آلبرت اينشتن بزرگ‏ترين فيزيك دان، متفكر و فيلسوف جهان، روز چهاردهم مارس سال 1879 ميلادي در شهر اولم واقع در ايالت دورتمبرك آلمان از يك پدر و مادر يهودي متولد شد.
آلبرت اينشتن كودكي كناره گير، محجوب و فكور بود و از آغاز زندگي ميل داشت تنها باشد و بينديشد.
هنگامي كه همبازي‏هاي كوچكش، در جنگل‏هاي اطراف مشغول بازي بودند، آلبرت به تنهايي در باغچه پدرش بسر مي‏برد و آوازهاي كوتاهي را كه خود تصنيف كرده بود، زمزمه مي‏نمود.
وقتي آلبرت به پنج سالگي رسيد، پدرش يك قطب نما را به او نشان داد، آلبرت وقتي ديد عقربه قطب نما حركت مي‏كند، تعجب كرد و در فكر فرو رفت، كه چه نيروي مرموزي عقربه را به حركت در مي‏آورد؟ اين شگفتي و تعجب، بعدها در برابر هر يك از مظاهر طبيعت، براي آلبرت ظاهر مي‏شد!
آلبرت در پانزده سالگي، در مونيخ به مدرسه رفت. او به آموزش علوم و دروس رسمي اعتناء زيادي نداشت. هنگامي كه همشاگردي هايش، تازه اعداد اعشاري را ياد مي‏گرفتند، آلبرت در رياضيات و محاسبات، در سطح بسيار عالي سير و سلوك مي‏كرد.
در سال 1894 خانواده اينشتن به ايتاليا مهاجرت كردند و او مدت شش ماه، مدرسه را ترك نمود و كتاب‏هاي درسي را كنار گذاشت و به مطالعه ادبيات پرداخت، اما در نهايت ديد، براي ورود به دانشگاه، چاره‏اي ندارد و بايد درس بخواند.
آلبرت اينشتن پس از چندي به سوئيس رفت و در مدرسه دارالفنون زوريخ ثبت نام كرد. در سال 1900 كه وي در آستانه بيست و يك سالگي بود، دكترا در رشته فلسفه دريافت كرد و به تدريس فيزيك و رياضيات در دانشگاه مشغول شد.
وي در سن بيست و دو سالگي، بر اثر مشكلات مادي زندگي، به عنوان عضو اداره ثبت اختراعات مشغول بكار گرديد، اما لحظه‏اي از پژوهش‏هاي علمي باز نمي‏ايستاد و اوقات فراغت خود را به تحقيق و مطالعه مي‏پرداخت.
مطالعه تجارب آلبرت ميكس آمريكائي، او را سخت به فكر و انديشه مشغول كرد و در سن بيست و شش سالگي تئوري خود را در مورد نسبيت منتشر كرد.
اين تئوري كه به تئوري نسبيت اينشتن معروف مي‏باشد و كمتر كسي است، كه قادر باشد، آن را به طور كامل درك نمايد، آلبرت اينشتن را مشهور نمود. اما آوازه شهرت براي او مايه دردسر بود، زيرا آلبرت علاقه‏اي به شهرت نداشت و گمنامي را بر آن ترجيح مي‏داد.
در سال 1913 دانشگاه‏هاي زوريخ، پراك و برلن او را براي تدريس دعوت كردند و به خدمت در آموزش و گسترش علم گماردند.
در سال 1916 با رفاه مادي كه براي او ايجاد كردند، از آلبرت اينشتن خواستند كه تمام وقت و نيروي خود را صرف پژوهش‏هاي علمي نمايد. با ادامه كارهاي تحقيقاتي و علمي، اينشتن در سال 1921 به عضويت انجمن پادشاهي لندن انتخاب شد و در همين سال موفق به دريافت جايزه نوبل، در رشته فيزيك گرديد و در انجمن‏ها و محافل علمي و پژوهشي، به عنوان نابغه زمان شهرت يافت، به طوري كه دانشگاه‏هاي ژنو، منچستر، روستوك و بريستون و... كرسي‏هاي تدريس را در اختيارش گذاشتند و با ارائه دكتراي افتخاري، به عنوان استاد، او را دعوت به كار نمودند.
هنگام جنگ جهاني دوم آدولف هيتلر صدراعظم ديكتاتور آلمان از آلبرت اينشتن دعوت كرد، كه به آلمان برود، اما اينشتن نپذيرفت، هيتلر ناراحت شد و براي كسي كه آلبرت اينشتن را به قتل برساند و سر او را بياورد، بيست هزار مارك جايزه تعيين كرد.
در سال 1933 به واسطه روحيه ضد يهودي كه در آلمان هيتلري حكمفرما بود، آلبرت اينشتن از اروپا مهاجرت كرد و به آمريكا رفت و ظاهرا به تبعيت دولت آمريكا درآمد و در دانشگاه پريستون به مطالعه، تحقيق و پژوهش پرداخت.
نظريات آلبرت اينشتن در مورد نسبيت، در ابتداء سخت و مشكل مي‏نمود، ولي هرچه بيشتر زمان گذشت، دانشمندان به عمق انديشه و فكر فوق‏العاده اينشتن بيشتر پي بردند.
آلبرت اينشتن نتايج فرضيه نسبيت خود را در محاسبه قوه جاذبه و نجوم بكار برد، تا آنجا كه توانست بيشتر از نيوتن، به تحقيقات در اين رشته كمك نمايد.
كشف انرژي اتمي و مطالعه در مورد حركت ذرات حرارت، كه آلبرت اينشتن آن را حركت برونيان ناميده است و هم چنين قانون تشعشع و سنجش نور و اثرات فتو الكتريك، از ديگر كارهاي مهم اينشتن بود.
نظريات و تحقيقات اينشتن، انقلاب عظيمي در طرز تفكر علمي بشر بوجود آورد. او تنها به علوم طبيعي و رياضيات نمي‏پرداخت، بلكه علاوه بر فعاليت‏هاي پژوهشي در رشته فيزيك، يك موسيقي دان زبردست هم بود.
آلبرت اينشتن در كارهاي سياسي به خصوص مسائل زيونيسم نيز فعاليت داشت. بسيار علاقمند بود، كه معلم شود، تا مبجور نگردد، در مبارزات زندگي كه يكي را به جان ديگري مي‏اندازد، شركت كند.
آلبرت اينشتن از لحاظ حمايت از صلح نيز به نوع بشر خدمت كرد و در جامعه ملل اول، عضو كميته مخصوص مطالعه جهت تحريم كامل جنگ بود.
نام اين انديشمند بزرگ در اعصار آينده، نه تنها به مناسبت نظريات و اكتشافات او در اتم و الكترون مورد تقدير قرار مي‏گيرد، بلكه تلاش و كوشش اين مرد بزرگ، در راه برقراري صلح بين ملل جهان نيز موجب شد، كه نامش هرگز فراموش نگردد.
آلبرت اينشتن در سال‏هاي آخر عمرش، مرتب زمزمه مي‏كرد كه:
آيا اين جهان چيست؟
آيا به حل معماي وجود موفق مي‏شوم؟ و... و...
بنا به پيشنهاد دانشمندان، آلبرت اينشتن قبول كرد كه پس از مرگ، مغزش در اختيار علماء و محققين قرار گيرد.
روز هيجدهم آوريل سال 1955 ميلادي، آلبرت اينشتن در سن هفتاد و شش سالگي به علت بيماري و تصلب شرائين در آمريكا بدرود حيات گفت و بر اساس وصيت خودش، هيچ تشييع جنازه‏اي برايش بعمل نيامد.
حادثه مرگ اين دانشمند توانا، ضايعه غيرقابل جبران و از هر جهت تاسف‏آور بود و شايد سال‏هاي سال بگذرد تا بشريت با اينشتن ديگري روبرو شود.
داستانهاي كودكي بزرگان تاريخ احمد صادقي اردستاني