۩۩ ¤ هر روز آشنایی با یکی از سوره های قرآن کریم ¤ ۩۩
تشريح نعمتهاي: دريا، باران، نور آفتاب، انواع گياهان، ميوه ها و مواد غذايي، ماهيها، كشتي، جواهرات دريايي، روشنايي ستارگان، حيواناتي كه خدمتگزار انسان هستند، منافع و بركاتي كه از حيوانات به دست مي آيد، انواع وسايل زندگي، نعمت فرزند و همسر و انواع طيبات.
ذكر دلايل توحيد و عظمت خلقت خدا،وحي، بعثت و معاد.
تهديد مشكران و مجرمان، بدعتهاي مشركان با مثالهايي حسي و جالب و سرزنش آنها.
برحذر داشتن انسان از وسوسه هاي شيطان.
قسمتهايي از احكام اسلامي مانند: دستور به عمل، احسان، هجرت، جهاد، نهي از فحشاء و منكر و ظلم و ستم و پيمان شكني، دعوت به شكرگزاري از نعمتها. حرمت شراب، گوشت ميت، گوشت خوك، خوردن خون و حيواني كه بدون ذبح سر بريده شده.
ذكر ابراهيم قهرمان توحيد به عنوان يك بنده شكرگزار.
آیۀ اول سوره :
أَتَى أَمْرُ اللّهِ فَلاَ تَسْتَعْجِلُوهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ
إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَواْ وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ
با تسبيح خدا آغاز و با حمد و تكبير او پايان مي يابد.
دلايل نبوت، قرآن، معراج، خداشناسي.
معاد و مسأله كيفر و پاداش و نامه اعمال و نتايج آن.
سرگذشت پرماجراي بني اسرائيل و ضعف و قوت و پيروزي وشكست آنان، مايه عبرت براي مسلمانان.
مسأله حساب و كتاب در زندگي اين جهان به عنوان نمونه اي براي جهان ديگر.
حق شناسي درهمه سطوح، به ويژه درباره خويشاوندان و مخصوصاً پدر و مادر.
تحريم اسراف و تبذير و بخل، فرزند كشي، زنا، خوردن مال يتيمان، كم فروشي، تكبر و خونريزي.
مبارزه با هر گونه لجاجت دربرابر حق و آثار زيانبار گناه.
شخصيت انسان و برتري او بر ساير مخلوقات.
تأثير قرآن براي درمان بيماريهاي اخلاقي و اجتماعي.
اعجاز قرآن وناتواني در مقابله با آن.
وسوسه هاي شيطان و هشدار مؤمنان نسبت به راههاي نفوذ شيطان.
نكات اخلاقي (اخلاق خانواده و اجتماع).
فرازهايي از تاريخ پيامبران به عنوان درسهاي عبرتي براي همه انسانها.
سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ
وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَم يَكُن لَّهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُن لَّهُ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلَّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا
با حمد و ستايش خدا آغاز و با توحيد و ايمان و عمل صالح پايان مي يابد.
مبداء و معاد و بشارت و انذار و هجرت.
بيان اين نكته كه مسلمانان هر چند تعدادشان كم باشد، نبايد در برابر اكثريت مخالف تسليم گردند ونبايد در فساد محيط حل شوند بلكه مثل گروه كوچك اصحاب كهف بر عليه آنان قيام كنند.
شرح داستان اصحاب كهف آن يكتاپرستاني كه از نظام شرك آلود «دقيانوس» به غار پناه بردند و بعد از 309 سال خواب،خداوند آنان را بيدار كرد.
داستان خضر و موسي.
جلب توجه انسانها به اينكهنبايد تنها به ظاهر حوادث بنگرند.
داستان ذوالقرنين كه شرق و غرب عالم را پيمود و به مقابله با توطئه «يأجوج و مأجوج» برخاست و سدي آهنين درست كرد.
تباهي كار كافران و پاداش بزرگ صالحان در بهشت
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُ عِوَجَا
قلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا
سرگذشت زكريا و مريم و حضرت عيسي (ع)، يحيي (ع)، ابراهيم (ع)، اسماعيل (ع)، و ادريس (ع) كه هر كدام داراي نكات تربيتي خاصي است.
مسايل مربوط به قيامت و چگونگي رستاخيز و سرنوشت مجرمين و پاداش پرهيزكاران.
پندها و اندرزهايي كه مكمل بخشهاي قبلي است.
قرآن، نفي فرزند از خداوند، مسأله شفاعت كه برنامه تربيتي مؤثري براي رساندن انسان به ايمان و پاكي و تقواست.
کهیعص
وَكَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّن قَرْنٍ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُم مِّنْ أَحَدٍ أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزًا
اشاره كوتاهي به عظمت قرآن و بخشي از صفات جلال و جمال پروردگار.
داستان موسي (ع) و مبارزه با فرعون و جادوگران و شيوه انحرافي سامري در تلاشش براي كشاندن جامعه به شرك و گوساله پرستي و نجات فرعونيان از چنگ نظام فرعوني و رهايي موسي و هارون و مؤمنان و غرق شدن فرعون و يارانش در دريا.
معاد و بخشي از خصوصيات رستاخيز.
قرآن و عظمت آن.
سرگذشت آدم و حوا دربهشت و ماجراي وسوسه ابليس و هبوط آنها در زمين.
موسي: 6 تا 99، آدم 116 تا 123
طه
قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى
ذكر فرازهايي از حالات و برنامه هاي 16 نفر از پيامبران : موسي ، هارون ، ادريس ، ذاالكفل ، ذاالنون ( يونس ) ، ابراهيم ، لوط ، اسحاق ، يعقوب ، نوح ، داود ، سليمان ، ايوب ، اسماعيل ، زكريا و يحيي (ع) بحث پيرامون پيامبر اسلام (ص) و حضرت مسيح بدون ذكر نام آنها عقايد دين : مبدا و معاد يگانگي پروردگار ، آفرينش جهان بر اساس هدف و برنامه ، وحدت قوانين حاكم بر عالم ، وحدت سرچشمه حيات و هستي و وحدت موجودات در برنامه فنا و مرگ . پيروزي حق بر باطل ، توحيد بر شرك و لشكريان عدل بر جنود ابليس هشدارهاي شديد نسبت به مردم غافل و بي خبر از حساب و كتاب
اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ مَّعْرِضُونَ
مبدأ و معاد و دلايل منطقي آن، قدرت مطلقه خدا در دنيا و آخرت.
انذار مردم غافل از صحنه هاي قيامت.
هيبت و عظمت بر پا شدن قيامت در 10 آيه.
جلال بشارت به نعمتهاي بي پايان الهي براي صالحان.
دعوت مردم به بررسي سرنوشت عبرت انگيز گذشتگان و عذابهاي دردناك الهي كه بر آنها نازل شده است.
سرنوشت قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و لوط و قوم شعيب و موسي.
مسأله حج و ساختن كعبه و آثار و بركات فريضه حج و مسأله قرباني و طواف.
پند و اندرزهايي در زمينه هاي مختلف زندگي.
تشويق به نماز و زكات و امر به معروف و نهي از منكر و توكل و توجه به خداوند
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ
ذكر صفات و ويژگيهاي مؤمنين و صفاتي كه مايه رستگاري است از جمله: خشوع در نماز، اعراض از لغو، پرداخت زكات، حفظ عفت و امانتداري.
نشانه هاي خدا شناسي و آيات آفاقي و انفسي، آفرينش انسان و نعمتهاي خدا.
سرگذشت عبرت انگيز نوح، هود، موسي و عيسي (ع).
عكس العمل اقوام در برابر دعوت پيامبران.
هشدارهاي تند و كوبنده به مستكبران با دلايل منطقي براي بازگشت به سوي خدا.
بحث هاي فشرده دنيا و معاد، حساب وجزا و پاداش نيكوكاران و كيفر بد كاران.
حاكميت خدا بر عالم هستي و نفوذ فرمانش در همه جهان.
هدف آفرينش انسان
وَقُل رَّبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
حكم مجازات شديد زن و مرد زناكار.
حديث معروف« افك» و تهمتي كه به يكي از همسران پيامبر(ع) زدند.
گناه سنگين شايعه سازي درباره افراد پاك.
دستور نهي از چشم چراني زن ومرد نسبت به همديگر و كنترل چشم از گناه.
حجاب زنان مسلمان، رعايت عفت وترك خود آرايي و خود نمايي زنان در خارج از خانه ها.
نكوهش بي حجابي.
ازدواج راهي براي جلوگيري از انحرافات و حفظ عفت جامعه.
آداب معاشرت و ا صول تربيت فرزندان.
آداب زندگي خانوادگي و ورود به خانه ها.
توحيد و مبدأ و معاد و تسليم بودن در برابر فرمان پيامبر (ع) كه پشتوانه همه برنامه هاي عملي و اخلاقي است.( گردن نهادن به دين خدا و اطاعت از فرستاده او).
حكومت جهاني مؤمنان صالح
أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قَدْ يَعْلَمُ مَا أَنتُمْ عَلَيْهِ وَيَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
تقويت روحي پيامبر اسلام(ص) در تبليغ مكتب و استقاكت در رويارويي با مشركين .
در هم كوبيدن شديد منطق مشركان.
طرح بهانه جويي آنها و پاسخ به آنها و بيم دادن از عذاب خدا و مجازاتهاي دردناك.
سرگذشت اقوام پيشين بر اثر مخالفت با دعوت پيامبران كه گرفتار سخت ترين بلاها شدند.
قيامت و حسرت هاي مردم در آن روز براي بيدار كردن وجدان بشري از غفلت.
دلايل توحيد و نشانه هاي عظمت خدا در جهان آفرينش از جمله نعمتهاي: روشنايي آفتاب، ظلمت وتاريكي شب، وزش بادها، زنده شدن زمينهاي مرده، دريا، آفرينش آسمانها وزمين در شش روز، سير منظم خورشيد وماه و ....
صفات مؤمنان راستين( عباد الرحمان) به صورت جامع و جالب «از آيه 63 به بعد.» و(مجموعه اي از اعتقادات، عمل صالح، مبارزه با شهوات، داشتن آگاهي كافي، تعهد و احساس مسئووليت اجتماعي).
مقايسه مؤمنين با كفار و بيان موضع هر دو گروه
قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا
عظمت مقام قرآن و تسلي خاطر پيامبر(ص) در برابر خيره سري مشركان.
بعضي از نشانه هاي توحيد و صفات خدا.
فراز هايي از سرگذشت هفت پيامبر بزرگ و مبارزات آنها با قومشان: موسي وفرعون، ابراهيم، نوح، هود، صالح، لوط و شعيب.
منطق ضعيف و تعصب آميز مشركان در هر زمان در برابر پيامبران الهي و شباهت آنها با زمان پيامبر اسلام(ص).
عذاب دردناك اين اقوام و بلاهاي وحشتناكي كه بر آنها فرود آمد.
اسلام و پيامبر (ص) و عظمت قرآن، دستورهايي در زمينه روش دعوت و چگونگي برخورد با مؤمنان.
بشارت به مؤمنان صالح وتهديد شديد ستمگران.
سرزنش شاعران بي هدف و بيهوده گو و ستايش از شاعران مؤمن و عاقل و استفاده از سنگر شعر در راه تعهد و ايمان در آيات آخر
موسي: 10 تا 66، ابراهبم: 69تا 104، نوح: 105 تا 121، هود: 123 تا 139، صالح: 141 تا 158، لوط: 167 تا 174، شعيب: 176 تا 189
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانتَصَرُوا مِن بَعْدِ مَا ظُلِمُوا وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ
پيامبر اسلام(ص) فرمود: «كسي كه سوره شعرا را بخواند به عدد هر كسي كه نوح را تصديق يا تكذيب كرده است ده حسنه براي او خواهد بود. همچنين هود، شعيب، صالح و ابراهيم و به عدد تمام كساني كه تكذيب عيسي(ع) و تصديق محمد(ص) را كرده اند»
مبدأ و معاد، قرآن و وحي و نشانه هاي خدا در عالم آفرينش .
سرگذشت پنج پيامبر بزرگ الهي (موسي- داوود- سليمان- صالح- لوط) و مبارزات انها با اقوام منحرف.
داستان سليمان و ملكه سبأ و چگونگي ايمان آوردن او به توحيد و سخن گفتن پرندگاني همچون هدهد و حشراتي همچون با سليمان و توجه دادن مردم به عظمت آفرينش.
تدبر و عبرت از تاريخ، موضعگيري مشركان مكه و مشركان سابق در امت هاي گذشته.
تصوير فرجام كار مؤمنان و مخالفان.
علم بي پايان پروردگار و نظارت او بر همه چيز و حاكميت او در ميان بندگان.
با بشارت شروع و با تهديد پايان مي يابد.
موسي: 7 تا 14، سليمان: 15 تا 44، صالح: 45 تا 52، لوط: 54 تا 58.
وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ فَتَعْرِفُونَهَا وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
امام صادق(ع) فرمود: «هر كس سوره شعراء، قصص و نمل را در شب جمعه بخواند از اولياء الله خواهد بود و در جوار او و سايه رحمتش قرار مي گيرد.»
تاريخچه پر معني و آموزنده تولد موسي(ع) و افتادن به چنگال فرعون و حفظ او به خواست خدا در دامان دشمن .
نويد حكومت حق و عدالت براي مستضعفين و بشارت در هم شكستن شوكت ظالمين و طاغوتها.
آزاد ساختن بني اسرائيل از چنگ فرعونيان.
مبارزه بي امان موسي با فرعون و مبارزه دائمي حق وباطل و پيروزي نهايي حق.
ناتواني ثروتمندان مگه و قدرتمندان مشرك و بازيگران سياسي در برابر اراده الله.
داستان دختران شعيب و كمك موسي به آنها در كشيدن آب از چاه براي گوسفندان شعيب و....
انتقاد از روش زر اندوزي و تكبر قارون و سرنوشت ذلت بار و فرو رفتن او در زمين.
اهميت قرآن، وضع حال مشركان در قيامت، مسأله هدايت و ضلالت و پاسخ به بهانه جويي افراد ضعيف.
قارون: 77 ، موسي وفرعون 3 تا 50.
وَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
پيامبر اسلام(ص) فرمود: «هر كس سوره قصص را بخواند به تعداد هر يك از كساني كه موسي(ع) را تصديق يا تكذيب كردند ده حسنه به او داده خواهد شد و فرشته اي در آسمانها و زمين نيست مگر اينكه روز قيامت گواهي بر صدق او مي دهد.»
آيه41 سوره كه انديشه هاي الحادي كافران به عنكبوت كه سست ترين خانه ها را دارد تشبيه شده است ضمناً كلمه عنكبوت در تمام قرآن دو بار به كار رفته كه هر دو در اين سوره است.
مسأله امتحان، وضع منافقان(ارتباط اين دو مسأله با هم، زيرا شناخت منافقان جز در طوفانهاي امتحانات و آزمونها ممكن نيست).گوشه هايي از سرنوشت پيامبران بزرگي همچون نوح و ابراهيم و لوط و شعيب كه در برابر گردنكشاني همچون نمرود و ثروتمندان خودخواه قرار داشتند و كيفيت اين مبارزه و پايان آن براي دلداري پيامبر اسلام(ص) و مؤمنان اندك نخستين.
توحيد، نشانه هاي خدا در عالم آفرينش و مبارزه با شرك.
ضعف و ناتواني معبود هاي ساختگي و پيرامون عنكبوت صفت آنها.
عظمت قرآن و دلايل حقانيت پيامبر اسلام(ص) و لجاجت مخالفان
نوح: 14 تا 15، ابراهيم:16 تا 17و 31، لوط: 28 تا 30 و 32 تا 35، شعيب: 36 تا 38، موسي 39، اصحاب السفينه:15.
وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ
امام صادق(ع) فرمود: «هر كس سوره عنكبوت و روم را در ماه رمضان تلاوت كند به خدا سوگند اهل بهشت است.» توجه: ااگر فقط از نخستين آيه اين سوره الهام بگيريم و خود را آماده سازيم اهل بهشت خواهيم بود.