شهرهای ایران(کجا بریم ؟)

رونیز شهری است در بخش رونیز شهرستان استهبان استان فارس در جنوب ایران.
رونیز شهری در فاصله 145 کیلومتری جنوب شرقی شیراز است و از توابع شهرستان استهبان به حساب می آید
رونیز خود به دو بخش تقسیم میشود. رونیز سفلی و رونیز علیا

رونیز علیا معروف به پاریس کوچولو از مکان های تفریحی و تاریخی مانند کوه آبشاری مرغک کوه تودج و کوه سه برادرون برخوردار میباشد. خط اهن شیراز-سیرجان از کنار رونیز علیا عبور میکند بیش از 70 درصد مساحت شهرستان استهبان به بخش رونیز اختصاص دارد در زمان های قدیم رونیز علیا حوزه علمیه ای داشته است که اقای هاشمی رفسنجانی در انجا کسب علم میکرده اند رونیز علیا دو امام زاده با نام های سلطان پرستوها و میرزا مجم الدین داردر و نیز علیا شهریست خوش آب و هوا که بین جاده استهبان-شیراز در نزدیکی استهبان قرار دارد و رونیز سفلی که روستایی از توابع رونیز علیاست در دامنه خرمن کوه قرار گرفته و حدود 2000 نفر جمعیت دارد.

اکثر مردم رونیز سفلی به کشاورزی و دامداری مشغولند.رونیز سفلی دارای 2 مسجد و دو حسینیه میباشد. بیت الاحزان رونیز سفلی از فعال ترین مکانهای فرهنگی در استهبان است و هم اکنون خانم شفیعی مدیریت این موسسه را بر عهده دارند

خط آهن شیراز-سیرجان از کنار رونیز سفلی عبور میکند. امامزاده ابراهیم از نوادگان امام هفتم در 2 کیلومتری رونیز سفلی قرار دارد و همچنین امامزاده پیراشکار هم در پانصد متری این روستا واقع است.

این روستا جاذبه های گردشگری زیادی نیز دارد مانند قدمگاه علی (ع) و چشمه دو شاخ و قنات و برکه فخرآباد و چشمه چناران و گود گل کوه و استخر قدیمی بودیر بهمن و صحرای احمد آباد و قنات بزرگ پیر آشکار و قلعه حسن آباد و تپه های احمد آباد و دره سنگ سفید و دره امانی و مقبره هفت دختران و تل قرمز و تل ریگی و قنات آب میمین و چندین مکان گردشگری زیبای دیگر…

از محصولات این روستا میتوان به کره و دوغ و کشک و ماست و قره محلی اشاره کرد. مردم این روستا در کشاورزی بسیار فعال بوده و به کاشت گندم و ذرت و جو گوجه فرنگی و چغندر و خربزه و هندوانه و کنجد و یونجه و دانه روغنی و آفتابگردان و خیار و کدو و چندین محصول دیگر مشغول میباشند.

زاهدشهر یکی از شهرهای استان فارس و مرکز بخش شیبکوه از توابع شهرستان فسا است.فاصله این شهر با مرکز شهرستان ۲۵ کیلومتر و با شیراز ۱۷۰ کیلومتر می‌باشد این شهر مسیر ارتباطی فسا به جهرم می‌باشد.

این شهر با جمعیت ۲۰٬۰۰۰ نفر از نقاط باپیشینه کهن و فرهنگی استان فارس است. دارای آب وهوای نسبتاً خشک است ومحصولات آن گندم جو پنبه خربزه هندوانه ذرت کلزا می‌باشد.

زاهدشهر در گذشته زاهدان نام داشت و در سال ۱۳۶۸ با تأسیس شهرداری در این شهر به زاهدشهر تغییر نام داد.

طبق برخی شنیده‌ها قدمت این شهر برطبق اثارموجودازجمله وجودچندتپه ماهوربه هزاره سوم باز می‌گردد آن زمان که قبل از بنای شهر کنونی تیران نام داشت و به همین دلیل گویش زبان فارسی این شهر به فارسی تیرانی مشهور است. که منطقه‌ای حاصلخیز بود و کشاورزی در آن رونق داشته است.ازبناهای مشهوراین شهرمیتوان به قلعه ای درشرق بنام قلعه ی ملک ابادوهمچنین وجودآبراه کشاورزی مربوط به عهدهخامنشیان درغرب شهربنام جوی حقو اشاره کردکه ارتفاع آن حدود دو مترازسطح می باشد.

از جمله دلایل نام زاهدشهر یا همان زاهدان بر این شهر وجود بقعه امامزاده زاهد از نوادگان امام موسی کاظم بوده است می‌باشد.مساجد زیادی در این شهر وجود دارد که قدیمی‌ترین مسجد این شهر مسجد جامع می باشد.هسته مرکزی شهر کنونی محلی به نام سر تل بوده است که هم اکنون تخریب شده است . از محلات این شهر می توان به محله قبله، محله باغ، لب خندق،محله بالا و پائین اشاره نمود. خیابان امام، خیابان امام حسین، خیابان مطهری و خیابان دانشگاه جزو خیابانهای اصلی این شهر هستند. هم‌اکنون نیز این شهر دارای دانشگاه آزاد و پیام نور می باشد. از آثار دیدنی و تاریخی این شهر می توان به بقعه امامزاده زاهد در مدخل ورودی شهر که یک شیر سنگی تاریخی در داخل بارگاه آن واقع است ،چله خانه،کنار کوشک، تلی موسوم به تل قلات و دیر واقع در آن، رودخانه خشک و دامنه‌های کوه درز و ساواتی و بقایای سرتل و بقایای قلعه‌های قدیمی اشاره نمود.اهمیت علم در دوه های گذشته و معاصر این شهر به خاطر وجود تعداد زیادی افراد تحصیلکره در رشته های مختلف خصوصاً پزشکی نمایان است.پزشکان زیادی از این شهر به جامعه پزشکی معرفی شده اندکه حدوصدوچهل پزشک گواهی براین ادعاست. همچنین جایگاه ادب و شعر در فرهنگ عامه و افراد علاقه‌مند به حوزه ی ادبیات هم رنگ ادبی به نام زاهدشهر بخشیده است که از دیرباز به شهر علم و ادب مشهور بوده است. از ویژگی های مردم این شهر میتوان به مهمان نوازی و ملی گرایی و سخت کوش بودن مردان و زنان اشاره کرد.

زَرقان شهري است در بخش زرقان شهرستان شيراز استان فارس در جنوب ايران.

نام
نام زرقان که در اصل زرگان بوده واژه ايست مرکب از ((زر)) به معني طلا و ((گان)) به معني شايسته و سزاوار است.

جغرافيا
شهر زرقان در 25 کيلومتري شمال شرقي شيراز و در مجاورت اتوبان شيراز به اصفهان قرار گرفته‌است.ارتفاع آن از سطح دريا 1370 متر است.

زرقان داراي 5 محله و دو شهرک تازه ساز بوده و از لحاظ تقسيمات اداري کشور، مرکز بخش محسوب مي‌شود و زير نظر فرمانداري شيراز قرار دارد.

مکان مذهبي
شاهزاده قاسم ياامامزاده قاسم، نام امامزاده اي است كه مقبره آن در 30 كيلومتري جاده شيراز به اصفهان و در مدخل شهر زرقان واقع شده است.

مکان ديدني و تفريحي
تنگ چشمه ، قناتهاي شهر ، باغهاي انگور ، سر جوغ ، دره چپ و راست ،محله بوريابافان ، خانه قديمي قنبر خان ، آب انبار قديمي شهر ، بازار قديمي ، کاروان سراي زکي خاني و …

اقليم
و پوشش گياهي آن غالبا درختان نارون – چنار – زبان گنجشک -کاج و سرو مي‌باشد.

محصولات
محصولات کشاورزي زرقان عبارت‌اند از :گندم، جو، ذرت، انگور، سيفي جات و سبزيجات.
نام زرقان همواره با شيريني حلواي ارده بوريا آن همراه بوده‌است.

شهر جدید صدرا یکی از شهرهای جدید ایران واستان فارس است که در فاصله ۸ کیلومتری شمالغربی شیراز قرار دارد. شهر مادر صدرا ، شيراز می باشد که فاصله از مرکز شهر مادر ۱۵ كيلومتر و به علت محدود شدن بين دو رشته كوه دارای يك نسيم دائمي از طرف شمال غرب ( گويم ) به طرف جنوب شرق(باجگاه ) بوده و باعث مي گردد آلودگي هوا به ‘حداقل’ برسد . این شهر که در ابتدا”از شهرک های تازه شیراز بوده”در سال‌های اخیر به دلیل رشد و توسعه زیاد از نظر تقسیمات کشوری، شهری مجزا از شیراز شده است. مطالعات و طراحی شهر جديد صدرا در ابتدای سال 1368 آغاز گرديد . اين مطالعات بر پايه موقعيت مكانی شهر شيراز و شهرهای اقماری آن و همچنين دورنماي توسعه اين مناطق استوار گرديد . با توجه به هويت پيش بينی شده براي شهر جديد صدرا با عملكردی فرهنگی – علمی و تحقيقاتی ، طراحی نواحی مختلف آن براين پايه استوار گرديده است.

همچنین پردیس دانشگاه آزاد اسلامی شیراز و دانشگاه علوم پزشکی شیراز و سایت جدیددانشگاه صنعتی شیراز نیز دراین شهر واقع شده است.

از دیگر موارد قابل اشاره می توان به مجتمع خلیج فارس وایستگاه راه آهن شیراز اشاره کرد که در ابتدای بلوار خلیج فارس واقع شده است.عمده فعالیات های شهری به عهده شرکت عمران و شهرداری صدرا می باشد.

فاز یک

این فاز در واقع اولین بخش این شهر می باشد که از سال۱۳۷۱شروع به ساخت وسازشده وعمده جمعیت کنونی این شهر در این فاز ساکن می باشند. همچنین این فاز دربیشتر قسمت هایش دارای عراضی اوقافی میباشد و به دلیل عبور ریل قطار در مجاورت بلوار حافظ و شهرسازی پرتراکم و ارتفاع وفاصله زیاد در محله کوهساروهمچنین تراکم جمعیتی بسار بالا در بلوار فردوسی تمایل بسیار زیادی وجود دارد که شهروندان در منطقه زمین های مسکن وزارت دفاع ساکن شوند.

منطقه وزارت دفاع در فاز۱

این منطقه در محدوده خیابان پاسارگاد 2 و مولانا 2 میباشد به دلیل ملکی بودن عراضی و معماری اروپائی ( تراکم جمعیت بسیار کم فضای سبز بسیارزیاد )و فاصله بسیار زیادی که از محل عبور ریل قطار وهمچنین مجاورت با پارک مرکزی صدرا وساخته شدن این محله به موازات طولی باغشهر صدرا ونزدیکی به بیمارستان پیوند اعضا از مرغوبیت ملکی بسیار بالائی برخوردار بوده و گاها از سایر استان های کشور مانند تهران اصفهان تبریز مشهد وکشور های حاشیه خلیج این منطقه راجهت سکونت ا انتخاب می کنند.

سایر مناطق فاز۱

از سایر پروژه های موجود در فاز یک می توان به پروژه مسکن مهر .آسمان صدرا و همچنین بوستان های بسیار زیادی دراین فاز می باشد که می توان به پارک نجوم که دارای یک رصد خانه می باشد اشاره کرد. بیشتر مجتمع های تجاری شهر صدرا در این فاز می باشد که می توان به مرکز تجاری زندیه .مرواریدو…اشاره کرد.

فاز ۲

طراحی این فاز در زمینی به مساحت ۱۲۰۰ هکتار از سال ۱۳۷۰ آغاز و قطعات آن در دوبخش ویلایی و آپارتمانی از سال ۱۳۷۱ توسط تعاونی مسکن مخابرات .علوم پزشکی .دانشگاه .زمزم .نیروانتظامی.ارتش . زمین شهری و… به متقاضیان واگذار شد. فاز ۲ فاصله نسبتا زیادی با فاز۱ دارد.وخط انتقال گاز ازآن عبور میکند .

خِرامه شهری است در شهرستان خرامه استان فارس در جنوب ایران. این شهرستان دارای دو بخش می باشد:۱- بخش مرکزی خرامه با جمعیتی حدود ۴۰۲۰۰ نفر و بخش کربال به مرکزیت سلطان شهر با جمعیتی حدود ۲۱۷۰۰ نفر .

خرامه با مساحت حدود ۲۶۴/۱ کیلومتر مربع در ۷۵ کیلومتری شرق شیراز واقع گردیده و شهرستان خرامه دارای دو شهر ، یکی شهر خرامه و و دیگری شهر سلطان شهر می باشد. این شهرستان دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و ارتفاع آن ازسطح دریا ۱۵۰۰ متر می باشد. شهرستان خرامه در طول ۵۳ درجه و ۱۹ دقیقه شرقی و عرض ۲۹ درجه و ۳۲ دقیقه شمالی قرار دارد. این شهرستان از شمال به ارسنجان ، از شمال شرقی به آباده طشک و از شرق به نی ریز ، از شمال غربی به مرودشت و زرقان و از غرب به شیراز ، از جنوب به شهرستان سروستان و از جنوب شرقی به استهبان و فسا متصل می‌باشد.

تاریخچه

با استفاده از شواهد و اسناد معتبری که در دست است قدمت شهر خرامه و کربال به ۱۵۰۰ سال قبل و به سال ۵۰۰ میلادی برمی گردد. در کتابها و سفرنامه‌هایی از جمله نزهت القلوب، فارسنامه ابن بلخی، المسالک و الممالک، آثار العجم، فارسنامه ناصری، شیرازنامه، معجم البلدان، تاریخ برگزیده، برهان قاطع، تاریخ سرزمینهای فلات شرقی، تاریخ ابن خلدون و دیگر کتب در مورد خرامه و کربال مطالبی نوشته شده‌است.

ابن جوقل در قرن چهارم هجری رود خرامه را قابل کشتیرانی توصیف کرده و ابن بلخی در وصف آن چنین آورده است:«منبع این رود کُر از نواحی کلار (Kelar) و رودی عاصی است که هیچ جای را آب ندهد الا جاهایی را که بند کرده‌اند. به همین دلیل شش بند به نامهای امیر، فیض آباد، تیلکان، موان، و جهان آباد بر روی آن بسته شده. این رود نهایتاً به دریاچه بختگان می‌ریزد.»

بنا به روایاتی نام خرامه از خُورمه به معنی خورشید و مه به معنی ماه اخذ شده‌است.فرض دیگر این است که این نام مأخوذ از خورماه که نام روز یازدهم از ماههای ایران است باشد. حتی امروز نیز بعضی از عشایرمنطقه نام این شهر را خورومه (Khoromah) تلفظ می‌کنند.

پناه بردن وزیر امیر منصور٬به نام کالیجار٬به قلعهٔ خرامه که ترکان قصد تاراج اموال وی را داشته‌اند به اهمیت موقعیت سوق‌الجیشی آن می‌افزاید. این قلعه که تا چند سال اخیر محل سکونت دهها خانوار بود به صورت تلی دست ریز با ارتفاع بیش از ۱۰ متر از خاک رُس، توسط شهرداری تخریب شد و آثاری از خانه‌های روی آن برجای نماند.

یکی از آثار تاریخی منطقه که از زمان ساسانیان برجا مانده و در فاصله ۵۰۰ متری مغرب خرامه قرار دارد بنای آتشکده‌ای است که در محل به چهار طاقی گبران معروف است که از نظر ساختمان گنبد و کاربندی تا حدودی شبیه آتشکده بهرام است.

توجه خاص سردمداران دیالمه در ترمیم بندهای عصر ساسانیان در مسیر تنها رود عاصی کربال دلالت بر عمارات فراوان و نفوسی می‌کند که درکناره‌های این رود می‌زیسته‌اند. از آثار باقی‌مانده این عصر بند امیر است که به وسیله عضدالدوله دیلمی ترمیم شده‌است. صدمه دیدن بعضی ازبندهای رود که نظر سلاجقه را نیز به خود جلب کرده‌است، چنانچه بند قصار (ghesar) یا فیض آباد به وسیله اتابک چاولی از امرای محمدبن ملکشاه درحدود سال ۵۰۶ ترمیم می‌شود و بنام وی فخرستان نام می‌گیرد.

از دیگر بناهای سلجوقیان کاروانسرای خان کت (Khane – Ket) یا کاروانسرای دیودان در نزدیکیهای دریاچه بختگان می‌باشد که سبک معماری آن را مربوط به این دوره دانسته‌اند و مسیر قدیم جنوب به مرکز یعنی از کرمان به شیراز، تهران و اصفهان از روی این کاروانسرا عبور می‌کرده‌است. چنانکه درزمان استعمار انگلیس آثاری چون پل انگلیسی‌ها که از این مسیر برای لشکرکشی به مرکز ایران و شیراز استفاده می‌کرده‌اند به جا مانده‌است. این کاروانسرا به علت عدم رسیدگی اکنون ویران گشته و درحال نابودی است. (کاروانسرای دیودان).

درهمین ادوار به سنگ قبرهایی برخورد می‌کنیم که اخیراً در مرکز باغهای خرامه کشف گردیده و خطوط ثلث و کوفی منقوش به آ نها گویای حال عارفانی متعبد بوده که از قرون ۶ تا ۸ هجری دراین بلد می‌زیسته‌اند. یکی از این سنگها متعلق به عالم ربانی به نام شیخ غیاث (علی) ابن ابی جعفر بن طیب است که روی آن سوره نور و آیة الکرسی و شرح حال وی مشاهده می‌شود.

صفویان که بیشترین همت آنان، عمران و آبادی بلاد بود، علاوه بر اینکه برروی «رود کُر» پلی در زمان امام قلی خان والی فارس مشهور به پل خان بنا کرده‌اند،در شهر خرامه نیز ردپایی از خود به جا گذاشته‌اند. بنای حمامی مشهور به حمام کهنه به آنها نسبت داده شده و چنین حدس زده‌اند که این حمام همزمان با حمام گنجعلی خان در کرمان ساخته شده‌است. همزمان با احداث حمام کهنه، نهال درختان باغ مصفایی مشهور به باغ خان (baghe-Khan) کاشته شده‌است. این باغ با وسعت حدود ۱۲ هکتار درقسمت شمال خرامه خارج از حصار قدیمی واقع گردیده‌است.درابتدا انواع درختان، گل و سرو و توت و غیره درآن وجود داشته‌است اما امروزه تنها فقط قطار سروهای آن به جای مانده که بیش از یک سوم این سروهای بلند درحال خشک شدن است.

نصیرالملک از رجال فارس دریکی از مراجعاتش به خرامه، حصاری دور شهر احداث می‌کند که ارتفاع آن ۷ متر و ضخامت آن ۵/۲ متر و طول آن ۲۰۵۰ متر بوده و چهار دروازه به نامهای کربالی (Korbali)، قبله‌ای (qeblei) کرمانی (Kermani) و باغی (baghi) در چهار جهات جغرافیایی آن قرار داشته و برج هایی جهت دیده بانی و کشیک شبانه این حصار را مزین می‌نموده است. نصیرالملک برای رتق و فتق امور جاریه، دستور به ساختن مکانی مشهور به نام عمارت می‌دهد. این ساختمان محل تجمع مردم و رفع مشکلاتشان با نامیان و مالکان بوده است.این بنا که در قسمت جنوبی حصار قدیمی و درکنار دروازهٔ قبله‌ای قرار داشته امروزه بر اثر بی توجهی ویران گشته و تبدیل به ساختمانهای مسکونی گشته است.

فرهنگ مردم خرامه

خرامه دارای مردمانی صبور وزحمت کش است که اصالتهای فرهنگی وقومیتی خود راحفظ کرده اند وهمواره دارای مردمی دین دار وآزاده وبااعتقادات دینی قوی بوده اند.این خصوصیت را جوانان با غیرت این منطقه در طول جنگ تحمیلی به اثبات رسانده اند.بیشتر جوانان این منطقه تحصیل کره اندودربین انان افراد شاخصی نیز بوده اند.

خِشت يکي از شهرهاي شهرستان کازرون و در 45 کيلومتري جنوب کازرون و در 100 کيلومتري شمال بوشهر واقع شده‌است.

زبان مردم خشت فارسي با لهجه محلي و دين آن‌ها اسلام شيعه‌است.پيشه اصلي اهالي کشاورزي خصوصاً درخت نخل يا خرما است.

ديرينگي خشت حداقل به اوايل دوران اسلامي مي‌رسد که از توابع شهر بيشاپور به شمار مي‌رفته‌است.

بازمانده‌هاي شهر قديمي خشت مجاور خشت کنوني از مکان‌هاي ديدني آن است. مهم‌ترين زيارتگاه مردم در اين ناحيه امام‌زاده علي است که در روستايي به همين نام و در مجاورت شهر خشت قرار گرفته‌است. در جوار اين امامزاده گلزار شهداي خشت واقع شده‌است. از ديگر زيارتگاه‌هاي اهالي مي‌توان به چهارده معصوم در خشت، پير محي در دهله، شاه علي در ايجاني، امام‌زاده يعقوب، امام‌زاده بي‌بي سکينه و شاهزاده محمد در بناف، شاه نعمت الله در بنکي، امام زاده محمد در ده کهنه، شاهزاده محمد در بورکي پايين، شاهزاده اسماعيل، شاهزاده موسي و بي‌بي ماهرخ در رودک، بي‌بي عروس، شاهزاده محمد ابراهيم، پير خشو و شاهزاده جعفر در کمارج، امام‌زاده محمد در گوريگاه، شاه نبي‌الله در عمارت، شاه داوود در شاه داوود اشاره نمود.

اشارات تاريخي
مؤلف فارسنامه ناصري (ص 1296) در باره نام‌گذاري منطقه خشت نوشته‌است:«خشت در لغت قسمي از حلوا باشد که آن را در ظرفي ريخته تا يک پارچه و قرص شود و چون خرماي اين بلوک را که شيرين تر از حلواست در جلد کرده، يک پارچه شده، حمل اطراف کنند، اين بلوک را خشت گفته‌اند».

در نسخه‌اي از کتاب اسناد تاريخي خاندان غفاري که به کوشش کريم اصفهانيان در سلسله انتشارات بنياد موقوفات افشار منتشر شده‌است يادداشتي به خط ناصرالدين شاه به فرخ‌خان امين‌الدوله در باب گردنکشي طهماسب ميرزا مويدالدوله بدين شرح موجود است:
«نوشته مويدالدوله ملاحظه شد. شما همانطور که عرض کرديد، به احمدخان بنويسيد که… پيش کش او را مويدالدوله رد کند. خشت و کازرون را به شاهزاده وجه‌المصالحه واگذارد و ساير را داشته باشد گويا باعث آسودگي همه باشد، البته بنويس. به شاهزاده هم صريح بنويس براي من الولو درست نکند و گردنکشي نکند. براي کار احمدخان به خدا قسم اگر بقايا را نرساند و قسط امسال را درست نرساند، پوستش را خواهم کند.»

در فرهنگ جغرافيائي ايران ج 7، در مورد خشت آمده‌است: مرکز دهستان خشت بخش خشت شهرستان کازرون واقع در هفت هزارگزي شمال باختري کنار تخته و خاور کوه تکاب است. اين دهکده در جلگه قرار دارد و آب آن از رودخانه شاپور و چشمه تنگ عمو و محصول آن غلات ديمي و خرما و برنج و پنبه و شغل اهالي زراعت و کسب و يک باب دبستان دارد. اين دهکده راه فرعي دارد.

ميدان نفتي
ميدان نفتي خشت و کمارج که در نزديکي اين شهر قرار دارد يک ميليارد و 53 ميليون بشکه نفت درجا دارد و با حفاري نخستين چاه اکتشافي در سال 1371 خورشيدي به طور رسمي در فهرست ميدانهاي نفتي ايران قرار گرفت. از اين ميدان نفتي 270 ميليون بشکه نفت استحصال مي‌شود که استخراج روزانه 30 هزار بشکه از اين ميدان نفتي در نظر گرفته شده‌است که پس از انتقال آن بوسيله خطوط لوله 100 کيلومتري به دشت نرگسي در استان بوشهر از آنجا به خطوط انتقال نفت بندر گناوه متصل مي‌شود. وسعت ميدان نفتي خشت و کمارج 82 کيلومتر مربع اعلام شده‌است.

خاوران شهري است در بخش خفر شهرستان جهرم استان فارس در جنوب ايران. اين شهر در 120 کيلومتري شيراز و 65 کيلومتري جهرم واقع شده است و حدود سه کيلومتر با محور اصلي شيراز-جهرم فاصله دارد. موقع ورود به اين شهر زيبا اولين منظره‌اي که چشم بيننده را خيره مي‌کند منظره بسيار زيباي باغهاي سبز و خرم خرما است که اين شهر را مانند مرواريد در آغوش گرفته است. اين شهر به دليل کوهستاني بودن از آب وهواي مطبوعي برخوردار است که موجب شده اکثر درختان سردسيري و گرمسيري درکنار هم رويش يابد. اين شهر سرسبز پوشيده از درختان و چشمه ساراني است که مي‌تواند آن را به عنوان يکي از مراکز گردشگري منطقه تبديل کند.

شغل اغلب مردم اين شهر کشاورزي و مرغداري و باغباني است. اين شهر داراي قناتهايي است که درواقع منابع اصلي آبياري باغ‌هاي اين شهر به شمار مي‌روند. يکي از مهم‌ترين اين قناتها «قنات شيخ احمدي» است که به همت شهرداري تبديل به يک تفريحگاه خوب و آبرومند شده است. نشريات شکوفه و آدينه خاوران به سردبيري جمشيد خاوري از نشريات فعال اين شهر هستند.

حاجی‌آباد مرکز شهرستان زرین‌دشت استان فارس است. این شهر جمعیتی بالغ بر ۱۸٫۳۴۶ نفر بر اساس آمار سال ۲۰۰۶ دارد.
آب و هوای این شهر گرم و خشک می باشد.
پیشینه این شهر به دوره های ساسانی بر می گردد و آثار باستانی ای از قبیل “تل سفیدک” در این شهر وجود دارد.
کنگو میوه خام درخت خرما میباشد که در زبان محلی به این اسم نامیده میشود و نام رسمی آن خارک میباشد و سوغات اصلی زرین دشت خرما میباشد. زرین دشت علاوه بر شهر حاجی آباد دارای دو شهر به نامهای شهرپیر و دبیران بوده از لحاظ تقسیم بندی جغرافیایی دارای دو بخش مرکزی و ایزدخواست تقسیم بندی میگردد. از دهستانهای اصلی این شهرستان خسویه و زیراب و شغل اکثریت مردم کشاورزی میباشد

پیشینه تاریخی حاجی آباد

شهر حاجی آبادانه با نام فعلی و «نه» با اجداد ساکنین کنونی سابقه ای بس طولانی داشته است که حتی با وجود محل تل سفیدک و میل نقاره خانه در چاه سبز به دوران قبل از اسلام بر می گردد. نکته دیگری که مورد پیشینه حاجی آباد باید متذکر شد وجود تپه های بکر و دست نخورده ای است که در اطراف شهر می باشد که می توانند جواب بسیاری از پژوهشگران را دل داشته باشند و هر از چند گاهی بر اثر خاک برداری بعضی نقاط به اشیاء و سفالینه هایی بر می خوریم که بیانگر تمدن پیشین این شهر هستند. به عنوان مثال در جهت شرقی حاجی آباد سنگ چینه های منظم و شالوده های تخریب شده ای موجود است که وجود یک شهر بزرگ به طول 6 تا 7 کیلومتر در دامنه کوه را به ما می نمایاند.
سینه به سینه منقول است که این منطقه قبلأ از مراتع ایل شاهسون بوده است اما در حدود 280 سال پیش فردی به نام «ملا ظهراب» فرزند میر محراب منسوب به تیره شیبانی از کدرویه «قطرویه» به صورت عشایر یا به روایتی به مأموریت از سوی حاکم وقت جهت سرکوبی خواجه ذوالقدر از یاغیان قلعه مزایجان به این منطقه آمده است و ضمن درگیری موفق به شکست خواجه ذوالقدر گردیده و بر حاجی آباد استیلا می یابد.

موقعیت جغرافیایی حاجی‌آباد

شهر حاجی‌آباد در جنوب غربی فارس و در دامنه ارتفاعات کوه مور تاخی در انتهای رشته کوه زاگرس در جنوب شرقی استان فارس واقع شده است. این شهر در مختصات ۵۴ درجه و ۲۵ دقیقه طول شرقی و ۲درجه و۲۱ دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویج قرار دارد. ارفتاع متوسط شهر از سطح دریا ۱۱۰۰ متر و فاصله این شهر تا داراب ۷۲ کیلومتر و تا شیراز مرکز استان ۳۳۷ کیلومتر است.

از نظر تقسیمات اقلیمی حاجی‌آباد دارای آب و هوای گرم و خشک بیابانی می‌باشد ولی با توجه به این، آب و هوای منطقه متغیر است به طوری که دمای هوا در تابستان ۴۵ درجه سانتی گراد و در زمستان تا صفر درجه و نوسان می‌رسد. از نظر بارندگی این منطقه در شمار مناطق کم بارش قرار دارد و متوسط بارندگی سالیانه به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر بوده که این نزولات، بیشتر در فصل زمستان و مقدار کمی در فصل تابستان به صورت بارش‌های موسمی می‌باشد و اهالی به ندرت بارش برف را به چشم دیده‌اند.

رشته کوه‌های این منطقه ادامه رشته کوه زاگرس بوده و بلند ترین کوه منطقه، کوه گچ مزایجان و سیاه کوه حاجی‌آباد می‌باشد.

پوشش گیاهی دامنه‌ها به عدم قطع بی‌رویه آن در سال‌های اخیر احیاء شده است و درختانی چون کُنار و انجیر، بادام کوهی، بنه و درختچه‌هایی چون تنگز، کُره گز، بلک، گینه و گیاهان دیگری جهت مصرف دام به وفور یافت می‌شود. دراین کوه‌ها پرندگان گوناگونی از قبیل کبک، تیهو، کبوتر، کلکلاتی یا چکاوک و بلبل و جانورانی از قبیل گرگ، روباه، خرگوش، شغال و کفتار و حیواناتی چون قوچ، میش و بز کوهی البته به تعداد محدود به چشم می‌خورند.

عمده ترین محصولات این منطقه گندم، جو، خرما، پنبه و اندکی صیفی جات و تره بار می‌باشد. عمل کشاورزی به صورت دیمی و آبی همراه با کاشت و برداشت نیمه مکانیزه انجام می‌گردد و حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از مردم منطقه به این کار اشتغال دارند که به علت رکود این رکود مهم، عدم وجود زمین مرغوب و آب کافی می‌توان دانست. در کنار کشاورزی، دامداری نیز شغل اندکی از ساکنین می‌باشد.

گیاهان این منطقه شامل از، آویشن، مروک، انغزه، پونه، بابونه، گرگاز، سرزردو، محک، گاوزبان کوهی، خارشتر، ونگو، گل ترشک و صمغهائی چون گیزه و سقز که کاربردهایی در صنایع دارند می‌باشد.

از جمله چشمه‌های موجود در حاجی اباد می‌توان به چشمه نینه، راجونه، یاره و تنگ الحد نام برد که آب آن به دشت یا بین دشت آن انتقال داده می‌شود که هنوز بقایای موجود از چوی آب از جنس ساروج و استخرهای ذخیره آب و بندهای کوچک سنگی موجود است، همچنین وجود چند رشته قنات در قسمت‌های غربی وشرقی حاجی‌آباد امروزی که هر دو منتهی به دو محل باستانی که به تل سفیدک مشهور است می شده است که به عنوان آثار زرتشتیان معروف است. آب قنات معروف به «سته» یا «سیته» در جنوب حاجی‌آباد هنوز جاری و مورد استفاده می‌باشد. از شواهد موجود می‌توان نتیجه گرفت که از دامنه‌های سیاه کوه از گلوگاه تا حاجی طاهره در شرق شهرستان محلی مناسب برای سکونت برای سکونت بوده است. همچنین سدهای خاکی و سیمانی این منطقه به گردش طبیعت آن افزوده است.
مناطق گردشگری حاجی آباد

شهر حاجی آباد از نظر گردشگری هم مکان های تفریحی بسیاری برای بازدید دارد. از حاجی آباد که به سوی شرق آن به حرکت در می آیی پس از گذر از 5 گیلومتر به بقعه ای به نام شیخ جابر انصاری می رسی. که مکانی زیارتی، تفریحی است. در گذر از جاده به درختان گز و سرو بلندی به نام چاه ملا باقر بر می خوری که مکان تفریحی است. در گذر جاده به گله داری ها می رسی و پس به سد های خاکی و زمین های وسیع بر می خوری که برای پیاده روی مکانی مناسب است. سپس به دوراهی می رسی که جاده ای به سوی حاجی طاهره می رود و جاده ی اصلی به سوی سد حاجی طاهره روان می شود. که این سد همه ساله پر آب و جلوه ی زیبایی به دامن طبیعت داده است. بعد از گذر از سد در جاده ی خاکی به رزو می رسی. در ادامه ی جاده به روستای چاه زبر بر می خوری با مردمی مهمان نواز و صمیمی که در ایام بارندگی رنگ سبز به خود گرفته است. این مناطق در اوان بارندگی محل مناسبی برای رشد «هَکال»، «دُل» و «اَغر» می باشد. همچنین محلی برای رشد گیاهان دارویی نیز هست. پس از گذر از چاه زبر به منطقه ی بسیار دل انگیز بن دشت می رسی. که پسته های وحشی آن موسوم به «بنه» خاطره ای دل ربا و سبز را به خود در ایام عید به خود می دهد. در 12 کیلومتری شرق حاجی آباد روستای حاجی طاهره یا به زبان محلی هاشتره قرار دارد. با مردمی مهمان نواز دل گرم. در شمال و پس از گذر از روستا مکان زیارتی به نام «امامزادگان آقا سید محمد حسین و آقا سید عبدالحسین (ع) بن یحیی بن رکن الدین بن حسن مثنی بن عبدالله بن امام حسن مجتبی (ع)» معروف به حاجی طاهر قرار دارد. که همه ساله مکانی تفرجی برای مردم این اطراف در روز طبیعت و روز های دیگر سال است. پس از گذر از حاجی طاهره به سوی شمال بیابان زیادی قرار دارد و در جلوتر آن منطقه شیخی و بیشتر سیرو و رودخانه شُرشُر قرار دارد.

صنایع دستی در منطقه حاجی‌آباد

فرش بافی: در صنعت قالی بافی و گبه بافی نقش‌هایی که زنان این منطقه مورد استفاده قرار می‌دهند شهرتی بسیار دارد، این صنعت از دیر باز به عناون عامل مهمی در کسب وکار و معیشت آنان نقش ارزنده‌ای ایفا نموده است. نقشه یا بقول معروف (هورهایی) که زنان در قالی بافی و گبه بافی استفاده می‌کردند عبارت است از (لچک، سه شاهی، دوازده شاهی، کله اسبی، عربی، چهارچشم، اژدر، شاه نشین، دست پاک، لورودونی و …)اما متاسفانه به دلیل حاکم شدن زندگی ماشینی، این صنعت مهم به فراموشی رفته اما در این راستا جهت احیاء این امر مهم نیاز به کارگاه‌های خود اشتغالی در زمینه فرش بافی بود که اولین جرقه آن توسط وزیر محترم کارو امور اجتماعی در اسفند ۱۳۷۵ در مرکز دهستان ایزد خواست، شهرپیر، زده شد و کم‌کم امید به رشد بسیار و برگشت روحیه قالی بافی است. چون سخن از بافتن به میان آمد، اشاره‌ای به ساخت ظروفی برگ‌های خرما و چوب بادام کوهی به نام (گیره و گلت، تکل، سپ، گاله خورده) نمود که صنعتگران ماهر در این خصوص نیز هنر نمایی کرده‌اند.

فسا (به پارسی میانه: پسا) نام شهری در ۱۴۵ کیلومتری جنوب شیراز واقع در استان فارس است. شهرهای سروستان، داراب، جهرم، استهبان در همسایگی فسا قرار دارند. قدمت این شهرستان دست کم به زمان هخامنشیان برمی‌گردد که در آن زمان نام این شهر پسه یا پسا بوده که پس از اسلام به فسا تبدیل می‌شود.

تاریخ تمدن

فسا را می‌توان به قدمتی بیش از ۷ هزار سال تخمین زد. از اشیا کشف شده در سال ۱۳۹۱ در تل ضحاک و آزمایشات دانش پژوهان قدمت این شهر تاریخی را بیش از ۷۵۰۰سال قبل بلکه بیشتر پنداشته‌اند.

رصد خانه و مرکز علمی شهرداری فسا، به عنوان بزرگترین رصد خانه آماتوری جنوب ایران با سال تاسیس ۱۳۷۸ در وروری فسا از سمت شیراز و بر فراز تپه باستانی کدیوری واقع شده است. این مجموعه شامل اتاق تلسکوپ، اتاق افلاک نما و سالن برگزاری کلاس‌های آموزشی می‌باشد. گروه نجوم این مرکز در سال ۱۳۸۶ به عنوان “برترین گروه نجوم کشور” و در سال‌های ۸۵٬۸۶و۸۷ به عنوان “قوی ترین گروه رویت هلال ماه” در کشور شناخته شد و در همین راستا چندین رکورد جهانی و ملی را به ثبت رسانده‌اند که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

رویت نازکترین هلال ماه در اسفند ۱۳۸۴ در شهرستان بافت واقع در استان کرمان که سبب ثبت رکورد جهانی زاویه جدایی بین ماه و خورشید و منجر به شکسته شدن حد دانژون گردید.

برنامه بازدید از رصدخانه همه روزِ (در ایام نوروز) و تعطیلات آخر هفته (در بقیه روزهای سال) برای مهمانان عزیز از مناطق مختلف ایران و همشهریان عزیز فسایی.

کشاورزی و صنعت

فسا از نظر کشاورزی شهری پررونق است. از نظر تولید گندم رتبه اول کشور ایران را داراست بطوریکه فسا را شهر گندم می‌دانند. با توجه به آب و هوای مناسب، وجود نخل‌های گرمسیری و درخت گردو و دیگر گونه‌های درختی در این شهر متداول است. کشت پنبه نیز در فسا رونق فراوان دارد. کارخانه رب گوجه فرنگی، ۱۶ کارخانه ذرت خشک کنی و یک کارخانه روغن کشی زیتون، یک کارخانه قند، کارخانه تولید ماکارونی، کارخانه تصفیه وش پنبه، کارخانه تولید الکل، کارخانه تولید آرد،[۲] کارخانه صنایع لبنی – تعدادی کارگاه‌های تولید کانی غیرفلزی و صنایع دستی (بافت فرش، گلیم، حصیر، رویه گیوه و…) از صنایع این شهرستان می‌باشد.
موقعیت راهبردی

قرار گرفتن در مسیرهای اصلی شیراز به کرمان و بندر عباس، این شهر را از یک موقعیت راهبردی برخوردار کرده‌است. بلندترین نقطه این شهرستان خرمن‌کوه می‌باشد که ۳٬۱۸۵ متر ارتفاع دارد.

تقسیمات کشوری

شهرستان فسا اکنون دارای شهرهای فسا، زاهدشهر، نوبندگان و ششده و قره بلاغ و چهار بخش مرکزی، شیبکوه، نوبندگان و ششده و قره بلاغ می‌باشد.

روستاهای تاریخی

از قدیمی‌ترین روستاهای بخش مرکزی می‌توان به کوشک قاضی اشاره نمود. این روستا در سمت جنوب شرقی شهرستان فسا واقع شده‌است که مواضع تاریخی نظیر تل نخودی و قلعه رحمت آباد در حاشیه آن و سمت کوه توده قرار دارند و روستای نوبندگان که پیشینهٔ آن به زمان تمدن ایلام می‌رسد.

جاذبه‌ها

روستای تاریخی خورنگان (خرنجان) امامزاده ابراهیم (شاه دین)
تل ضحاک که از آثار ما قبل اسلام است و ویرانه‌های شهر باستانی فسا است که از عهد پیشدادیان به جا مانده واین شهر تا قرن هفتم آبادبوده است که آثار باستانی زیادی بر اثر کاوش در اطراف آن بدست آمده و در موزه‌های کشور نگهداری می‌شود.
آثار شهری مربوط به دوران ساسانی در حوالی روستای تنگ کرم واقع در ۱۵ کیلومتری شهر فسا بنام شهر ازبرا، مص و.. وجود داشته که آثار و بقایایی از آن باقی است.
تل نعلکی واقع در جنب روستای جلیان از بخش نوبندگان که قبور ماقبل تاریخ بوده و از لحاظ مهرپرستی بررسی و اهمیت است.
ساختمان نقاره خانه واقع در اول بازار شهر فسا مربوط به دوران قاجار
آتشکده ساسانی که عوام آن را سنگ قنبر (سنگ سلمان) می‌نامیدند به طول ۲ متر و عرض ۰٫۵ متر که خطوط گرانبهایی روی آن حک شده و برخی آن را مربوط به دروازه شهر فسا در زمان ساسانیان بوده‌است.
آتشکده سامانی مربوط به دوره ساسانی واقع در ۱۵ کیلومتری شمال فسا (غمپ آتشکده)که در اصل خنب آتشکده بوده ودر گویش محلی غمپ یا قمپ بدان می‌گویند
جنگل ۱۵۰۰ هکتاری کوثر در بخش شیبکوه فسا. چهل چشمه (که سال هاست خشکیده است. – پانل
میان جنگل دارای گونه‌های گیاهی بسیار ارزشمند
امامزاده اسماعیل
امامزاده حسن
آستان شاهزاده قاسم (از نوادگان حضرت عقیل (ع) و حضرت علی (ع) در مرکز شهرستان فسا)
شاه ابوالفتح
پارک تفریحی آزادی
منطقه گلیان
منطقه باستانی کوزه گرخانه (واصل آباد)، آثار باستانی تنگ مج و تنگ موردی، تل نخودی و اتلال مجاور آن (کوشک قاضی)، تل سیاه (فدشکویه) و اتلال در امتداد آن تنگ خمار (سنان) و چاه‌های سنگی در ارتفاعات مجاور سنان، بقعه سید شمس الدین (عهد صفوی)، بقعة زاهد کبیر در زاهد شهر (عهد مغول)، ساختمان نقاره خانه (شهربانی قدیم = خیابان محمدی)
منطقه گردشگری امامزاده شهیدان
روستای تاریخی امیرحاجیلو
امامزاده شیخ صالح نوه امام حسن (ع) واقع درروستای غیاث اباد
وجودآثارقدیمی وباتمدن ازشهرتیران (زاهدشهرکنونی) وهمچنین وجودآثاری ازدوران باشکوه هخامنشیان درزاهدشهرمثل جوی حقوکه ارتفاع آن به دومترمیرسدوگواهی بررونق کشاورزی درزاهدشهردارد (اطلاعات بیشتردرصفحه زاهدشهر) وگویش مردم این شهرکه به فارسی تیرانی مشهوراست ویک شیرسنگی درامامزاده زاهدکه قدمت آن به چندصدسال برمیگردد.

دبیران (به نام پیشین: دوبرّان دوبرّون(به انگلیسی: Dabiran)).شهری در جنوب شرقی استان فارس و از توابع شهرستان زرین دشت و در فاصله 270 کیلومتری شیراز است که در تلاقی مرزهای شهرستانهای فسا، جهرم، لار و زرین دشت قرار گرفته است. بر اساس سرشماری 1390 این شهر 12682 نفر جمعیت دارد.

وجه تسمیه

نام قبلی این شهر، «دوبرّان» بوده است که وجه تسمیه آن در منبع مشخصی ذکر نشده است. اما آنچه که معتبر است و نگارنده (هادی ویسی) مستقیم یا با واسطه از قدیمیها (کهن سالان)(حاجی حیدر غفاری، حاجی الهی و …) جستجو کرده ام این است که در گذشته منطقه دبیران، مرتع مرغوب برای دامها داشته است و این باعث می شده است که عشایران پشم گوسفندان را در هر سال دو بار بچینند. به هر بار پشم چیدن یک «بُرون» گفته می شده است. بر این اساس این مکان را دوبرون یا دوبران نامیدند. .
اما از تیرماه 1384 و بنا به تصویت هیأت وزیران روستای دوبران به شهر تبدیل شد و نام جدید آن را دبیران نام نهادند[۲]. لازم به ذکر است که پیش از آن، هیأت وزیران در سال 1371 با تصویت تغییرات تقسیمات کشور در منطقه، دهستان دشت خاک به مرکزیت دوبران را دهستان دبیران نام نهاده بودند[۳]. دبیران فعلی در سال 1314 ه.ش که رژیم پهلوی ایلات خمسه را تخته قاپو (اسکان عشایر به طور اجباری) نومد، در این منطقه سکنی گزیدند. (دبیران قبلی به طور مخروبه در چند کیلو متری موجود است). طوایف این شهر با دو گویش عربی و فارسی تکلم می نمایند. از صنایع دستی آن می توان به قالی بافی اشاره کرد.

ویژگیهای طبیعی

این شهر در 28 درجه 40 دقیقه عرض شمالی و 54 درجه و 18 دقیقه طول شرقی و در ارتفاع 1320 متر از سطح دریا قرار دارد. به دلیل قرار گیری در عرضهای پایین جغرافیایی و فعالیت پرفشار جنب حاره و به دلیل دوری از منابع رطوبت، دارای آب و هوای گرم و نیمه خشک است. بااین شرایط میانگین بارش سالانه از 200 میلیمتر تجاوز نمی‌کند.
در این شهر بیشینه دما 45 درجه در تیر و مرداد ماه و کمینه دما 5 درجه در اواخر دی ماه می باشد. در برخی از سالها دما زیر صفر هم مشاهده شده است.
ساختار و سازندهای زمين شناسي شهر دبیران و اطراف آن عمدتاً مربوط به دوران دوم و سوم زمين شناسي بويژه متاثر از گروه فارس(ميشان و آسماری جهرم)و هرمز مي باشد. معدن نمک (کوه نمک) نزدیک امامزاده شاه عملدار با ذخيره قطعي 800 هزار تن، در 10 کیلومتری جنوب دبیران و همچنین معدن گچ دشت خاک تنها منابع معدنی این شهر است.

بنا بر سرشماری 1390 جمهوری اسلامی ایران، دبیران با 12682 نفر جمعیت (3188 خانوار و 6346 مرد و 6336 زن) دومین شهر بزرگ شهرستان زرین دشت پس از مرکز آن حاجی آباد (20501 نفر) است. [۸]. از نظر قومیتی، دو قوم عرب و فارس در این شهر وجود دارد و مقدار اندکی نیز لر در این شهر ساکن هستند. آمار دقیقی از میزان جمعیت اقوام در این شهر وجود ندارد اما به نظر می رسد که جمعیت اعراب کمی بیشتر از فارسها باشد. طایفه های اعراب عمدتاً از ایلات خمسه و از تیره های باصری، اینالو، شیری و بهلولی هستند و در محل به یوزباشی، صفی خانی، حسن خانی، اولاد صالح، نجفی، نوروزی و شادمانی معروف هستند. به جز لاریها که به خوش نشین معروف هستند تقریباً تمامی تیره ها و قبایل ساکن در دبیران عشایر بوده اند که در ابتدای حکومت پهلوی در دوره رضاشاه در این منطقه یکجانشین شده اند
وضعیت اقتصادی و کشاورزی

تقریباً هیچ گونه صنعت مهمی در این شهر وجود ندارد و اقتصاد این شهر به کشاورزی، دامداری و فعالیتهای تجاری وابسته است. دبیران قطب کشاورزی شهرستان زرین دشت است و مهمترین محصولات آن جو، گندم، هندوانه و پنبه است. اما مشکل اصلی دشت دبیران برای کشاورزی، کم آبی است. کشاورزان آب را از عمق حدود 200 متری زمین استخراج می کنند. خشکسالیهای اخیر و برداشت بی رویه آب از سفره های زیرزمینی، باعث پایین رفتن آب و خشک شدن برخی چاه شده و کشاورزی منطقه را دچار بحران کرده است.

یکی از سیاستهای دولت برای مبارزه با پایین رفتن سفره های آب زیرزمینی، احداث بندهای خاکی است. احداث سد خاکی بر روی رودخانه فصلی بزرگ انگبینه، یکی از پروژه های بزرگ منطقه ای در خصوص آبخیزداری بوده است.

شهرستان ارسنجان از شهرستان‌های استان فارس در جنوب ایران است. مرکز این شهرستان، شهر ارسنجان است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۱،۴۸۸ نفر بوده است .
جغرافیا
این شهرستان از غرب به شهرستان های مرودشت و پاسارگاد و از شرق به شهرستان های نیریز و بوانات و از شمال به شهرستان های پاسارگاد و بوانات و از جنوب به شهرستان خرامه محدود است.
این شهرستان بسیار زیبا ۱۶۶۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و قله دال نشین (دل نشین) با ارتفاعی حدود ۳۲۷۰ متر از سطح دریا بلندترین قله رشته‌کوههای اطراف ارسنجان و یکی از معروفترین قله‌های سلسله جبال کوه خم می‌باشد.
ارسنجان از آب‌وهوای معتدل برخوردار است و جهت باغداری و کشاورزی و دامپروری محیطی مساعد دارد.

شهر ارسنجان، دارای گذشته ای طولانی می باشد. زبان اصلی مردم شهرستان ارسنجان، فارسی می‌باشد و تعدادی از روستاهای بخش مرکزی ارسنجان، در منطقه گمبان و عشایر جشنی چشمه شیرین، خان آباد و نجف آباد با لهجه ترکی و عربی، تکلم می‌کنند.

استهبان شهری در جنوب خاور استان فارس واقع در کشور ایران است. این شهر مرکز شهرستان استهبان است.

پیشینه

در گذشته، نام این شهر اصطهبانات بوده‌است که در آبان ۱۳۵۳ خورشیدی به نام کنونی آن، یعنی استهبان تغییر کرده‌است. استهبان به نامهای دیگری مانند اصبهبذات؛ اصطبهان؛ اصطهبانات؛ استنبات ،سَوُنات ، صابونات و استهبان خوانده شده است.

در واقع کمابیش در منابع متعدد تاریخی و جغرافیایی نامی از سرزمین استهبان آورده شده‌است، فارسنامه ناصری گوید که نام این شهر استهبانات بوده که پس از استیلای عرب به اصطهبانات تغییر یافته‌است.[۲]. حدودالعالم با استناد از المسالک و الممالک اصطخری شهر را اصطهبان و همچنین اصطهجان می‌نامد، ابن بلخی در فارسنامه خود به اصطهبان اشاره دارد ولی نزهةالقلوب آن را اصطهبانان ذکر می‌کند، ابن حوقل و مقدسی نیز در کتب خود اصطهبانات را آورده‌اند.

منابع فوق حاکی است که در طول ده سده شکل بیانی آن ثابت مانده و فقط از لحاظ نوشتن دچار تغییری جزئی گردیده‌است، این امر نشان می‌دهد در طول سال‌های بسیار اصالت این واژه حفظ شده و تغییر نکرده‌است.

مردم این شهر، استهبان را صابونات نیز می‌نامند.
وجه تسمیه

استهبان واژه ای پهلوی از عبارت سته بان، به معنای تاکستان (انگورستان) یا نگهبان شهر استخر است.[۳] محصولات کشاورزی

محصول اصلی کشاورزی این شهر انجیر و زعفران است. در منابع، به محصولات دیگری از جمله: حبوبات، پنبه، تنباکو و میوه‌های دیگری همچون گردو، بادام و انار اشاره شده‌است. زعفران این شهر از نظر عطر و طعم زبانزد و دارای کیفیت منحصر به فردی است اما در بازار تجارت زعفران به علت نداشتن رنگ کافی، شناخته شده نمی‌باشد.
جاذبه‌های مذهبی
امامزاده پیرمراد
امامزاده سید شمس‌الدین

جای‌های دیدنی

از مهمترین جاهای دیدنی شهرستان استهبان آبشار استهبان، آبشار لای تاریک، آبشار سلطان شهباز، مجموعه ییلاقی درب آسیاب، منطقه ایج، شهر باستانی خیر، منطقه رونیز و غار اشکفت گبر است که مشرف به جاده شیراز و در دامنه غربی کوههای رونیز است.:

خانه مقدس
خانه معزی
آبشار درب آسیاب
چشمه قهری
آب چوک
باغ جوزا
سلخ بوخون
مرخنه
انجیرستان
دم تنگ
چنار هزارساله
سرو ننه و بچه
بن دره
رودخانه رودبال
غار زکریا
غار گبر
کت چله خانه
قلعه دختر
برکه صفی یل سفید – صفویه
کتیبه یولقلی بیگ
یخچال حاجی محریم
دریاچه بختگان
جزیره نرگس
نیایشگاه ساسانی ایج
گنبد بن دره ایج – ساسانی
تخت بهمن ایج – ساسانی
آتشکده قشم قاویخیر – ساسانی
قلعه دارالامان ایج – شبانکاره – محمود شبانکاره با ساخت این قلعه، ایج را پایتخت خود قرارداد
چهار طاقی خیر (آتشکده بهرام) – ساسانی
کاروانسرای شاه عباسی خانه کت خیر
قلعه کافرها(اسماعیلیان) رونیز
تفرجگاه مرغک رونیز
مسجد محقق
آرامگاه شیخ علی نقی
آرامگاه محمد شیرین مغربی

ره آورد

انجیر
زعفران
بادام انگور
فاصله تا شهرهای مهم

فاصله تا تهران: ۱۲۵۰ کیلومتر
فاصله تا شیراز: ۱۶۵ کیلومتر
فاصله تا کرمان:۳۶۵ کیلومتر
فاصله تا ایج: ۲۵ کیلومتر
فاسله تا نی ریز: ۴۰ کیلومتر
فاصله تا سیرجان: ۱۹۰ کیومتر

اسیر، یکی از شهرهای جنوبی در استان فارس ایران است. این شهر مرکز بخش اسیر در شهرستان مهر است. اسیر در حال حاضر دارای دو دهستان مرکزی و دشت لاله می‌باشد.

پیشینه

از شروع زندگی و پیدایش اولیه سکونت در این سرزمین اطلاع دقیقی در دست نیست. و چون بر اثر دوری از مرکز و عدم وجود تاریخ نگاری در گذشته تا مدتها اینجا به‌وسیله هیچ تاریخ نگاری به حساب نیامده‌است ولی از شواهد و قراین چنین برمی آید که از شروع زندگی در این سرزمین بیش از سه هزار سال می‌گذرد. چنانکه در کتیبه داریوش مربوط به دوهزار و پانصد سال پیش آمده‌است: در آن زمان پادشاه هخامنشی در آنجا حکومت می‌کرده و از آن مالیات می‌گرفته‌است. با مراجعه به متون و فرهنگهای مختلف جای دیگری بدین نام موجود نیست. ومراد همین اسیر فعلی می‌باشد، برخی از مورخین و باستان شناسان اسیر را قدیمی ترین سکونتگاه انسان در نزدیکی خلیج فارس می دانند که با نام شهر کُران مرکز ایراهستان شناخته می شده‌است. رودخانه مهران که به صورت فصلی جریان دارد از میان شهر گذشته و با جلوه زیبا آن را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرده‌است.

با وجود آثار و ابنیه تاریخی و سنگ‌نوشته‌های مربوط به صدر اسلام از آبادی و رونق آن در آن زمان شکی نیست. به طوری که چندین سال قبل سنگ قبرهایی مربوط به سال ۳۶ هجری قمری و رمضان ۷۴ هجری در قبرستان اسیر و منزل مسکونی در آنجا پیدا شده‌است. مسجد جامع اسیر که دارای ویژگی و معماری خاص مربوط به اواخر قرن اول هجری قمری می‌باشد در زمان حکومت عمرابن عبدالعزیز ساخته شده‌است و در دورانهای مختلف محل عبادت و تدریس و پرورش شاگردان بسیاری بوده‌است. وجود آثار باستانی همچون تل پیر و نقوش سنگی تمب بت و تعداد زیادی قبرستان آن هم با فاصله‌های دور از هم و با وسعت زیاد خود گواه محکمی بر رونق و آبادی گذشته آن است. ولی در اثر حوادث و بلایای طبیعی در برخی ادوار به کلی ویران گشته‌است. و بنا به قولی در اثر زلزله سهمگین سده چهارم هجری که به مدت یک هفته ادامه داشته‌است چهره آبادی به کلی تخریب گشته و خسارات زیادی بر جای گذاشته‌است. آثار تاریخی تمب بت مربوط به دوره ساسانیان، قلات دیلا، غارهای کله کله، آسیاب آبی تنگ بندو و مناظر زیبای نرگس زار نوآباد و آبشار چک چک و مشک آویز از جاذبه‌های دیدنی اسیر به شمار می‌آیند

با نزدیکی منطقه به جاده مهم گور- سیراف (فیروزآباد به سیراف) در اثر عبور کاروان‌های مختلف از شهرهای ایران اسیر از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار بوده‌است به گونه‌ای که البسه و بافته‌های کتانی و گیوه از آنجا به خارج فرستاده می‌شده و بازار فروش خوبی برای کالاهای تجار و مسافران دیگر کشورها به شمار می‌آمده‌است.

صاحب فارسنامه ناصری نیز از وسعت و اقتدار آن در گذشته سخن گفته و جمعیت آن را در حدود دویست سال قبل بیش از یکهزار خانوار ذکر می‌کند که با توجه به گستردگی و بالابودن بعد خانوار در گذشته دارای جمعیتی در حدود ده هزار نفر بوده‌است که در زمان نگارش فارس نامه(۱۳۱۶ هجری قمری) به بیش از یکصد خانه خراب نمی‌رسیده‌است و کاهش بسیار زیاد آبادی و جمعیت آن در گذشته باید در اثر وجود یکی از بلایای طبیعی یا حوادث غیرمعمول اتفاق افتاده باشد و گرنه چنین تحول عظیمی آنهم در فاصله پنجاه شصت ساله در شرایط عادی غیرممکن به نظر می‌آید هم اکنون تعداد زیادی از اسیری‌ها در کشورهایی نظیر کویت، بحرین، امارات، آلمان، اسپانیا وبرخی دیگر از کشورها ساکن بوده و دارای تاثیرگذاری زیادی در این مناطق می‌باشند.

پس از اسلام

در اثر روابط و رفت‌وآمدهایی که مردم این ناحیه از امپراتوری بزرگ ایران با جزیره بحرین داشتند. خبرهایی از آیین جدید دستگیرشان می‌شد چرا که اسلام در زمان پیامبر اسلام حضرت محمد به بحرین راه یافته بود و عده‌ای از مسلمانان در آنجا سکونت داشتند و زمینه‌های مستعدی جهت پذیرش اسلام در منطقه اسیر فراهم شده بود تا اینکه در زمان خلیفه دوم از طریق خوزستان و فارس در اثر لشکرکشی سپاهیان اسلام اکثریت مناطق جنوبی ومرکزی ایران رفته رفته مسلمان شدند.

در زمان عمر بن عبدالعزیز اولین مسجد فارس (مسجد جامع اسیر)در این محل ساخته می‌شود وطی سالیان متمادی علاوه بر پایگاه بزرگ توحیدی آموزشگاه مهمی برای ترویج مفاهیم اسلامی بود. در دوران انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی مردم این منطقه دارای نقش بسیار زیادی بودند به گونه‌ای که اولین جرقه‌های شروع نهضت اسلامی از اسیر شروع شده و تعداد زیادی از جوانان این شهر از جمله چهار شهید از یک خانواده جان خود را در راه انقلاب فدا کردند.

در دو طرف اسیر دو کوه قرار گرفته که عبور از آنها بسیار دشوار می‌باشد، و به علت همین سختی در حرکت کوه شمالی را«گردنه کافری» و کوه جنوبی را «ظالمی» می‌نامند و در میان مردم مشهور شده که این شهر در میان کافر و ظالم اسیر شده‌است؛ این شهر در جنوب شیراز و ازمناطق گرمسیر استان فارس می‌باشد.

طول آن از روستای «ارودان» تا «دار‌المیزان» ۸ فرسخ است؛ عرض آن از روستای «بلبلی» تا «عربانه» ۴ فرسخ می‌باشد؛ و از سمت مشرق به بلوک «خنج و علامرودشت» و از ناحیه مغرب و جنوب به نواحی گله دار امتداد پیدا می‌کند.

جانوران این منطقه عبارت‌اند از: آهو، بز، پازن، قوچ، میش کوهی سیار، تیهو و کبک انجیر و در بعضی مناطق، دراج نیز موجود می‌باشد؛ در قدیم در این مناطق نخلستانهای زیادی نیز وجود داشته ولی امروز آثار زیادی از آن باقی نمانده‌است. در زمانهای گذشته خانه‌ها را از خشت خام، گل و چوب نخل می‌ساخته‌اند، به طوری که تعدادی از آنها تا چندین سال پیش نیز موجود بوده‌است. در حدود سال ۱۲۰۰، «عابدین خان اسیری» حاکم این سرزمین بود، که جزء «خان‌های» این منطقه نیز محسوب می‌شد و تا سال ۱۲۷۵ حکومت اسیر در دست «فتح ا… خان اسیری» نواده «عابدین خان» بود، در این دوران اسیر یکی از بلوکات مهم فارس به شمار می‌آمده وسالیانه خراج و مالیات زیادی از اینجا به مرکز ارسال می‌شده‌است. در فارسنامه در مورد فتح بحرین و والیان مختلف اسیر چنین ذکر می‌کند… و رکن الدین مسعود، چون در اصل از اهل بلده فال بود و نسبت خویشی با خواجه معین الدین والی فال داشت، شکایت پرتگالان را به او نوشت و درخواست نمود که از الله وردی خان بیگلربیگی فارس استمدادی کند و تسخیر جزیره بحرین را بر او آسان شمارد و بیگلربیگی، بعد از اطلاع اذن داده، خواجه معین الدین فالی با لشکر بیخه فال و اسیر و علامرودشت، که مردمانی شجاع و متهور و در تفنگ اندازی مشهورند، بر کشتیهای کوچک و بزرگ نشسته، به آسانی فتح جزیره بحرین را نموده، دست جماعت پرتگال را کوتاه داشتند و در وقت جنگ زخمی به خواجه معین الدین فالی رسید که بعد از فتح، وفات یافت و جزیره بحرین در تحت اقتدار الله وردی خان بیگلربیگی فارس در آمد. در سال ۱۲۷۵هجری قمری منطقه اسیر و بندر عسلویه، تحت امر میرزا علی محمد خان پسر میرزای نوری بوده‌است. در سال ۱۲۷۶ق به شاهزاده نوذر میرزای قاجار رسیده و. در سال ۱۲۷۷ق، حکومت بندر بوشهر و دشتی و دشتستان و گله دار و اسیر و علامرودشت و بندر کنگان و بندر عسلویه، به عهده امیرزاده عبدالباقی فرزند طهماسب میرزا مؤید الدوله بوده‌است. از مشاهیر و بزرگان گذشته معاصر این شهر می‌توان به آیت‌الله سید علی اکبر فال اسیری مشاور و داماد میرزای شیرازی، شیخ محمد اسیری اول و دوم، اسیری شیرازی، سید محمد جواد بحرانی، شیخ علی شهابی و… اشاره نمود.

اقلید مرکز شهرستان اقلید، یکی از شهرهای شمالی استان فارس ایران می‌باشد. فاصله آن از شیراز، اصفهان، یزد و یاسوج به ترتیب ۲۷۵، ۲۳۰، ۲۱۰ و۱۸۰ کیلومتر می‌باشد. این شهر یکی از مناطق کوهستانی وسرسبز فارس است ودارای آب هوای سرد و کوهستانی است. ارتفاعاتی برفگیر دارد که موجب می‌شود مناظر زیبای برفی تقریباً تا اوایل فصل بهار درآن مشاهده شود. بارش برف مناظری چشم نواز در زمستان و تفرج گاههایی بی بدیل از چشمه‌های جوشان و رودخانه‌های خروشان، در فصل بهار و تابستان می‌آفریند. کوه‌های بلند درطول مسیرجاده‌ای زیبا پدید می‌آورند وجود دشت‌های بسیار وسیع وحاصلخیز در اطراف آن مانند آسپاس وپکان در فصل بهار چشم اندازی روح نوازرابرای هرگردشگر تصویر می‌کنند. درفصل تابستان درکنار هوای خنک ومطبوع حضورعشایر بررونق تفریحی آن می‌افزاید. واحدهای اقامتی در تمام طول سال و مدارس در تعطیلات نوروزی و فصل تابستان پذیرای میهمانان و گردشگران می‌باشند.

پارک انقلاب، پارک پارسیان، تفرج گاه محمد رسول الله، سرداب، بید سبحان، دامنه‌های کوه بل، دریاچه کافتر، آبشار تنگ براق، قدمگاه سده، چشمه بالنگان حاجی‌آباد، گور بهرام، آسپاس، باغ گل خارستان، فی منی حسن‌آباد و چشمه‌های متعددی که فضاهای فرح بخش و زیبایی را فراهم آورده‌اند به همراه دامنه کوه‌ها و سواحل رودخانه‌هااز مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی شهر و شهرستان اقلید به شمار می‌آیند.

مشخصات جغرافیایی

اقلید واقع در طول جغرافیایی ۵۲ درجه و ۷۲ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۰ درجه و ۹۰ دقیقه و بلندی ۲۳۰۰ متری از سطح دریا می‌باشد. شهرستان اقلید جزء مناطق کوهستانی و مرتفع کشور به شمار می‌رود و شهر اقلید بلندترین شهر در استان فارس و ششمین شهر مرتفع کشور است. ارتفاعات آن دنباله سلسله جبال زاگرس بوده و حداکثر ارتفاع آن از سطح دریا ۳۹۴۳ متر بنام کوه بل در جنوب اقلید است. دارای زمستان‌های سردو تابستان‌های معتدل می‌باشد. حداکثر درجه حرارت برابر با ۳۷ درجه سانتیگراد و حداقل آن ۲۲- درجه سانتیگراد در سردترین ماه سال است. متوسط بارندگی سالیانه در این شهر بین ۳۳۰-۳۰۰ میلی‌متر است. این شهر یکی از نواحیی بادخیز استان بوده و اکثر مواقع سال سرعت باد قابل ملاحظه است. بنابر گزارشات واصله سرعت باد به ۱۶۰ کیلومتر در ساعت نیز رسیده است.

شهر اشکنان دارای جاذبه های تاریخی فراوانی است که میهمانان عزیز نوروزی میتوانند از این جاذبه ها دیدن کنند.
شهر اشکنان دارای قدمت تارخی زیادی بوده که آثار باقیمانده از دوره های قبل خود گویایی این مسئله هست .
در كتاب منتخب التواريخ لارستان آمده است : « اشكنان قريه اي است از آثــار هوشــنگ كه به جهت اشك اول كه اولين سلطان اشكانيــان بوده ساخته بوديو هم اسم آن قريه به نام اشك اول خواندي » و در اشعار شاعر فرزانـه صحـبت : لاري آمده است
مقام امن و ايمــــان اشكنان است نژاد اشكنـــان زاشكــــانيان است

سه دانـــــا كـــدخدا دارد نكوكار كه هر يك رشك مير اصفهـان است

با توجه به متن تاريخي مذكور و اشعار فوق بنظر مي رسد كلمه اشكنان با الف مفتوح صحيح مي باشد و علت اين نام مرسوم گذشته بوده كه آبـاديهـا و قلـعـه ها را بنام يكي از بزرگان انتصاب مي نمودند در بعضي از منابع كلمه اشكنــان با كسر الف ثبت شده چنانچه در اشـــعار مرحوم انصاري3 در قصيده معروف تذكره. امير احمد آمده است

موقعيت جغرافيايي

بخش اشكنان از توابع شهرستان لامرد مي باشد كه تا سال 1365 بــه عنــوان دهستاني از بخش لامرد در شهرستان لار محسوب مي شد . اين بخش كه در جنوبي ترين نقطه استان فارس در امتداد شهرستان پارســيـان و منـتــهــي به شهرستان بستك از توابع استان هرمزگان مي باشد . از طرف شمـال و شمـال شرق به بخش بيرم لارستان و از طرف غرب به بخش مـــركــزي شــهــرستــان لامرد و از طرف جنوب به شهرستان پارسيان و از طرف شــرق و جنــــوب شرق به شهرستان بستك محدود مي شود و وسعت تقريبي آن 800 كيلومــــتر مربع مي باشد شهر اشكنان در طول جغرافيايي 37/57 درجـــــه و عـــرض جـــغرافيــايي 14/27 درجه و با ارتفاع 393 متر از سطح دريا واقع شده و وضعيت اقليــــــــمـــي بخش از جنوب غرب به شرق به طول 40 كيلومتر و عرض 15 كيلومتر محصـــــــــور بــه كوههاي لاور در جنوب غرب و كوه گاوبست با ارتفاع 2165 متــــــــر در شــرق و .شمال شرق و كوه بُسرو در شمال غرب و كوه نَوا در جنوب مي باشـد دشت اشكنان با رودخانه فصلي مهران كه از كوههاي گله دار سرچـــــــــــشمه مي گيـرد و به دو قسمت تقسيم مي شود . اين رودخــــــانــه كه بـــه خــليـــج فارس مي ريزد حدود 5 ماه از سال داراي جريانــهاي ســـــيلابــــي اســـــت و در . كنترل سيل در منطقه نقش بسزايي دارد.