فوت و فن تربیت کودک

چگونه می توان از لوس شدن کودکان جلوگیری کرد؟

آیا این جمله که محبت کردن هیچ حد و مرزی ندارد، صحیح است؟ خیر! اگر شما در پی تربیت کردن کودکانی خوش رفتار هستید، باید یکسری قوانین و مقررات پایه بنیان گذاری کنید. و مانع از رشد رفتارهای بد شده و رفتارهای بد را از ریشه از بین ببرید. به وسیله ۷ قدمی که در ادامه به آن اشاره می کنیم شما میتوانید مانع از لوس شدن کودک خود شوید.

محدودیت ها را ساده و واضح مشخص کنید
اینطور در نظر بگیرید که اگر محدودیت خود را به صورت واضح و ساده بیان کنید دیگر نیازی به بحث های بعدی ندارید. به فرق بین این دو جمله خوب دقت کنید: “باشه، می تونی یک بیسکوییت برداری” (در این جمله امید زیادی برای درخواست یک بیسکوییت دیگر وجود دارد) و اما جمله دوم : “می تونی یک بیسکوییت برداری، ولی بیسکوییت دومی را درخواست نکن. همین یه دونه است.”

محدودیت های خود را عملی کنید، بدون در نظر گرفتن اینکه چه اتفاقی می افتد
باید “یه دونه” به معنای واقعی “یه دونه ” باشد. شاید برای همه ما اتفاق افتاده باشد که در شرایطی به خوردن بیسکوییت دوم نه گفته ایم و سپس شروع به پیش دستی کردن از خودمان میکنیم و بیسکوییت های بیشتری می خوریم.

حقه ای که می توان در این قسمت از آن استفاده کرد یک نگاه درازمدت است. ممکن است دومین بیسکوییت فقط برای یک بار مسئله بزرگی نباشد ولی آیا می خواهید هر بار که محدودیت برای مسئله ای قرار می دهید اینگونه از محدودیت خود پیشی بگیرید و آن را در نظر نگیرید؟ این موضوع زمانی اتفاق می افتد که شما تصمیم خود را تغییر دهید.
هیچوقت با خواهش و التماس کردن تسلیم کودک نشوید

این مورد بسیار ساده است – وقتی یکبار تسلیم شوید به کودک خود یاد می دهید که با خواهش و التماس می تواند به خواسته هایش برسد.

اجازه دهید کودکتان شما را متقاعد کند
اگر کودک شما چیزی می خواهد که شما در مورد آن مطمئن نیستید، از او بخواهید برای درخواست خود دلیل آورد. آیا او می خواهد برنامه تلوزیونی مورد علاقه اش را ببیند؟ اگر توضیح دهد که اسباب بازیهایش را جمع کرده و یا اول یک چرت می زند بعد به تماشای آن می پردازد شما با خیال راحت تری به درخواست او جواب مثبت خواهید داد.

مقرر نمایید که کارهای لازم روزانه باید قبل از بازی کردن انجام شوند
شما با لطیف برخورد کردن با کودکتان در حق کودک خود لطف نمی کنید. پژوهش ها نشان میدهد جدی بودن برای انجام کارهای روزمره و مسئولیت ها در کودک به بر عهده آمدن بر مشکلات منجر می شود. حتی کارهای ساده ای در خانه مثل گذاشتن اسباب بازیهای خود به کناری و یا کمک به تمیز کردن نامرتبی هایی که خود ایجاد کرده.

از ناامید کردن کودک خود نترسید
ما از اینکه کودک خود را ناراحت ببینیم متنفریم، ولی آقای استون حرف خوبی می زند، ما همیشه نمی توانیم چیزی را که می خواهیم بدست آوریم. اینکه کودک شما ناامید شدن از چیزی را یاد بگیرد به او کمک می کند تا بعد ها در زندگی مهارت رویارویی با حس استرس را داشته باشد.

به آنها اجازه دهید برای چیزی که می خواهند تلاش کنند
بسیاری از متخصصین بر این باورند که اگر کودکان چیزهایی که می خواهند را به آسانی بدست آورند لوس می شوند. اگر کودک شما یک اسباب بازی جدید می خواهد، یک سیستم جایزه دهی در برابر رفتار خوب برای او در نظر بگیرید و کم کم و در قالب جایزه رفتار خوب، آن اسباب بازی را برای او تهیه نمایید.

چرا خواهر و برادرها با یکدیگر دعوا می کنند؟

کشمکش و درگیری را بین خواهر و برادرها کاهش دهید
زمانیکه بچه ها وارد سنین ابتدایی می شوند، ممکن است وارد مرحله جدیدی به نام رقابت شوند. همانطور که خصوصیات شخصیتی و تمایلات آنها بیشتر رشد می کند و بدن آنها قوی تر می شود، ممکن است درگیریهای جدید و شدیدی را با یکدیگر آغاز کنند.

والدینی که طلاق گرفته اند و مجدد ازدواج کرده اند اغلب با قرار دادن بچه هایشان  در کنار یکدیگر، با مسائل پیچیده ای مواجه می شوند. هل دادن، ضربه زدن،استدلال، اذیت کردن و سخن چینی کردن بیشتر اوقات آنها را پر می کند و در نهایت ممکن است منجر به عصبانیت پدر و مادر شود.

حقیقت این است که بعضی از خواهر و برادرها  کل زندگی خود را با یکدیگر سروکله می زنند. این درگیریها و سرو صداها اجتناب ناپذیر است. از طرفی دیگر، زمان خوبی است تا به فرزندان خود اهمیت حل و فصل محترمانه مشکلات بین یکدیگر را آموزش دهید و با کنترل و درک بیشتر می توان سردردها را کاهش داد و فضای مناسب در خانه را حکم فرما ساخت.

درمورد رقابت خواهر و برادران چکار می توان انجام داد
زمانیکه بچه ها در سنین ابتدایی با یکدیگر بحث و بگو مگو می کنند، بهترین روش این است که دخالت نکنید. به جای آن می توانید آنها را تشویق کنید تا خودشان این مسئله را حل و فصل کنند. به آنها توضیح دهید که این مسئله از دید شما چگونه است. به صحبتهای هر دو طرف گوش دهید و به فرزندان خود بگویید که چه شنیده اید.

به آنها بگویید که متوجه وضعیت موجود هستید و اینکه مطمئن هستید که آنها می توانند راه حلی برای آن پیدا کنند. در دراز مدت، حل و فصل کردن مشکلات توسط خودشان به یک مهارت برای آنها تبدیل می شود که آن را می آموزند و همچنین باعث کاهش تنشهای عصبی در خانه می شود

البته بعضی از مسائل وجود دارد که به تنهایی و توسط خود آنها قابل حل کردن نیست. بنابراین می توانید یک جلسه مشورتی خانوادگی تشکیل دهید.

صحبت بچه ها را برای خودشان بازگو کنید و نکات اصلی صحبت آنها را بنویسید. سپس هر وضعیت را برای آنها بخوانید و از آنها بخواهید تا راه حلی برای آن پیدا کنند. در خصوص نظرات و راه حلها با یکدیگر بحث کنید. اگر مشکل برطرف نشد و بچه ها همچنان ناراحت هستند، نیم ساعت به آنها وقت استراحت بدهید سپس مجدد امتحان کنید.

جلسات مشورت را ادامه دهید تا ببینید که چگونه راه حلها جواب می دهد. در نهایت این احتمال وجود دارد که آنها از برگزاری جلسات مشورت خسته شوند و برای جلوگیری از آن، خودشان راه حل مناسبی پیدا کنند.

توهین و اذیت کردن در دعواهای بین خواهر و برادرها مسئله ای شایع و اجنتاب ناپذیر است. توهین و نیش زدن می تواند رقابت را تشدید کرده و اثر منفی روی آنها بگذارد. زمانیکه متوجه می شوید یکی از فرزندان شما به برادر یا خواهرش در حین بحث و گفتگو توهین می کند، در حضور او چیزی نگویید. اجازه دهید تا تنها شود سپس به او بگویید که کار درستی نکرده است که این توهین را به برادر یا خواهر خود کرده است. اگر جلوی خواهر یا برادرش سعی کنید که او را متوجه اشتباهش کنید ممکن است که به خاطر این تحقیر، حس انتقام جویی در او شکل بگیرد.

اگر مشکل جدی و شدید باشد با مشورت تمام اعضای خانواده تنبیهی برای او در نظر گرفته شود. مثلا از مدت زمان تماشای تلویزیون یا مقدار پول توجیبی او در ازای هر دشنام یا کار خطایی که از او سر می زند، کاسته شود. به این شکل او یاد می گیرد که چگونه جلوی دهان خودش را بگیرد.

با خواهر و برادر ناتنی مدارا کنید
معمولا رقابت بین خواهر و برادرهای ناتنی زیاد دیده می شود و این امکان وجود دارد تا رقابت و جنگ بین بچه های طلاق منجر به اضطراب، سردرگمی و پوچی می شود.

گام نخست این است که در ابتدا، انتظار زیادی از او نداشته باشید. ممکن است سالها زمان ببرد تا خواهر و برادرهای ناتنی به یکدیگر عادت کنند. بنابراین در ابتدا سعی کنید با آنها صحبت کنید و اجازه دهید که با نقطه نظرات یکدیگر آشنا شوند. هرگونه تغییر یا تغییرات مسئولیتی را برای آنها توضیح دهید و قانون و اساس روال خانوادگی را برای آنها شرح دهید.

سپس تلاش کنید تا جائیکه امکان دارد، از آنها بخواهید مشکلاتشان را خودشان برطرف کنند. اگر مشکل جدی است بهتر است تا شما هم در جلسات آنها شرکت کنید یا از آنها بخواهید برای پیدا کردن راه حل جلسه تشکیل دهند. از آنجائیکه ممکن است در سالهای اولیه مشکلاتی بین خود زن و مردی که مجدد با یکدیگر ازدواج کرده اند وجود داشته باشد بنابراین سعی کنید تا از مقایسه کردن فرزندان با یکدیگر و قضاوت کردن آنها خودداری کنید.
 
اگر امکان سفر برای خانواده وجود دارد پس بهترین موقعیت است تا در طول سفر پروژه های مشارکتی بین فرزندان گذاشته شود تا بیشتر با یکدیگر تعامل و همکاری داشته باشند. به طور مثال تمیز کردن پارکینگ یا حیاط آنها را مجبور می کند تا همکاری و توافقاتی بین آنها بوجود بیاید اما هرگز به زور باعث پیوند میان آنها نشوید اجازه دهید که آنها به فضاها و مرزهای مابین خود ادامه بدهند.

اگر آنها مجبور هستند که از یک اتاق مشترک استفاده کنند، فضا را برای آنها تقسیم کنید و برای هریک قانونهای مشخصی بگذارید. اداره خانواده ای که بچه های ناتنی دارد ممکن است دشوار به نظر برسد اما با انعطاف پذیری، صبر، عشق و درک می توان به راحتی این دشواریها را از میان برداشت.

چگونه به کودکان یاد بدهیم در برابر دیگران رفتاری پسندیده داشته باشد ؟

تلاش برای ایجاد رفتار محترمانه از یک کودک 2 ساله، مانند تلاش برای به‌دست آوردن خون از سنگ است؛ این به این دلیل است که مهارت‌های کلامی نوپای‌تان تازه در حال رشد هستند. بنابراین وقتی که به او می‌گویید وقت خواب است، نمی‌تواند پاسخ دهد: «عالی است؛ اما من از بازی با کامیونم بسیار لذت بردم، آیا می‌توانم 5 دقیقه دیگر هم ادامه دهم؟»

بنابراین به احتمال زیاد او از شما چشم پوشی می‌کند و شاید زبانش را بیرون بیاورد و داد بکشد: «از تو متنفرم!» این به این معنا نیست که تربیت او از دست رفته است، بلکه به این معنی است که بسیار کوچک است و هنوز به مدت زیادی صبر و آموزش نیاز دارد تا بتواند رفتار محترمانه داشته باشد. اما توصیه های لاپلاس را در این مورد به کار ببرید.

چه‌کار می‌توانید بکنید؟
ما در کل احترامی که از کودکان‌مان انتظار داریم را خودمان به آن‌ها نشان نمی‌دهیم. ما سر در گم می‌شویم، زیرا بیشتر در روش تربیت‌ کودک، احترام را با ترس یکی می‌دانیم. من به پدرم احترام می‌گذارم، زیرا می‌دانم اگر این کار را نکنم کتک می‌خورم؛ این احترام نیست، ترس است!

پس به جای ترساندن روش دیگری را پیش بگیرید. بیایید از گوش دادن شروع کنیم. شاید مشکل باشد صبورانه صبر کنیم یک کودک 2 ساله گفته خود را به پایان برساند، اما این کار ارزشمند است. در سطح و اندازه او پایین بیایید، در چشمانش نگاه کنید و بگذارید او بداند که به آن‌چه که می‌خواهد بگوید علاقه دارید. این بهترین راه برای این است که به او آموزش دهید با دقت به شما گوش دهد.

به او پاسخ‌های مؤدبانه بیاموزید
کودک‌تان می‌تواند رفتار خوب خود را از طریق احترام گذاشتن به دیگران نشان دهد. از‌‌ همان زمان که او توانست از طریق کلامی ارتباط برقرار کند، می‌تواند «بفرمایید» و «متشکرم» را نیز یاد بگیرد. به او توضیح دهید که زمانی که مؤدب است دوست دارید به او کمک کنید، اما زمانی که دستور می‌دهد دوست ندارید. دوباره باید تکرار کنیم، این که خود‌تان رفتاری محترمانه داشته باشید، از این که سخنرانی کنید مؤثر‌تر واقع خواهد شد. خود‌تان واژه‌های بفرمایید و متشکرم را به طور مکرر به فرزند 2 ساله‌‌تان و دیگران بگویید؛ در این صورت او این واژه‌ها را به عنوان واژه‌هایی رایج در مکالمات روزمره خواهد آموخت و آن‌ها را هم در ارتباط با شما و هم در ارتباط با دیگران به کار خواهد برد.

از واکنش بیش از اندازه اجتناب کنید
اگر کودک‌تان شما را زد و گفت «تو احمقی» سعی کنید ناراحت نشوید (در واقع شما می‌دانید که احمق نیستید)؛ کودکی که می‌خواهد جلب توجه کند ممکن است ناخوشایند‌ترین چیز‌ها را بگوید تا واکنش شما را برانگیزد و عصبانی‌تان کند. به جای عصبانی شدن با او چهره به چهره شوید و آرام اما محکم به او بگویید: «ما در این خانواده این‌طور برخورد و صحبت نمی‌کنیم».

سپس به او یاد بدهید چگونه چیزی که می‌خواهد را به شیوه‌ای محترمانه به دست بیاورد، برای نمونه بگویید: «وقتی می‌خواهی با تو بازی کنم، کافی است که مؤدبانه و قشنگ به من بگویی مامان می‌خواهم الان برایم کتاب قصه بخوانی ».

انتظار نافرمانی‌ها را داشته باشید
زندگی آسان‌تر می‌شد اگر کودکان‌مان همیشه با شادی از درخواست‌های ما پیروی می‌کردند، اما این ذات انسان نیست. به یاد داشته باشید که وقتی کودک‌تان با خواسته شما مخالفت می‌کند، نمی‌خواهد بی‌احترامی کند، تنها عقیده دیگری دارد.

به او یاد بدهید که خیلی بهتر است احساساتش را محترمانه بروز دهد؛ برای نمونه به جای این که بگوید «تو مامان بدی هستی، هیچ وقت مرا پارک نمی‌بری، بگوید می‌شود بعد از فروشگاه به پارک برویم؟»

محدودیت تعیین کنید
بهترین راه برای نشان دادن احترام این است که در شیوه تربیتی‌تان هم «مهربان» و هم «محکم» باشید. مهربان بودن احترام‌تان را به کودک نشان می‌دهد و محکم بودن احترام‌تان را به آن‌چه که باید انجام شود. بنابراین اگر کودک 2 ساله‌‌تان پایش را در سوپر مارکت به زمین کوبید و به هیچ‌کدام از تکنیک‌های تربیتی‌تان عمل نکرد باید چه‌کار کنید؟ مهربانانه اما محکم او را به بیرون و به داخل ماشین بیاورید. سپس یک مجله بردارید و بخوانید تا وقتی که کودک آرام شود. آن موقع آرام به او بگویید:» الان آماده‌ای که دوباره امتحان کنیم «و سپس دوباره با هم به فروشگاه بروید. در ‌‌نهایت او یاد می‌گیرد که بد خلقی این حقیقت را عوض نمی‌کند که خرید از فروشگاه باید تمام شود».

به رفتار محترمانه پاداش دهید
تا حد امکان رفتار مؤدبانه کودک‌تان را تقویت کنید. اما این کار را به طور جزئی و خاص انجام دهید. تشویق باید رفتار خوب را به صورت جزئی توصیف کند؛ «دختر خوب»، «پسر خوب» و «بچه خوب» مناسب نیست. به جای این جمله‌های کلی برای نمونه بگویید: «ممنونم که وقتی کوکی می‌خواستی «لطف کنید» گفتی». واضح و روشن صحبت کنید و اجازه دهید کودک‌ مودب شما بداند رفتار خوبش را دیده‌اید و از او قدردانی کرده‌اید.

بهترین راه های درمان بدقلقی کودکان

به حرف‌تان گوش نمي‌دهد، پاها را زمين مي‌كوبد و وقتي در برابر خواسته‌اش مي‌ايستيد، صداي گريه‌اش همه را كلافه مي‌كند؟ شايد شما هم مثل بسياري از مادرها امروزي تصور كنيد كه جز سكوت و گوش به فرمان بودن هيچ ابزاري براي روبه‌رو شدن با اين رفتارها نداريد يا مثل برخي از مادرهاي ديروزي، عصبانيت و خشونت رفتاري يا كلامي را چاره اين واكنش‌هاي فرزندتان بدانيد اما دست نگه داريد!

شما تنها به مقابله با بدقلقي‌هاي كودك‌تان در همان لحظه نياز نداريد بلكه مي‌توانيد با واكنش درست براي هميشه به اين رفتارها پايان دهيد. حكيمه قادري، روانشناس و مشاور درباره همه راه‌هاي مقابله با شرايط سخت رفتار با كودكان توضيح مي‌دهد.

وقتي لجبازي مي‌كند
مامان سارا از او مي‌خواهد لباس صورتي‌اش را بپوشد تا به خانه مادربزرگ بروند اما سارا كه تازه راه و رسم لجبازي را ياد گرفته در برابر خواسته مادر مقاومت مي‌كند و لباس خوابش را از تنش بيرون نمي‌آورد. تلاش‌هاي مادر با فرار او و بدقلقي‌هايش بي‌نتيجه مي‌ماند. مادر سارا چه بايد بكند؟ با زور و دعوا او را مجبور به پوشيدن لباس ‌مهماني كند يا اينكه به خواسته‌اش تن دهد و با لباس خواب او را همراه خود ببرد؟

اينها را بگوييد: بايد درباره قوانين با او واضح حرف بزنيد. كنارش بنشينيد به چشم‌هايش نگاه كنيد و نامش را به زبان بياوريد. بعد درخواست خود را به‌طور واضح و روشن بيان كنيد؛ مثلا «سارا جان وقت خوابه برو لباس خوابتو بپوش.» اگر همچنان مقاومت كرد و نخواست كاري كه شما گفته‌ايد انجام دهد، بايد از استراتژي محروميت استفاده كنيد. يعني اگر بهانه تلويزيون، بازي و. . . را براي نخوابيدن مي‌آورد، او را از اين كارها محروم كنيد. تلويزيون را خاموش كنيد، اسباب‌بازي‌هايش را جمع كنيد و. . . البته اگر بخواهيد فرزندتان كاري را انجام ندهد بايد قبلا يك بار اين موضوع را به او گفته باشيد.

اينها را نگوييد: اگر مي‌خواهيد كودك از انجام كار خاصي خودداري كند نبايد مدام آن را برايش تكرار كنيد، يعني يك‌بار توضيح دهيد و ديگر ادامه ندهيد. اين كار او را در موقعيت لجبازي بيشتر قرار مي‌دهد.

در صورت شما چه بايد ببينيد؟ نبايد يك روز در برابر لجبازي بی‌تفاوت باشید و روز ديگر از او بخواهيد طبق ميل و خواسته شما عمل كند. او بايد در صورت شما اقتدار و البته آرامش را ببيند.

وقتي براي هر چيزی جيغ مي‌كشد...
«آرش جلوي اسباب‌بازي‌فروشي ايستاده و مدام جيغ مي‌كشد كه ماشين قرمزي كه جلوي ويترين گذاشته شده را برايش بخرند. مادر آرش نمي‌داند بايد ماشين را بخرد يا نه!»

اينها را بگوييد: وقتي به او بگوييد «نه اين اسباب‌بازي را نمي‌شه خريد» بايد پاي نه گفتن‌تان بايستيد و اقتدار لازم را داشته باشيد. وقتي جيغ مي‌زند جلوي صورتش بايستيد و بگوييد؛ «وقتي جيغ مي‌زني نمي‌فهمم چي ميگي. مي‌توني بگي چرا عادي نمي‌توني حرف بزني؟» اگر نخواستيد اسباب‌بازي برايش بخريد پيشنهاد چيز ديگري به او دهيد و بگوييد، «مي‌تونيم بريم خونه با اون ماشين بزرگت مسابقه بديم.» به اين ترتيب او ياد يكي از اسباب‌بازي‌هايش مي‌افتد و در لحظه هيجان اين كار را احساس مي‌كند.

اينها را نگوييد: به هيچ عنوان او را تاييد نكنيد اما با عصبانيت هم با او برخورد نكنيد. به هيچ عنوان به او نگوييد، «اين اسباب‌بازي مال تو نيست» چون او فكر مي‌كند مالكيت همه اسباب‌بازي‌ها با اوست و بايد همه انواع اسباب‌بازي را داشته باشد. گفتن «ديگه داري عصباني‌ام مي‌كني» هيچ كمكي به شما و كودك نمي‌كند چون كودك نمي‌خواهد احساس شما را بفهمد.

در صورت شما چه بايد ببيند؟ نبايد كودك فكر كند كه با جيغ كشيدن مدام شما را مستاصل مي‌كند و تسليم مي‌شويد. آرام و منطقي باشيد و اگر ادامه داد بي‌توجهي نشان دهيد.

وقتي مدام گريه مي‌كند...
« مادر هليا به او مي‌گويد الان نمي‌تواند برايش ماكاروني درست كند، همين موضوع كافي است تا هليا ساعت‌ها گريه كند. مادر براي پايان دادن به گريه‌هاي او بايد به خواسته‌اش تن دهد؟»

اينها را بگوييد: كنارش بنشينيد و با او این‌طورصحبت كنيد، «آهان پس تو ماكاروني مي‌خواي!»، «اين غذا رو دوست داري؟» اينها مقدمه‌اي است براي اينكه او بتواند احساسش را با شما در ميان بگذارد. به او بگوييد، «وقتي گريه مي‌كني من مي‌دونم كه يه چيزي ناراحتت كرده، حالا بگو ببينم چي شده؟» اگر حين تعريف كردن باز هم گريه كرد به او بگوييد كه «وقتي گريه مي‌كني نمي‌فهمم چي ميگي، اول بگو چي شده!»

اينها را نگوييد: به هيچ‌وجه آمرانه و با تحكم و تشر زدن از كودك نخواهيد گريه‌اش را متوقف كند چون اين رفتار به جز تشديد كردن مشكل كمك بيشتري نخواهد كرد.

در صورت شما چه بايد ببيند؟ نگذاريد فرزندتان در صورت شما ضعف يا خشم را ببيند. شما تنها بايد بر احساسات مادرانه‌تان چيره شويد و با دور شدن از كودك گريان او را به حال خودش رها كنيد.

وقتي قلدري مي‌كند...
«شايا و مادرش به ‌مهماني رفته‌اند و شايا مشغول بازي با بچه‌هاست كه صداي بقيه بچه‌ها درمي‌آيد. آنها مي‌گويند شايا آنها را اذيت مي‌كند و با نيشگون و كتك اسباب‌بازي‌هاي‌شان را مي‌گيرد. والدين شايا چه برخوردي با او بايد بكنند؟»

اينها را بگوييد: به كودك ياد بدهيم كه در زمان مناسب بگويد، «الان عصباني هستم!» وقتي كـودك بتواند احساسات خود را مستقيما و مانند افراد بالغ بيان كند، كتك زدن به تدريج متوقف مي‌شود. مثـلا به او بگـوييد، «حتمـا از اينكه به تـو اجـازه نداده‌ام اين‌كار را بكني خيلي ناراحت هستي!» با اين جمله به او نشان مي‌دهيد كه احساس او را درك كرده‌ايد و به او حـق مي‌دهيد كه احسـاس عصبانيت كند و اين طبيعي است.

اگر در ‌مهماني كودكي را كتك زد او را كنار خودتان نگه داريد و هرقدر خواست از دست شما خارج شود، نگذاريد. به او بگوييد، «هر وقت آرام شدي ولت مي‌كنم.» حتي اگر بلافاصله كودك گفت كه آرام شده، كمي تامل كنيد و محروميت به او بدهيد تا متوجه شود. بعد كه آرام شد به او بگوييد، «اگر هنوز مي‌خواي توي مهموني باشيم و تو با دوستات بازي كني بايد بهشون بگي ببخشيد». اگر اين كار را نكرد باز از محروميت استفاده كنيد و او را از محل دور كنيد.

اينها را نگوييد: از رشوه دادن خودداري كنيد. وقتي به كودك بگوييد كه «اگه اين كار رو نكني بهت اينو مي‌دم» كودك را شرطي مي‌كند. اگر كودك كار خوب كرد همان موقع تشويقش كنيد و اگر كار نادرستي انجام داد همان لحظه تنبيه را انجام دهيد زيرا كودك نگهداري ذهني ندارد. او را از پدرش نترسانيد و نگوييد، «بذار بابا بياد بهش مي‌گم چي‌كار كردي!» ترساندن غريزه صيانت از ذات را در كودك تحريك مي‌كند. در برخي كودكان همين باعث اختلالات رواني مي‌شود. اصلا نگوييد «نزن!» چون بيشتر ترغيب مي‌شود.

در صورت شما چه بايد ببيند؟ اگر تشويق كارهاي خوب به اندازه كافي نباشد و كودك مورد بي‌توجهي قرار گيرد، براي او توجه منفي بهتر از بي‌توجهي است. بهتر است او را ناديده بگيريد و خودتان را بي‌تفاوت نشان دهيد.

وقتي به حرف گوش نمي‌كند...
«شقايق اصلا حرف گوش نمي‌كند. مادر شقايق بارها به او گفته كه ليوان آب را روي فرش خالي نكنه اما او هر بار اين كار را تكرار مي‌كند. چه رفتاري مي‌تواند شقايق را مهار كند؟»

اينها را بگوييد: رفتار جايگزين داشته باشيد و مثلا او را از يك اسباب‌بازي محروم كنيد و اين موضوع را به خود او بگوييد. اگر روز بعد كار خوبي انجام داد برايش جايزه بخريد. در صورتي‌كه كودك باز هم دستور شما را انجام نداد و همان موقع مشغول فعاليت خاصي مانند تماشاي تلويزيون يا بازي بود فعاليت او را قطع كنيد و بگوييد، «كاري را كه از تو خواستم انجام ندادي به همين دليل تلويزيون تا 10 دقيقه خاموش خواهد بود.» كار ديگري كه مي‌توانيد بكنيد اين است كه او را براي تجربه‌هاي جديد از قبل آماده كنيد و به او توضيح دهيد از او انتظار داريد چطور رفتار كند. بگوييد، «تا چند دقيقه بعد بايد اسباب‌بازي‌ها رو جمع كنيم و به خونه برگرديم.»

اينها را نگوييد: نبايد از جملات منفي استفاده كنيد. نگوييد، «من اين رفتار تو رو نمي‌تونم تحمل كنم» بلكه بايد فقط كاري را كه درست انجام نداده مورد توجه قرار دهيد. اين نشان مي‌دهد شما خود او را دوست داريد و كارش را نمي‌پسنديد.

در صورت شما چه بايد ببيند؟ خشم‌تان را كنترل كنيد و خودتان را آرام نشان دهيد. سعي كنيد از يك لحن صداي آرام و بي‌تشويش و كلماتي كه مثبت يا حداقل خنثي هستند، استفاده كنيد.

وقتي به رابطه‌ والدين حسودي مي‌كند...
«وقتي مليكا مي‌بيند كه پدر و مادرش آهسته با هم حرف مي‌زنند خيلي سريع مي‌پرسد، «دارين چي مي‌گين؟» او هميشه دوست دارد كنار پدر و مادرش بخوابد و آنها را با هم تنها نگذارد. آيا والدين مليكا بايد به‌خاطر او از هم فاصله بگيرند؟»

اينها را بگوييد: وقتي كودك ميان حرف‌هاي شما و همسرتان مي‌پرد به او بگوييد، «من دارم با بابا حرف مي‌زنم، صبر كن حرفم تموم شه» كودك نياز به توجه دارد به‌ويژه توجه از سوي مادر بنابراين مادر با بيان كلماتي مانند « من و بابا تو رو خيلي دوست داريم» باید حس كودك را نسبت به پدر هم تقويت كند.

اينها را نگوييد: گفتن «اگه نري سر جات بخوابي، من و بابا ديگه دوستت نداريم» هيچ حس مثبتي در كودك ايجاد نمي‌كند و بيشتر او را دچار حسادت مي‌كند. او در اين جمله حس بي‌توجهي و دوست نداشته شدن را تجربه مي‌كند كه مي‌تواند بعدها رفتار‌هاي ناهنجار ديگري را ايجاد كند.

در صورت شما چه بايد ببيند؟ صورت شما بايد محبت داشته باشد تا او حس طرد شدن را از شما نگيرد. در اين موارد بايد توجه نشان دهيد و صورت‌تان خنثي نباشد.

وقتي بهانه مي‌گيرد...
«دنيا به اين راحتي‌ها غذا نمي‌خورد و مشكل بدغذايي دارد. او هر غذايي را نمي‌خورد و مدام براي خوردن غذا بهانه مي‌گيرد و بايد به زور به او غذا داد. يك روز مي‌گويد از لوبيا خوشم نمي‌آيد و روز ديگر از گوجه‌فرنگي متنفر مي‌شود. آيا مادر دنيا بايد چيزي جز غذاهاي مورد علاقه فرزندش در خانه درست نكند؟»

اينها را بگوييد:بگوييد «توي اتاقت بمون تا آروم شي. من بيرون منتظرت هستم.» چون او درباره خوردن حس استقلال دارد به او بگوييد، «دوست داري ذرت بخوري يا هويج؟» اگر او دو انتخاب داشته باشد احساس نمي‌كند كه استقلالش خدشه‌دار شده.

20 راز پرورش کودک که در کتاب ها پیدا نمی کنید

بیشتر والدین، مادر یا پدر بودن را یکی از شگفت انگیزترین و مهم ترین تجربه های زندگی می دانند، اما آیا می دانید چه چیزی این تجربه را برای شما لذت بخش تر می کند؟ در این نوشتار قصد داریم بعضی از رموز فرزندپروری را با شما درمیان بگذاریم؛ نکاتی که پیش از این هرگز در جای دیگری آنها را نشنیده اید. بنابراین از همراهی با این بخش احساس ضرر نخواهیدکرد. گام به گام پیش می رویم.

1- اینکه گاهی اوقات گریه کنید، چیز بدی نیست
پدر یا مادر بودن یک کار احساسی، روحی، فیزیکی و البته طاقت فرسات. برخی اوقات احساس می کنید خود را خیلی مقید کرده اید و دربند هستید. مشکلی از سمت شما وجود ندارد چرا که فشار درونی زیادی به شما وارد شده و راه خلاصی از آن گریه کردن و تخلیه روحی است. این کار نشانه ضعف شما نیست، بلکه گریه کردن به شما این فرصت را می دهد که استرس های تان را کاهش داده و کنترل کنید و همین امر به شما کمک خواهد کرد که بعد از یک گریه سالم، احساس بهتری داشته و آرام تر شوید.

2- جدیدترین و گران ترین اسباب بازی کودک، سرگرمی خود شماست
اسباب بازی های گران قیمت فقط زمانی که در جعبه هستند برای فرزندان تان جذابیت دارند، به عبارت دیگر کودکان شما جعبه های اسباب بازی را دوست دارند. به نظر شما یک بچه کوچک به گران قیمت بودن اسباب بازی ها اهمیت می دهد؟ نه چندان! چیزی که در ذهن فرزند ما زیاد می ماند زمانی است که ما بیرون از خانه می رویم و بچه ها با آب صابون حباب درست می کنند و بازی های کودکانه انجام می دهند. پس پول های اضافی تان را برای آینده فرزندان تان سرمایه گذاری کنید و فرصت را برای کودکان تان به منظور لذت بردن از اتفاقات و وسایل ساده تر فراهم کنید.

3- اگر از همه لحظات بودن در کنار فرزندان تان لذت نمی برید، والدین بدی نیستید
اگر هنگام صبحانه با یک اسباب بازی بزرگ روی میز رو به رو شدید، سعی کنید عصبانی نشوید، چرا که گاهی اوقات بهترین لحظات زندگی، دور هم بودن هایی است که در ظاهر دلپذیر نیستند ولی در باطن جزو شیرین ترین و زیباترین لحظات زندگی انسان هستند. یادتان باشد که هر پدر و مادری روزهای سختی را در پیش داشته و دارد، حتی کسانی که در ظاهر هرگز روزهای سختی نداشته اند. بنابراین سعی کنید زندگی را به خودتان سخت نگیرید. زندگی مثل رفتن به قفس حیوانات برای بزرگ و رام کردن آنها نیست، شما اینطور فکر نمی کنید؟!

4- نه گفتن به کودکان، ضربه روحی به آنها وارد نمی کند
آموزش قوانین و حریم و حدود دیگران به کودکان امری ضروری برای رشد احساسی و روحی آنهاست، البته ممکن است که اخم و گریه کنند و اینکه اوقات شما را برای مدتی تلخ کنند ولی با یک تکه کیک شکلاتی قبل از خواب این حالت از یادشان خواهدرفت. مکررا «بله گفتن» به کودکان، به لوس بار آمدن آنها منجر می شود و حتی زمانی که بالغ شوند نیز این خصلت را به همراه خواهند داشت. از سوی دیگر اینکه «نه» خود بمانید، درس بزرگی برای آموزش احترام گذاشتن به کودکان است که منجر به احترام گذاشتن آنها به حدود دیگران می شود.

5- برخی اوقات کودکان تان را تنها بگذارید و این به معنای  رها کردن آنها نیست
در حقیقت تنها گذاشتن فرزندان تان گاهی اوقات نکته ای مهم برای کمک به استقلال آنهاست. اوقات تنهایی به کودکان کمک می کند از خلاقیت خود برای داشتن لحظاتی لذت بخش استفاده کرده و آنها را به استقلال داشتن و خودکفابودن تشویق می کند. کودکانی که این مهارت را یاد بگیرند، به راحتی قادر خواهند بود زمان های تنهایی شان را بدون هیچ احساس غم و اندوه با وحشت پشت سر گذارند. کودکان با سن کمتر را زمان هایی تنها بگذارید که بتوانند بدون کمک والدین یا پرستار کودک که در اتاقی دیگر حضوردارند، خود را سرگرم کنند.

6- لازم نیست در برابر فرزندان تان همیشه عالی باشید
گاهی فرصتی بسیار مناسب برای یاددادن درسی به کودکان همراه با یک مثال پیش می آید؛ زمانی که اشتباه می کنید، به آنها نشان دهید اگر از درس های آن عبرت بگیرند، اشتباهات می توانند به عنوان  گامی مهم برای دست یابی به هدفی بزرگ تر باشند. این مسئله آنها را برای حل مشکلات و داشتن اعتماد به نفس بیشتر ترغیب خواهدکرد.

7- گاهی به خودتان استراحت بدهید
برخی اوقات که کودکان تان در حال کتاب خواندن، نقاشی یا بازی هستند لحظاتی را برای آرامش جسم و روح تان مثلا با مشاهده یک برنامه تلویزیونی اختصاص دهید چرا که بعد از یک استراحت کوتاه، احساس بسیار بهتری خواهید داشت. این کار شما به کودکان تان هم یاد خواهدداد زمانی که تحت فشار روحی هستند، استراحتی کوتاه و دوباره انرژی گرفتن، سالم ترین و کارآمدترین راه برای آرام شدن است.

8- به کودکان اجازه ندهید که با تلفن همراه بدون محدودیت بازی کنند
اگر می خواهید پیام های بی معنا برای همه مخاطبان تان ارسال نشود یا اینکه عکس های تان سر جایش باقی بماند، قبل از اینکه تلفن همراه تان را به کودکان بدهید، برایش قفل بگذارید در غیر این صورت باید منتظر عواقب بدی باشید.

9- وقتی فرزندتان چیزی را نمی خورد از خاصیتش برای او بگویید
اگر کودک تان چیزی را نمی خورد، کمی درنگ داشته باشید و بعد رو به او کنید و بگویید به نظرم نباید اسفناج بخوری، چون این ماده سبزرنگ می تواند تو را بسیار قوی کند و به تو انرژی فوق العاده ای بدهد باری وقتی که در پارک بازی می کنی یا در استخر مشغول شنا هستی. تو هم که اینها را نمی خواهی، درست است؟

غالبا پاسخ کودکان تان «نه، نه» خواهد بود! مطمئن باشید که این روش به خوبی جواب می دهد. 

10- زمان چرت زدن کودکان تان فرصت مناسبی برای انجام کارهای دیگر است
بسیاری به شما پیشنهاد می کنند وقتی کودکان تان خواب هستند، شما هم بخوابید بله. این توصیه در صورتی صحیح است که شما نخواهید کار دیگری در زندگی تان انجام دهید! ماشین لباسشویی را پر کنید، دوش بگیرید، با دوستان تان حرف بزنید و البته گاهی اوقات برای بازسازی ذهن و جسم و روح تان به همراه فرزندتان چرت بزنید.

11- راهی برای فرار از قدرت زیبایی وجود ندارد
شما بیشترین تلاش تان را برای زنده نگه داشتن پوست تان می کنید، اما توجهی به درون خود ندارید واین در حالی است که قلب شما پژمرده شده است. پس سعی کنید که به طراوت و زیبایی روح و جسم تان توامان توجه کنید تا حس بهتری برای برخورد با فرزندان داشته باشید.

12- بچه ها وقتی با شما کار دارند که انتظار ندارید
در حالی که کودکان تان هیچ حرفی در طول روز برای گفتن با شما نداشته اند، هنگامی که با تلفن صحبت می کنید، ناگهان تصمیم می گیرند ماجرایی را برای شما تعریف کنند. برای رهایی از این مسئله هنگامی که می خواهید با تلفن صحبت کنید، کودک تان را به فعالیتی همچون رنگ آمیزی کتاب، بازی با پازل و... وادارید تا کاملا مشغول شود. بعضی ها می گویند هیچ چیزی به اندازه اینکه تلفن های شخصی و کاری شان را در زمان چرت فرزندشان انجام داده اند مفید نبوده است.

13- می توانید بدون بچه ها هم برای خودتان سرگرمی داشته باشید
تعادل برای داشتن ذهن، روح و جسم سالم، بسیار ضروری است. کودکان تان به شما تکیه کرده اند اما این وضعیت، این حقیقت را که شما همچنان خودتان هستید از بین نمی برد! پس احساس نکنید مجرم هستید. بیرون بروید، با دوستان تان عکس بگیرید، با کسانی که برای شما مهم هستند برای شام بیرون بروید یا به پیاده روی شبانه بپردازید! اینکه نسبت به خودتان بیشتر مراقب بوده و احساس بهتری داشته باشید به فرزندداری تان هم کمک خواهدکرد.

14- نام همه بازیکنان فوتبال را ناخودآگاه یاد می گیرید
علاوه بر فوتبالیست ها، اسم شخصیت های فیلم ها، بازی رایانه ای و... را که کودک تان به آنها علاقه دارد هم خواهید دانست و این بد نیست. هرچند این قدرت تنها در عامل کودکی فرزندتان به کارتان می آید ولی به شما کمک خواهد کرد در ذهن کودکان تان همچون بمبی از اطلاعات به نظر برسید و این خودش قدرت و ویژگی خاصی برای شما محسوب می شود.

15- وقتی کاملا تصادفی به کودک تان آسیبی می زنید بدترین والدین روی زمین نیستید
اینکه پس از یک روز پرتنش کاری یا هنگام مشغول بودن به کار و امورات منزل یا هر موقعیت مشابه، به طور سهوی آسیبی به کودک تان بزنید گناهی غیرقابل بخشش نیست؛ در این حد که حواس تان به داغی غذا نبوده یا در را موقع بستن به پای او زده باشید این گونه رخدادها برای بهترین پدر و مادرها هم با وجود احتیاط های لازم اتفاق می افتد، پس خودتان را ببخشید و از فرزندتان معذرت خواهی کنید و مطمئن شوید که کودک تان قانع شده است این کار غیرعمدی بوده است. سپس او را محکم در آغوش بگیرید و کاری کنید که بتوانید در کنار هم لذت ببرید تا قلب شکسته کودک تان ترمیم شود و فضا عوض شود.

16- حواس تان به لباس تان باشد
کودکان بسیاری از اوقاف کثیف و شلخته هستند و امکان اینکه شما نیز کثیف شوید زیاد است. همیشه سعی کنید که در کیف بچه یا در ماشین برای خود یک دست لباس اضافه نگه دارید.

17- از خودتان صدا و شکلک درآورید تا کودک بخندد
حتما شما هم بارها و بارها فقط برای اینکه خنده کودک خود را ببینید حرکات عجیب و غریب انجام داده اید. این کارها که قابل توصیف نیستند اما بچه ها را سرگرم می کند.

18- توجه شما به مدفوع کودک تان شما را سردرگم و نگران می کند
شما زمان، مقدار، بو، رنگ و حتی سفت یا شل بودن مدفوع فرزندتان را ثبت خواهید کرد؛ احساس خطر نکنید که به خاطر یک پوشک پر از مدفوع بسیار خوشحال می شوید! نگران نباشید، این مرحله سپری خواهدشد.

19- در یک لحظه همزمان در بالاترین و پایین ترین نقطه قرار می گیرید
فرزندداری کردن می تواند بسیار استرس آور و از نظر عاطفی طاقت فرسا باشد وهمزمان از نظر معنوی نشاط بخش باشد. این وضعیت طبیعی است و شما هیچ مشکلی ندارید فقط کمی درنگ کنید و به خودتان زمان استراحت داده و ادامه دهید. اگر احساس می کنید که قادر به مقابله با فشارهای روحی یا احساسی نیستید، به افرادی که به آنها اطمینان دارید برای کمک گرفتن اعتماد کنید یا به دنبال متخصصان این زمینه بروید. چیزی برای خجالت کشیدن وجود ندارد پس شجاعانه و مسئولانه این کار را انجام دهید چرا که هرچه زودتر از کسی کمک بگیرید برای خودتان و کودک تان بهتر خواهدبود.

20- جلوی کنجکاوی های کودکانه را همیشه نمی توان گفت
مهم نیست چقدر تلاش کرده ا ید چیزهایی راکه باید از دسترس کودک تان دور باشد از او دور نگه دارید، چون بالاخره چیزی را پیدا خواهید کرد که شما نمی خواسته اید به آن دست بزند. فقط تلاش کنید مواد شیمیایی، وسایل برنده، مواد دارویی و چیزهایی از این قبیل را از دسترس کودک تان دور نگه دارید.

قوانین استفاده از تلفن همراه برای کودکان

آیا سرانجام تصمیم گرفته اید تا برای فرزند خود تلفن همراه هوشمند خریداری کنید. دلایل مختلفی می توانند در اتخاذ این تصمیم دخیل باشند که دریافت نمرات خوب در امتحانات پایان ترم، خریدن تلفن همراه هوشمند توسط یکی از دوستان فرزندتان یا پیشرفت وی همگام با پیشرفت فناوری از آن جمله اند.

دلیل این اقدام هر چه باشد، این وسیله جذاب از جعبه خود خارج شده و به زودی توسط مالک جدید و کم سن و سال خود مورد استفاده قرار می گیرد.

باید گفت که سن استفاده از تلفن همراه هوشمند زمانی است که شما به عنوان والدین تشخیص دهید فرزندتان می تواند تا حدی خوب را از بد تشخیص دهد. البته لازمه این امر آن است که پدر و مادر با ارائه مشورت های دقیق به فرزندشان او را همراهی کنند.

امروزه تلفن های همراه هوشمند به ابزارهایی بسیار قدرتمند مبدل شده اند که حتی بازار کامپیوترهای رومیزی و لپ تاپ را به چالش کشیده است. بر همین اساس ممکن است که تلفن همراه هوشمند به آسانی به ابزاری مضر در دست کاربری بی تجربه مبدل شود.

این در شرایطی است که والدین می توانند با صرف اندکی وقت و ارائه برخی نکات ایمنی اولیه به فرزند نوجوان خود، زمینه های لازم برای استفاده از تلفن همراه هوشمند را در آنها ایجاد کنند. در ادامه این مطلب برخی از این نکات را به صورت مختصر بررسی می کنیم.

تنظیم گذرواژه برای تلفن همراه
انتخاب گذرواژه، نخستین خط دفاعی برای کاربران نوجوان تلفن همراه در برابر افراد سودجو و سارقان احتمالی این وسیله محسوب می شود. گذرواژه ای را انتخاب کنید که به راحتی توسط خود شما و فرزند نوجوان تان به خاطر سپرده می شود.

همچنین، تنظیمات تلفن همراه را به گونه ای انتخاب کنید که پس از حداقل یک دقیقه عدم استفاده از آن، به صورت خودکار قفل شود.

تعیین قوانین استفاده از تلفن همراه
می توانید مجموعه ای از قوانین را برای فرزندان خود تعیین کنید که شامل زمان و چگونگی استفاده از تلفن همراه می شوند. این قوانین باید شامل محدودیت هایی درباره استفاده از تلفن همراه هوشمند باشند. به عنوان مثال، هنگام صرف غذا نباید از تلفن همراه استفاده کرد یا بعد از ساعت 9 شب امکان استفاده از تلفن همراه هوشمند وجود ندارد.

همچنین قوانینی درباره برقراری تماس با افراد غریبه یا اقدام هایی که در زمان دریافت محتوایی نامناسب باید انجام شود را آموزش دهید.

پس از مرور مجموعه قوانین و مقررات، هم شما و هم فرزندتان باید نسخه ای چاپی از آن را امضا کرده و در محلی مشترک در منزل نصب کنید. همچنین، فرزند خود را به خوبی درباره پیامدهای ناشی از شکستن قوانین و مقررات توجیه کنید، به طوری که از محروم کردن فرزند خود از داشتن تلفن همراه هوشمند هراس و نگرانی نداشته باشید.

بررسی سیاست های مدرسه پیرامون استفاده از تلفن همراه
مدرسه های مختلف دارای سیاست های مختلف درباره تلفن همراه و استفاده از آن در فضای مدرسه هستند. بر همین اساس، اطمینان حاصل کنید که فرزندتان نسبت به این قوانین آگاهی کامل داشته و پیامدهای تخطی از آنها را به روشنی می داند.

تعیین قوانین برای دسترسی به اینترنت و دانلود برنامک ها
تلفن های همراه هوشمند نه تنها دستگاه های ارتباطی پیچیده ای هستند، بلکه امکان دسترسی نامحدود به دنیای مجازی و فروشگاه های آنلاین را نیز فراهم می کنند. این فروشگاه ها دارای بیش از صدها هزار برنامه قابل دانلود هستند.

اطمینان حاصل کنید فرزندتان از آنچه که می تواند و آنچه که نمی تواند با تلفن همراه خود انجام دهد، آگاه بوده و محدودیت های اطلاعاتی و داده در این زمینه را مشخص کنید.

به عنوان مثال در تلفن های همراه آیفون، استفاده از مرورگر سافاری و دسترسی به فروشگاه اپ استور می تواند خاموش یا محدود شود. درباره اینکه تحت چه شرایطی این محدودیت ها از بین می روند، با فرزند خود صحبت کرده و تصمیم گیری کنید.

به اشتراک گذاشتن مسئولیت مالی
دادن تلفن همراه هوشمند به فرزندتان می تواند فرصتی خوب برای فراگیری مسئولیت مالی باشد. به عنوان مثال، او می تواند برای دریافت برنامه های مورد نیاز خود از پول توجیبی هفتگی اش خرج کند. حتی ممکن است میزان هزینه استفاده آنها از تلفن همراه فراتر از پول هفتگی وی باشد اما در هر دو صورت درک بهتر از مدیریت هزینه ها و مسئولیت مالی ایجاد شده در قبال تلفن همراه دور از انتظار نیست.

آموزش مراقبت از تلفن های همراه هوشمند
شکوفایی مسئولیت پذیری فرزندان در قبال حفظ و نگهداری ایمن از تلفن همراه هوشمند موضوع مهمی محسوب می شود. این مسئله می تواند انتخاب یک قاب محافظ برای بدنه، حصول اطمینان از شارژ کردن مناسب باتری، خشک نگه داشتن تلفن همراه، خاموش نگه داشتن وای فای و بلوتوث برای افزایش عمر باتری و نگهداری تلفتن همراه هوشمند در مکانی امن هنگامی که از آن استفاده نمی شود را شامل شود.

براساس بررسی های مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال، استفاده از تلفن های همراه هوشمند توسط کودکان هم با خطرات و هم فرصت هایی مناسب همراه است.

بر همین اساس، پیش از دسترسی آنها به این وسیله قدرتمند می توانید با تعیین برخی قوانین ساده، آرامش فکری لازم را هم برای خود و هم برای فرزند نوجوان تان فراهم کنید.

با همه این احوالات باید توجه داشت این ابزارهای هوشمند که با توجیه آسان تر کردن زندگی، پذیرای حضورشان در جمع خانوادگی خود می شویم نباید ارتباطات عاطفی بین اعضای خانواده را تحت الشعاع قرار دهد و انسجام خانواده را خدشه دار کند و این امر با نظارت و توجه والدین قابل کنترل است.

حفاظت از کودکان در فضای مجازی

حرکت گام به گام و نظارت بر فعالیت‌های کودکان در فضای مجازی می تواند وظیفه‌ای چالش برانگیز محسوب شود. این مساله زمانی که کودکان و نوجوانان دارای رایانه شخصی، تلفن همراه هوشمند، تبلت و یا کنسول‌های بازی‌های ویدئویی هستند، شرایط جدی‌تری نیز به خود می گیرد. با این وجود، استفاده از اینترنت در کنار کودکان می تواند به تجربه‌ای لذت بخش هم برای شما و هم برای آنها مبدل شود.

وب سایت‌های دوست داشتنی بسیاری در اینترنت وجود دارند که ارائه خدمات به افراد نوپایی که برای نخستین بار جستجو و کاوش در دنیای پهناور اینترنت آغاز کرده‌اند را در دستور کار خود قرار داده‌اند. استفاده از این خدمات می تواند فرصت‌های آموزشی مفیدی را برای کودکان فراهم کند. در نظر گرفتن ایمنی کودکان در فضای مجازی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و از این طریق والدین می توانند در بهترین موقعیت ممکن هدایت دقیق و مسئولانه فرزندان خود در فضای مجازی را بر عهده بگیرند.

از این رو، آگاهی و شناخت از خطرات موجود در این زمینه و برنامه ریزی مناسب پیش از فراهم کردن دسترسی به اینترنت برای کودکان از اهمیت ویژه‌ای در دنیای امروز که شاهد آهنگ سریع پیشرفت فناوری است، برخوردار می شود. در ادامه این مطلب گزیده‌ای از خطرات و همچنین اقدام‌های لازم برای حضور ایمن کودکان در فضای مجازی را بیان می کنیم.

خطرات
در فضای مجازی، امکان برقراری تماس‌های نامناسب کودکان با افرادی که ممکن است قصد سوء استفاده، بهره برداری و یا تجاوز به حریم خصوصی آنها را داشته باشند، وجود دارد.

در فضای مجازی، امکان بروز رفتارهای نامناسب کودکان به واسطه تاثیرپذیری از شیوه‌های برخورد آنلاین دیگران مانند ارائه اطلاعات شخصی در مکان‌هایی که افراد بسیار زیادی به آنها دسترسی خواهند داشت، وجود دارد. بر همین اساس، امکان تبدیل شدن کودکان و نوجوانان به عامل و یا هدف "زورگیری‌ سایبری*" وجود دارد.

در فضای مجازی، امکان دسترسی به محتوای نامناسب مانند فیلم‌ها، تصاویر، مطالب و نوشته‌های غیر اخلاقی، نژادپرستانه، خشونت آمیز و دیگر موارد مضر و خطرناک یکی دیگر از مواردی است که کودکان و نوجوانان را به شدت در معرض تهدید قرار می دهد.

در فضای مجازی، امکان تجارت گرایی که شامل بازاریابی و تبلیغات گسترده با محوریت کودکان می شود، وجود دارد.

در فضای مجازی، امکان دسترسی کودکان به اطلاعات شخصی والدین و یا افراد دیگر که روی رایانه آنها ذخیره شده‌اند، وجود دارد.

در فضای مجازی، استفاده بی دقت و یا ناآگاهانه کودکان می تواند احتمال آلودگی رایانه و یا دستگاه‌های دیگر به ویروس‌ها و بدافزارها را افزایش دهد.

  ایمن نگه داشتن کودکان در فضای آنلاین
روش‌های مختلفی برای ایمن نگه داشتن کودکان هنگام حضور آنها در فضای مجازی وجود دارد. بی تردید، یکی از موثرترین روش‌ها در این زمینه آموزش آنها از سنین پایین و آشنایی و افزایش آگاهی کودکان درباره خطراتی است که امکان مواجه شدن با آنها در فضای مجازی وجود دارد.

همچنین، کودکان باید چگونگی شناسایی این تهدیدها و خطرات و اقدام‌های ضروری برای مقابله با آنها را فرا بگیرند. منابع آموزشی مناسبی برای والدین، معلمان و حتی خود کودکان وجود دارند که ابعاد مختلف ایمنی کودکان در فضای آنلاین را پوشش می دهند.

در ادامه برخی از اقدام‌های مثبتی که می توان مورد بهره برداری قرار داد را معرفی می کنیم. به یاد داشته باشید که این عوامل با افزایش سن کودکان تغییر کرده و به طور مرتب باید مورد بازبینی و توجه قرار بگیرند.

- برای آموزش و افزایش آگاهی کودکان درباره فضای مجازی می توانید مجموعه‌ای از قوانین پیرامون استفاده از اینترنت، ایمیل و پیام‌های مختلف را تنظیم کنید. کودکان باید مسئولیت پذیری در قبال اقدام‌هایی که انجام می دهند را فرا گرفته و حس قضاوت و داوری را در خود بهبود ببخشند.

- باید کودکان نسبت به این مساله آگاه کنید که مخاطبان آنلاین آنها در فضای مجازی لزوما همان افرادی نیستند که بیان می کنند. به عنوان مثال فردی که بیکار است می تواند خود را مهندسی با درآمد بالا توصیف کند.

- محرمانه نگه داشتن اطلاعات و جزئیات شخصی در فضای مجازی و عدم دسترسی عمومی به آنها، اقدام دیگری است که باید به کودکان پیش و در زمان استفاده از اینترنت آموزش داده شود.

- هنگامی که کودکان فهرست آنلاینی را تکمیل می کند باید اطمینان حاصل کنید که از آدرس ایمیل خانوادگی که برای آنها در نظر گرفته شده است، استفاده می کنند.

- کودکان هرگز نباید بدون نظارت فردی بالغ با فرد یا افرادی که در دنیای مجازی ارتباط داشته‌اند، در دنیای واقعی نیز ملاقات داشته باشند.

- ارتباط نزدیکی با کودکتان برقرار کرده و با افزایش حس اطمینان در وی، این امکان را فراهم کنید تا درباره نگرانی‌های خود پیرامون مکالمات، پیام‌ها و یا رفتارهایی که در فضای مجازی داشته است، صحبت کند. کودکان را تشویق کنید تا تجربه حضور خود در اینترنت را با شما به اشتراک گذاشته و آن را به یک تجربه خانوادگی مبدل کنند.

- از کودکان بخواهید تا هر گونه زورگویی‌های سایبری را به سرعت و از طریق گفت و گوی حضوری و یا تلفنی به شما اطلاع دهند.

- از تنظیمات کنترل والدین در مرورگرها، موتورهای جستجو و بسته‌های امنیت اینترنتی برای حضور ایمن کودکان در فضای مجازی استفاده کنید.

- در صورت امکان، از نرم افزارهای ویژه کنترل والدین استفاده کنید.

- هرزنامه‌ها و پاپ آپ‌های ناشناس و متفرقه را مسدود کنید.

- امکان دسترسی تنها از طریق یک رایانه خانوادگی که در اتاقی مشترک قرار دارد را برای نظارت هرچه بهتر بر فعالیت‌های اینترنتی کودکان فراهم کنید.

- همواره در نزدیکی کودکانی که در فضای مجازی هستند، حضور داشته باشید.

- در صورت امکان از یک صفحه اصلی اینترنتی کودک‌پسند در تنظیمات مرورگر خود استفاده کنید.

- با زبان رایج در اتاق‌های گفت و گو آشنا شده و برای آگاهی هرچه بیشتر با عملکرد آنها یک حساب کاربری در وب سایت یا نرم افزارهای خدمات دهنده آنها ایجاد کنید.

- یک حساب ایمیل خانوادگی ایجاد کنید تا در صورت نیاز به ثبت نام در برخی وب سایت‌ها و یا رقابت‌های آنلاین، کودکان از آن استفاده کنند.

- اطمینان حاصل کنید که فرزاندان به حساب‌های کاربری شما دسترسی نداشته تا از پیامدهای منفی مانند حذف کردن و یا جابجا شدن غیر منتظره و ناخودآگاه اطلاعاتان توسط کودکان جلوگیری کنید.

- نسبت به محدود کردن دسترسی کودکان به حساب‌های کارت‌های اعتباری یا اطلاعات بانکی اطمینان حاصل کنید. همچنین از عدم دسترسی آنها به فروشگاه‌های آنلاین و یا وب سایت‌های دیگری که جزئیات و اطلاعات شما در آنها ذخیره شده‌اند اطمینان حاصل کنید.

- در مدت زمان استفاده از رایانه برای کودکان و این که چه زمانی در طول روز باید مورد استفاده قرار بگیرد، محدودیت‌هایی را قائل شوید.

* زورگیری سایبری (Cyber Bullying) شامل استفاده از رسانه‌های الکترونیک به ویژه تلفن همراه و اینترنت برای ارعاب، تهدید یا ناراحت کردن فردی دیگر می شود.

رفتار پدر با دختر در دوران بلوغ

رابطه پدر با دختر در دوران بلوغ،ارتباط با فرزندان دختر در دوران بلوغ،مواجهه صحیح والدین و نوجوانان و جوانان با این نیاز نیرومند در فاصله زمانی بین بلوغ و ازدواج نقش بسزایی در نهادینه كردن بهداشت روانی– اخلاقی در افراد، خانواده‌ها و نهایتاً جامعه دارد و به عكس بی‌توجهی، سوء تدابیر تربیتی و گاهی نیز موضع‌گیری‌های به اصطلاح روشنفكرانه گروهی از والدین موجب می‌شود كه عده‌ای از دختران و پسران در تأمین چنین نیازی به بیراهه رفته، تسلیم هیجانات عاطفی خود شوند.

این گروه دختران و پسران با ایجاد ارتباط پنهان و آشكار با یكدیگر به استقبال سرنوشت شومی می‌روند كه گاهی حتی سرتاسر فضای زندگی آینده آنها را تحت تأثیرات شوم خود قرار می‌دهد. لغزش دختران از معیارهای اخلاقی معمول عوامل بی‌شماری است كه یكی از مهمترین این عوامل ناآگاهی بعضی از پدران از لطایف و وظایف مربوط به شناخت و تأمین نیازهای عاطفی – عقلانی دختران می‌باشد.

نتایج برخی از تحقیقات در این زمینه حاكی از آن است كه بسیاری از دختران معصومی كه در دام روابط غیراخلاقی گرفتار آمده‌اند، همواره روابط سرد و معیوبی با پدران خود داشته و نه تنها توجه محبتی از جانب آنان دریافت نكرده‌اند كه به اشكال مختلف مورد تحقیر و سرزنش، تنبیه و سخت‌گیری‌های افراطی یا تبعیض و بی‌تفاوتی‌ آنها واقع شده‌اند. برای درمان یا پیشگیری از بروز پیامدهای ناگوار در زندگی دختران و خانواده‌ها توصیه‌هایی هر چند اجمالی در ذیل ارائه می‌شود كه امید است والدین به خصوص پدران زحمتكش با توجه و عمل به آنها گام‌های مۆثری در تربیت صحیح دختران كه مادران و آینده‌سازان جامعه‌اند، بردارند.

بیشتر به حرف‌های او گوش دهید نه اینکه برایش سخنرانی کنید و مطمئن باشید خود این گوش کردن بهتر از هر روش دیگری او را به تفکر وادار کرده، نظرات او را اصلاح کرده و او را با واقعیت‌های زندگی آشنا می‌سازد

نکات مهم در رابطه پدر با دختر در دوران بلوغ

رابطه‌ای هدفمند و در چارچوب
در دوره‌ بلوغ به دخترتان توضیح دهید که ممکن است در این سن، در اجتماع کم‌کم، توجه‌هایی را از جنس مخالف دریافت کند اما این توجه‌ها لزوماً نشان‌دهنده علاقه فرد مقابل به او نیست. پس بهتر است که خیلی روی این موارد حساب باز نکند. در عین حال این توجه‌ها گاهی به مزاحمت‌هایی منجر می‌شوند که هر دختری باید راه‌های مقابله با آن را فرا بگیرد. در درجه‌ اول راه‌های پیشگیری از این موارد را به او یاد دهید. مواردی چون مشخص ساختن حد رابطه خود با پسرها از همان اولین برخورد.

در مرحله بعدی راه‌هایی را معرفی کنید که اگر مزاحمتی برایش ایجاد شد چگونه از خودش دفاع کند و یا مزاحمت را به حداقل برساند و این اطمینان را در او ایجاد کنید که اگر هر مشکلی برایش پیش آمد شما و مادرش پشتیبان او خواهید بود. اهمیت این نکته زمانی مشخص می‌شود که دخترها مشکلات کوچک را از ترس برخوردهای خشن، از خانواده مخفی می‌کنند و خود این پنهان‌کاری، باعث سوء‌استفاده از جانب دیگران و بروز مشکلات شدیدتر می‌گردد. با توجه به پایین آمدن سن بلوغ روانی در طی سال‌های اخیر بهتر است این مسایل را در شروع دوره راهنمایی با دخترتان در میان بگذارید یعنی قبل از اینکه تجارب ناخوشایندی برایش روی داده باشد.

نیازهای دخترونه
با توجه به رشد دخترتان درباره مسایل مربوط به دوستی بین دختر و پسر در این سن و مشکلات و خطرات دوستی‌های ناسالم و به دور از اطلاع خانواده برایش توضیح دهید اما توجه داشته باشید که نباید میل به جنس مخالف را آن‌قدر طبیعی جلوه دهید که دختر شما اگر هم تا به امروز توجه زیادی را صرف این موضوع نمی‌کرده از فردا درگیری ذهنی زیادی پیدا کند. در مورد عقیده خودتان و همسرتان با او، در این رابطه صحبت کنید.

از عبارت‌های باید و نباید استفاده نکنید چرا که در این مرحله هدف، آگاه کردن او از عقاید شماست.

این توضیحات باعث می‌شود دخترتان متوجه شود که شما در مورد او و تغییراتی که برایش رخ داده، بی‌اطلاع نیستید.

این بر اعتبار شما نزد دخترتان افزوده و به او این امکان را می‌دهد که در زمان لازم با شما یا همسرتان صحبت کند.در سال‌های پایانی دبیرستان و یا دوران دانشجویی توضیح دهید هدف از رابطه با جنس مخالف پیدا کردن همسری مناسب است و نه خوش‌گذرانی‌های موقت. در این دوره کم‌کم با او وارد صحبت درباره ملاک‌های انتخاب همسر شوید و نظر او را جویا شوید. بیشتر به حرف‌های او گوش دهید نه اینکه برایش سخنرانی کنید و مطمئن باشید خود این گوش کردن بهتر از هر روش دیگری او را به تفکر وادار کرده، نظرات او را اصلاح کرده و او را با واقعیت‌های زندگی آشنا می‌سازد.

دخترها مشکلات کوچک را از ترس برخوردهای خشن، از خانواده مخفی می‌کنند و خود این پنهان‌کاری، باعث سوء‌استفاده از جانب دیگران و بروز مشکلات شدیدتر می‌گردد.

مشخص کردن ضوابط خانه
در مورد تمایل دخترتان به خودآرایی بهتر است قبل از اینکه اختلاف و یا مشکلی پیش بیاید، محدودیت‌های خانواده را برایش توضیح دهید. محدودیت‌هایی که شما و همسرتان از او انتظار دارید رعایت کند. البته پیشنهاد می‌کنم هر چه قدر هم می‌خواهید دخترتان را در محیطی آزاد بار بیاورید باز محدودیت‌هایی را برایش در نظر بگیرید چرا که این موضوع به ویژه در سنین پایین، در درجه اول باعث حفظ ایمنی او می‌گردد.

زمانی برای تقویت رابطه
هر چند وقت یک بار وقتی را برای دخترتان در نظر بگیرید. مثلاً یک ساعت در ماه و در این زمان با او به صورت دو نفری به پارک بروید و در طی پیاده‌روی از حال و روزش خبردار شوید. البته توجه داشته باشید که افزایش این زمان به شکلی کنترل نشده خود می‌تواند شما را زمانی که او می‌خواهد ازدواج کند با مشکل روبه‌رو سازد و به نوعی باعث عدم تمایل به ازدواج در او گردد. داشتن رابطه‌ عاطفی مناسب با شما باعث کاهش توجه زودرس دخترتان به جنس مخالف شده و می‌تواند این میل را تا زمانی که معقولانه‌تر با موضوع برخورد کند، به تعویق بیندازد.

والدین می‌بایست نوجوان خود را تشویق كنند كه در جریان زندگی روزمره با جنس مقابل خود مواجه شده برای انجام امور جاری خود با آنها گفت‌وگو كنند. به خصوص گفت‌وگوی دختران و پسران در جمع خانواده‌ها دربارة مسائلی چون مسائل خانوادگی، تحصیلی، شغلی و ... .

از جمله اقداماتی كه می‌توانند در رشد متعادل عقلانی – عاطفی دختران مۆثر باشند به طور خلاصه عبارتند از:

1. تشویق دختران به عضویت در گروه‌های موجه و رسمی علمی، مذهبی، سیاسی، ورزشی، تحصیلی و ...

2. ترغیب دختران به پذیرش مسۆولیت در خانواده و پیروی از اصول و روش‌های عقلانی در جریان زندگی و انجام این مسۆولیت‌ها

3. شركت‌ دادن آنها در تصمیم‌گیری‌های خانوادگی و مشورت با آنها

4. ارائه استقلال و آزادی‌های مشروع در تصمیم‌گیری‌های مربوط به خود

5. پرهیز از تحقیر و سرزنش و انتقادهای غیرسازنده

به تقویت همه جانبه عواطف دختران بپردازیم
دوران بلوغ و نوجوانی دوران شكفتگی عواطف و احساسات است و به غیر از تمایل به جنس مخالف تمایلات عاطفی دیگری نیز وجود دارند كه می‌توانند حوزه اندیشه و رفتار دختران را سخت تحت تأثیر خود قرار دهند. تمایلاتی همچون نوع دوستی، ایثار و فداكاری، تمایلات و گرایش‌های هنری در زمینه‌های مختلف، گرایش‌های مذهبی و نیاز به نجوا و نیایش، علاقه‌مندی به شهر و محیط زندگی و ...

دختران خود را به شركت در گفت‌وگوهای عادی و روزمره تشویق كنیم
گاهی مشاهده می‌شود كه برخی از دختران و پسران در جریان گفت‌وگوهای معمولی و روزمره با جنس مخالف، دچار اضطراب شده، علایمی همچون تپش قلب، لرزش دست‌ها، خشكی لب‌ها و دهان و تغییر رنگ چهره از خود نشان می‌دهند. در این دوره والدین می‌بایست نوجوان خود را تشویق كنند كه در جریان زندگی روزمره با جنس مقابل خود مواجه شده برای انجام امور جاری خود با آنها گفت‌وگو كنند. به خصوص گفت‌وگوی دختران و پسران در جمع خانواده‌ها دربارة مسائلی چون مسائل خانوادگی، تحصیلی، شغلی و ... . نوجوانان اینگونه درمی‌یابند كه جنس مقابل آنها یك موجود عادی است.

3 روش ابراز عشق به فرزند

خیلی اوقات احساس می کنید که زندگی خانوادگی با مشکلات و پیچیدگی هایی روبرو شده است. اغلب از خودمان سوال می کنیم آیا کارهایی که باید انجام دهیم تا همه اعضای خانواده عشق و حمایت ما را احساس کنند، درست هستند یا نه .. یا اینکه آیا زمان خود را به شیوه ای درست صرف می کنیم و... در نقش  والدین، فشار زیادی را متحمل می شویم تا یک زندگی زیبای خانوادگی برای بچه هایمان درست کنیم. اما این ممکن است به فراموش کردن ابتدایی ترین شیوه های ابراز عشق بی حد و مرز ما منجر شود.

خیلی از راههای ابراز علاقه به کودکان تاثیری بسیار در آنها ایجاد می کند. در واقع می توان بدون به زبان آوردن هیچ واژه و جمله ای این محبت ها را به آنها نشان داد. و هیچکدام از این محبت ها برنامه ریزی نمی خواهد. این موارد بهترین شیوه های ابراز علاقه به فرزندانتان بدون حرف زدن است.

1. در چشم آنها نگاه کنید.
این ممکن است از آنچه در اولین نگاه به نظر می رسد، سخت تر باشد. این چالشی بود که من با پنج بچه زیر 11 سال آن را تجربه کردم. متوجه شدم که وقتی با بچه هایم حرف می زنم، به تلفنم نگاه می کردم یا درحال نوشتن یک ایمیل سریع بودم. خیلی زود متوجه شدم که درحال از دست دادن آن لحظه شیرین و احساس عمیق حضوری بودم که در طول سالهای مادری پروش داده بودم. حالا وقتی بچه ها با من حرف می زنند، هرچه درحال انجام آن هستم را کنار می گذارم و مستقیما در چشم آنها نگاه می کنم. چنین چیزی برای هردو طرف ارزش بیشتری دارد و زیباترین چیز در مورد زندگیم را به من یادآوری می کند. از احساسی که در تماشا کردن چهره آنها دارم گاهی اوقات شگفت زده می شوم.

اگر نتوانم دست از کارم بردارم به آنها می گویم که چند لحظه زمان می خواهم تا کارم را تمام کنم برای اینکه می خواهم وقتی با آنها حرف می زنم، در صورت آنها نگاه کنم." متوجه شدم که در پی انجام این کار بچه هایم صبورتر شده اند و حضور بیشتری دارند. حتی کوچک ترین بچه ام با حوصله صبر می کند و می داند که از همه تمرکز و حواس من برخوردار خواهد شد. در تماس چشمی، حسی از تائید وجود دارد. در دنیای که بچه ها بزرگسالان را مرتب پای تلفن و مقابل کامپیوتر و تلویزیون ها می بینند، می توانیم نمونه ای از والدینی باشیم که مستقیم در چشم بچه های خود نگاه می کنند. آنها چنین روشی را در روابط خود با بقیه هم پیاده می کنند.

2.هیچ وقت آغوش بچه را زودتر ترک نکنید
وقتی بچه هایتان را در آغوش می گیرید، بگذارید آنها زودتر آغوش شما را ترک کنند. من این تجربه را چند سال پیش شروع کردم. این تصمیم یکی از مهمترین اقدامات من در مورد نشان دادن علاقه ام به آنها بود. عادت داشتم مثل بقیه پدر و مادرها، بچه هایم را با عجله و درحالی که حواسم پرت بود، در آغوش بگیرم و سریع سراغ کار دیگرم بروم. اما حالا وقتی آنها من را در آغوش می گیرند، اجازه می دهم تا جایی که می خواهند در آغوش من بمانند. از آنجایی که می دانند من آغوش آنها را ترک نمی کنم، فکر می کنم که خیلی عمیق تر در آغوشم می مانند.

گاهی اوقات آنها فقط به یک لحظه سریع علاقه نیاز دارند و بعضی وقت ها به آغوشی طولانی تر احتیاج دارند. آنچه در این کار یادگرفتم این بود که چنین چیزی به من اجازه می دهد به طریقی که هرگز قبلا به خودم اجازه اش را نداده بودم، از بچه هایم عشق بگیرم. این جزو باارزش ترین هدایایی است که می توانید به بچه خود بدهید. به آنها اجازه دهید که عشق خود را به شما ابراز کنند.

3. وقتی داخل اتاق می شوند، لبخند بزنید
این خیلی ساده است. اما این سوال را از خودتان بپرسید و ممکن است همه چیز متفاوت به نظر بیاید: چند دفعه به طور ناگهانی باید متوجه شویم که بچه ها در اتاقی حضور دارند؟ سرمان را بالا می کنیم و متوجه می شویم که یکی از بچه هایمان بدون اینکه کسی متوجه شود وارد اتاقی شده است.  یا گاهی وقتی متوجه ورود آنها می شویم، نگاهی سریع می کنیم و بلافاصله دوباره تلفن خود را چک می کنیم یا به کاری که داشتیم انجام می دادیم مشغول می شویم.

یا بدتر اینکه به آنها نشان می دهیم که موجب قطع شدن کار ما شده اند و می خواهیم آن را حس کنند. یک راه خاص که من سعی می کنم از طریق آن به بچه ام ابراز علاقه کنم، لبخند زدن به آنها در زمان ورودشان به اتاق است. می خواهم لبخند من را وقتی که وارد اتاق می شوند، به یاد داشته باشند. به عنوان پدر و مادر موقعیت های زیادی برای اصلاح و تربیت آنها داریم. ولی راههای خیلی معدودی برای محبت به آنها بدون گفتن جمله ای پیش رو داریم. اعلام آگاهی از حضور آنها با لبخند، کار آنها را ساده تر می کند. این پیام را به آنها می دهد که آنها را دوست داریم و دیدن آنها ما را شاد می کند.

چگونه با کودکان تعطیلات را بهتر بگذرانیم؟

تعطیلات معرکه است، موافقید؟ اما خنده دار است که گاهی کودکان از همین روزهایی که برای رسیدنش لحظه شماری می کرده اند، به درستی بهره نمی برند و آن را به کام خود و دیگران تلخ می کنند. درک این مسئله دشوار است که چرا در عین اینکه فراغت از مدرسه و فعالیت های تفریحی بسیار فراهم است، خانواده همچنان مشکل دارد. نکته ای که باید در نظر گرفته شود این است که این روزها برای برخی از کودکان واقعا دشوار می گذرد. در اینجا ما چند راه پیشنهاد می کنیم تا بچه ها بتوانند از تعطیلات لذت و بهره بیشتری ببرند.

1- بسیاری از بچه ها به یک برنامه از پیش تعیین شده و روتین عادت کرده اند، در حالی که بیشتر برنامه های روتین در تعطیلات به هم می خورد. تا اندازه ای حفظ کردن برنامه های روزمره مربوط به وقت غذا و به ویژه ساعت رفتن به رختخواب، کمک خواهدکرد که ساعتی را که بدن به آن عادت کرده تا حدی پابرجا نگه داریم.

2- گاهی برخی از بچه ها وقتی ساختاری وجود ندارد تا به آنها کمک کند که بدانند در طی روز چه اتفاقی خواهدافتاد، دچار مشکل می شوند؛ پس برنامه های روزانه خود را برای کودکتان توضیح دهید. حتی در مورد بچه های کوچک تر می توانید با نقاشی کشیدن به آنها نشان دهید که قرار است روز را چگونه بگذرانید.

3-  در روزهای تعطیلی سال نو، رفت و آمدها بسیار زیاد می شود. خانواده ها و دوستان دور هم جمع می شوند، افراد در مهمانی ها شرکت می کنند، یا ممکن است چند مهمان در خانه داشته باشند. رو به رو شدن با اینها می تواند برای کودکان خجالتی بسیار دشوار باشد. مردم انتظار دارند بچه ها قادر به اداره کردن این موقعیت ها باشند، چرا که معتقدند به هر حال این مهمانان فامیل و آشنایان هستند! برای آنچه به نظر برای کودکتان مناسب می رسد برنامه ریزی کنید. اگر با گروه های بزرگ مشکل دارد، در دل همان گروه بزرگ، گروه کوچکی را ایجاد کنید. مثلا دو تا از پسرعموها یا پدربزرگ و مادربزرگ را کنار بکشید و گروهی تشکیل بدهید. پیش از هر برنامه راهکارهایی را برای کنار آمدن با مشکلات در نظر بگیرید.

  4-   برخی بچه ها وقتی خود را با همسالان خود مقایسه می کنند، از کمبود اعتماد به نفس رنج می برند. به هر حال ممکن است مثلا دخترعمویی در فامیل وجود داشته باشد که به خاطر گرفتن مدال یا قبول شدن در مدرسه ای بهتر، به شدت از سوی دیگران تحسین شود. مطمئن شوید که قابلیت های فرزند شما نیز ارائه شده باشد: ممکن است فرزند شما روابط اجتماعی خوب یا مهارت خاصی داشته باشد. به اول نقش خاصی مثلا عنوان «عکاس خانواده» را بدهید.

5-  چالش ماشبه دیگر، وقتی شکل می گیرد که کودکان با بستگان یا همسالانی رو به رو می شوند که خانواده هایشان ثروت و قدرت بیشتری دارند، خانه های بزرگتر یا هدایای گرانقیمت تر. البته این چالش ممکن است برای خود شما نیز شکل بگیرد؛ به هر حال از فرزند خود انتظار نداشته باشید که احساس خود را انکار کند و درباره اش صحبت نکند. احساسات آنها را پذیرا باشید، و به جنبه های مثبت صمیمیت و نزدیک خانواده تان، نقاط قوت آنها و ارزش هایتان اشاره کنید.

6- هیجان بسیار خوب و عالی است، اما می تواند برخی از کودکان را بسیار برانگیخته کند. حواستان به نشانه هایی که هشدار می دهند «کافی است» باشد و راه مناسبی برای خلوت کردن کوتاه فرزندتان در ذهن داشته باشید. مثلا نوه دوساله من به خاطر هیجان زیادی که داشت، جشن تولدش را ترک کرد تا کمی راه برود و بعد  برگردد. 

7-  وقتی به مسافرت می رویم، معمولا طوری وسایلمان را جمع می کنیم که گویی می خواهیم به مریخ سفر کنیم یا به کشوری بیگانه یورش ببریم. بچه ها را در برنامه ریزی برای وسایلی که قرار است همراه خود ببریم دخیل کنیم و از آنها بپرسیم چه چیزهایی را دوست دارند همراه خود بیاورند. با این کار، هم عملکردهای اجرایی مناسب را به آنها آموزش داده ایم و هم باعث شده ایم احساس کنند در این فعالیت سهیم هستند. ممکن است آنها از بازی با وسیله ای که خودشان برداشته اند احساس رضایت بیشتری بکنند.

8- مواظب خودتان باشید! معمولا تعطیلات زمان دشواری برای والدین است. تصمیم هایی بگیرید که شرایط را برای شما راحت تر کند؛ حتما زمانی را برای لذت بردن خودتان هم در نظر بگیرید.

داشتن انتظارات وقعی از همه- بچه ها و بزرگ ترها- یعنی اگرچه ممکن است برنامه ها بسیار عالی نباشد، اما می تواند سرگرم کننده تر و جالب تر باشد. سپری کردن روزهای بسیار طولانی، فاصله های زیاد بین وعده های غذایی، فعالیت های زیاد با افراد بسیار زیاد- همه اینها باعث می شود هریک از ما کمتر از آنچه در حد انتظار و مطلوب است عمل کنیم. تلاش کنید لذت ببرید، نه اینکه تنها کارهای زیادی را به طور کامل انجام دهید، مطمئن باشید همگی شما زمان خوشی را در کنار هم خواهید گذراند.

تاثیرگذارترین و ناراحت کننده ترین جملات برای بچه

جملاتی که والدین در هنگام صحبت کردن با کودک استفاده می کنند بر روحیه و روان کودک بسیار مهم و تاثیرگذارند پس سعی کنید از گفتن برخی جملات مخرب و ناراحت کننده به آنان پیشگیری کنید!

تربیت کودک کار ساده ای نیست. شما باید در رفتار با کودکتان محتاط باشید. ما در اینجا 10 جمله‌ای را که نباید به بچه‌هایتان بگویید، برایتان آورده‌ایم.

1. «بگذار من خودم این کار را انجام می‌دهم»
طبیعی است که می‌خواهید کنترل کارهای کودکتان را به عهده بگیرید. به عنوان مثال رختخواب او را جمع کنید یا اتاق‌اش را مرتب کنید اما با این کار او هیچ گاه نمی تواند(یا نمی‌خواهد) کارهایش را خودش انجام دهد.

2. «گریه نکن»
کودکان باید در بیان احساسات‌شان آزاد باشند. زمانی که به کودکتان می گویید: «گریه نکن» در واقع به او می‌فهمانید که گریه کردن اشتباه است، در صورتی که این کار طبیعی است.

3. «چرا نمی‌توانی شبیه… باشی؟»
هیچ چیز برای کودک دردناک‌تر از این نیست که بشنود برادر، خواهر یا دوستش بهتر از او است. به جای این کار، نقاط مثبت و منحصر به فرد او را تایید کنید.

4. «آیا مطمئنی که می‌‌خواهی آن را بخوری؟»
به جای قضاوت درباره کودک بهتر است درباره تغذیه و عادات غذا خوردن و ورزش کردن با او به گفتگو بنشینید.

5. «صبر کن تا… به خانه بیاید»
گفتن این جمله، 2 اشتباه به همراه دارد. اول این که تنبیه او تا زمانی که فرد مورد نظر به خانه بیاید، به تاخیر می‌افتد و او قادر است در این زمان  به کار اشتباه خود ادامه دهد. دوم این که شما با گفتن این جمله نشان می‌‌دهید که بر کودکتان تسلطی ندارید.

6. «اتفاقی نیافتاده، حال تو خوب است»
شاید برای ما یک خراش چیز بزرگی نباشد اما برای کودکتان این طور نیست. یک خراش کوچک می‌تواند بدترین اتفاقی باشد که برای او می‌افتد. به ناراحتی کودکتان اهمیت دهید اما آن را بزرگ جلوه نکنید.

7. «من قول می‌دهم»
زمانی که شما زیر قول‌تان می‌زنید، در واقع اعتماد کودکتان را از بین می‌برید. بنابراین درباره مسائلی که احتمال می‌دهید ممکن است از توان شما خارج باشد، به جای کلمه «قول می‌دهم» از «سعی خودم را می‌کنم» استفاده کنید.

8. «او… دیوانه است»
اگر شما نمی‌خواهید فرزندتان، خواهر یا برادر خود را دیوانه بخواند، شما نیز نباید دیگران را به این نام بخوانید.

9. «دلیلی برای ترس وجود ندارد»
گفتن این جمله حقیقت ترس را برای کودکتان تغییر نمی‌دهد. بهتر است به جای این جمله با فرزندتان درباره ترس اش صحبت و به او در حل این مشکل کمک کنید.

10. «منم از تو متنفرم»
ممکن است گاهی کودکتان از روی عصبانیت این جمله را به شما بگوید. در این شرایط به جای این که مانند او رفتار کنید، بهتر است به او بگویید که بر خلاف او، دوستش دارید

دوستانِ فرزندان خود را بشناسید !

دوستی گاهی برای والدین نگران کننده است زیرا می‌ترسند که فرزندان تحت تأثیر رفتارهای بد دوستان قرار گیرند. پدر و مادرها باید نظارت غیرمستقیم برروابط فرزندانِ خود داشته باشید.

هر قدر که درباره دوست خوب و دوست یابی سخن بگوییم باز هم کم گفته‌ایم. دنیای ما فارسی زبانان پر است از حکایات و اشعار، احادیث و ضرب‌المثل‌های فراوان راجع به دوست؛ مثلاً «دشمن دانا به است از دوست نادان» یا «دوست آن است که گیرد دست دوست در پریشان حالی و درماندگی». در این که دوست خوب نعمتی بزرگ محسوب می‌شود شکی نیست؛ اکثراً از میان دوستان و همراهان جدید و قدیم آن‌هایی را به یاد داریم و دل‌تنگشان می‌شویم که به ما نزدیک‌تر بوده‌اند و با آنان احساس راحتی داشته‌ایم یا داریم.

تقریباً همه والدین دلشان می‌خواهد دوست فرزندانشان را بشناسند یا بهتر است بگوییم پدر و مادری نیست که خواهان دانستن این مطلب نباشد. در واقع داشتن دوستان خوب، علاوه بر رفع تنهایی، سبب رشد اجتماعی و عاطفی و کسب مهارت‌های زندگی، همچون اعتماد کردن و مورد اعتماد واقع شدن می‌گردد. دوستان با احساس حمایت و ایمنی که برای کودکان و نوجوان ایجاد می‌کنند به او کمک می‌نمایند تا با موفقیت، استقلال عاطفی خود را از خانواده به دست آورد. گروه‌های دوستی، میدانی مناسب برای یادگیری رقابت، برخورد و سازش را فراهم می‌آورند و آنان را در جهت پذیرش نقش‌های آینده آماده می‌سازند.

حق با شماست
به عنوان پدر و مادر همگان حق را به شما می‌دهند که دوست فرزندتان را بشناسید. شناخت این موضوع نیاز به کنکاش و جستجوی فراوان ندارد و شما به راحتی می‌توانید دوستان بچه های خود را بشناسید. اول این که کودک یا نوجوان شما با کسی دوست می‌شود که از لحاظ بعد مسافت به او نزدیک باشد؛ مثلاً با بچه همسایه دیوار به دیوار صمیمی‌تر است. در کلاس نیز با همکلاسی ها به خصوص کسی که در کنار او روی یک نیمکت می‌نشیند دوست می‌شود تا با دانش آموزان کلاس‌های دیگر.

اگر در مدرسه یا محل زندگی‌تان دانش آموزی وجود دارد که در چیز خاصی مثلاً صدا یا صورت زیبا شهره باشد؛ کودک شما حتماً با او دوست می‌شود، چون بچه‌ها دوست دارند رفیقی منحصر به فرد داشته باشند و از این که بگویند با خوش خط مدرسه یا باهوش محله ارتباط دارند لذت می‌برند.

نکته مهم‌تر آنست که فرزند شما معاشرت با کسی را انتخاب می کند که با وی خوشحال باشد و به او خوش بگذرد؛ بنابراین اگر مثلاً با زرنگ مدرسه دوستی کند وبا او احساس راحتی نداشته باشد، از این دوستی دست بر خواهد داشت.

کی نگران شوید؟
دوستی گاهی برای والدین نگران کننده است؛ زیرا می‌ترسند که فرزندان تحت تأثیر رفتارهای بد دوستان قرار گیرند. پدر و مادرها باید نظارت غیرمستقیم بر روابط فرزندانِ خود داشته باشید. بهترین روش برای قضاوت کردن در مورد دوستان، شناخت کامل آنان می‌باشد. برای شناخت بیشتر آن‌ها، راحت‌ترین کار اینست که تشخیص دهید آیا تأثیر‌ها منفی و ناخوشایندی روی دلبند شما دارند یا خیر؟

اگر دوست فرزند شما از میان همسایه‌هایتان است که کار زیاد سختی ندارید؛ آن‌ها را هر روز مشاهده می‌کنید و با آنان در ارتباط هستید؛ ولی برای شناخت دوستان مدرسه‌ای باید کمی قدم را فراتر گذاشته و آنان را با بهانه‌های مختلف به منزلتان دعوت کنید؛ یکی از این بهانه‌ها می‌تواند درس خواندن باشد. در میان این رفت و آمدها از کسب و کار اعضای خانواده او جویا شوید؛ گاهی از وی بخواهید برایتان خاطره تعریف کند یا از او بپرسید تا به حال دروغ گفته است؟

دوستانِ فرزندانِ خود را بشناسید
در نظر داشته باشید، وقتی فرزندتان با دوستان بد رفت و آمد می‌کند کم کم رفتارهای او نیز عوض می‌شود. مثلاً نمرات پایین، رفتار خشن، حالت‌های غیرمعمول و... همه گواه این مطلبند که دوستان بد، تأثیر خود را روی او گذاشته‌اند. شما باید هر کاری که می‌توانید انجام دهید تا ارتباط او با آنان قطع شود. گاهی به مدرسه فرزندتان سر بزنید؛ از معلم‌های او بپرسید که آیا وی با دوستان بد معاشرت دارد یا نه؟ فراموش نکنید که بد سابقه‌ها و افراد ناباب مدرسه را ناظمان مدرسه به خوبی می‌شناسند.

فرزندان در دوران نوجوانی، در ایجاد ارتباط با والدین علاقه‌مندی كمتری نشان می‌دهند؛ ارتباط والدین با نوجوان به همین دلیل از دشواری و حساسیت خاصی برخوردار است. چنانچه بتوان در انتخاب تركیب دوستان هم‌گروه نوجوان، گام‌های موثری برداشت، شاید بزرگ‌ترین خدمت، هم به لحاظ رفتاری و هم به لحاظ پیشرفت تحصیلی در حق او انجام شده باشد. نوجوان از نظر رفتاری، به طور عمده دوستان هم گروه خود را الگوی رفتاری خویش می‌داند.

بنابراین توصیه ما به پدر و مادرها این است که:
* بعضی اوقات بسیار صمیمی با فرزند نوجوانتان گفتگو کنید.
*  از معجزات سخن آرام و دلنشین غافل نمانید.
*  آرزوهایی که برای او داشتید را باز گو کنید و گاهی از شب تولدش با وی حرف بزنید.
*  تلاش كنید ارتباطتان با فرزندتان آن گونه باشد كه به راحتی بتواند مشكلات و نیازهایش را با شما در میان بگذارد.
*  فضایی ایجاد كنید كه او در آن احساس آرامش كند.
*  اگر اتاقی مخصوص به خود دارد حریم شخصی وی را نشکنید؛ حتماً در بزنید و با اجازه‌ی او وارد اتاقش شوید.
*  نکته آخر این که اگر فردی را لایق دوستی با فرزندتان نمی‌دانید همه کار بکنید الا این که جلوی او از دوستش بد بگویید؛ چنین رفتاری باعث موضع گرفتنش می‌شود.

نهایتا، قرآن کریم دوست خوب را بهترین یاری گر انسان در رسیدن به اوج سعادت دانسته و در مقابل، دوست بد را مهم ترین عامل ناکامی معرفی کرده است؛ بنابراین تلاش کنید تا دوستان فرزندتان خود را بشناسید و آن‌ها را در یافتن همراهی خوب یاری رسانید.