ديدني آن سات.

زمينهاي اطراف اينچه برون بيشتر شوره‌زار است. تالاب آلاگل درياچه بزرگ آب شوريست که در کنار اين شهر قرار دارد.

آق‌قلا يکي از شهرهاي استان گلستان ايران است. اين شهرستان با جمعيتي حدود 115 هزار نفر، يك هزار و 763 كيلومترمربع وسعت دارد.و بسياري از ساكنان آن را هموطنان تركمن تشكيل مي‌دهند. شهرستان آق‌قلا در شمال گلستان و در كنار رودخانه گرگانرود با داشتن آثار تاريخي و صنايع دستي همچون قالي تركمن از مناطق گردشگرپذير اين استان است. از ديدني هاي آق قلا ، پنجشنبه بازار اين شهر است . در اين بازار محلي و ديدني ، مردم از هر قشر و صنفي كالاهاي خود را عرضه مي كنند كه در اين ميان عرضة صنايع دستي مردم تركمن ، مانند قالي ، قاليچه ، و پشتي هاي زيبا از همه ديدني تر است .

اَنبار آلوم شهري است در استان گلستان ايران. اين شهر از توابع شهرستان آق‌قلاي اين استان و مرکز بخش جديدي به نام بخش وشمگير است.
جمعيت انبارآلوم در سال 1385، برابر با 5,874 نفر بوده‌است.
رودخانه گرجوان پس از انحراف به سوي غرب و آميختن با رودخانه چاه علي‌ در سه کيلومتري شرق انبار آلوم، به گرگان رود مي‌ريزد.
انبار آلوم از مناطق عمده کشت پنبه در استان گلستان است و يک کارخانه تمام‌اتوماتيک دانه‌بندي و بوجاري در اين شهر قرار دارد.

آزاد‌شهر شهري است در استان گلستان ايران. اين شهر مرکز شهرستان آزادشهر اين استان است. جمعيت آزاد شهر در سال 1385، برابر با 38,352 نفر بوده است.
سكنه اوليه آزادشهر يا شاه پسند سابق از اهالي روستاهاي اطراف راميان و خود راميان بوده اند كه زمينهاي آن را آباد كرده و به زمين كشاورزي ومسکوني تبديل كرده اند شهرستان ازادشهربه بخشهاي مركزي ,جشمه ساران تقسيم شده است. اولين کسي که به ازادشهرامد عبدالله نامي بود ازشوروي سابق که دران زمان درفلکه مرکزي جايي که الان بانک ملي مرکزي است فقط يک کاروان سرا وجود داشت وهمه جاي ديگرجنگل بود اين شخص درجايي که الان مشهوربه زمينهاي نوريان است روبروي مزار فعلي بهد ازرودخانه (که الان اب ندارد)قناتي حفرکردکه اب ان ازفلکه مرکزي بالاترازبانک مسکن بيرون مي امد.