آسم، گلوی كودكان را می فشارد

حالا كه حدود یك سوم كودكان علائم آسم دارند، حالا كه آلودگی هوا دست از سر تهران و دیگر شهرهای صنعتی كشور بر نمی دارد، حالا كه آسم هر سال حدود ۲۰۰ هزار نفر را در سراسر دنیا به قتل می رساند، حالا كه آسم سن و جنس نمی شناسد و ممكن است در سنین بسیار پایین هم خود را نشان دهد، حالا كه پزشكان هشدار می دهند رسیدگی نكردن به آسم خطر مرگ دارد، باید از آسم كودكان بیشتر بدانیم چون اگر آسم در كودكی مهار شود، بیماران در بزرگسالی با مشكلات كمتری مواجه می شوند.

در اردیبهشت امسال، یعنی وقتی هوا هنوز آن قدرها آلوده نبود و فرزندان ما هوای آغشته به دود همیشگی محیط زندگی شان را تنفس می كردند، دكتر مصطفی معین، رئیس انجمن آسم و آلرژی ایران اعلام كرد: بیش از ۳۵ درصد كودكان تهرانی دارای علائم آسم هستند كه این آماری بسیار هشدار دهنده است.

او گفته بود هم اكنون نخستین دلیل مراجعه و بستری شدن كودكان در مراكز فوریت های پزشكی و بیمارستان ها و غیبت از مدارس در مراكز آموزشی به علت بیماری های التهابی و مزمن تنفسی است.

گفته های این متخصص پیش از آن بود كه هوا به شكل كنونی در شهرهای بزرگ كشورمان از آلاینده های خطرناك اشباع شود و هاله ای خاكستری رنگ و خفه كننده، گلوی پایتخت و شهرهای مانند آن را بفشارد و این نشان می دهد شمار كودكانی كه علائم آسم دارند احتمالا در این وضعیت چند برابر شده باشد.

آسم از كجا می آید؟

آسم بیماری التهابی انسدادی مزمن و از شایع ترین بیماری های مزمن كودكان به حساب می آید كه با تنگ شدن مجاری هوایی، موجب افزایش ترشحات دستگاه تنفسی و تخریب بافت پوششی آن می شود.

دكتر محمد نبوی، فوق تخصص آسم، آلرژی و ایمونولوژی بالینی در گفت وگو با «جام جم» درباره دلیل آسم می گوید: آسم در هر جنس و هر سنی دیده می شود و علاوه بر استعداد ژنتیك كه جزو اصلی ترین عوامل سبب ساز آسم محسوب می شود، آلاینده های هوا در داخل و خارج از منزل در بروز آن نقش دارند.

به گفته او بیشتر مردم تصور می كنند تنها آلاینده های صنعتی خارج از خانه به سلامت آنها آسیب می زنند در حالی كه دود سیگار، مواد شیمیایی كه ما آنها را با بی توجهی در منزل مصرف می كنیم، كپك های خانگی كه نادیده شان می گیریم، تهویه نامناسب در خانه و تغذیه نادرست و استفاده مداوم از كمپوت ها، كنسروها، فست فود ها، تنقلاتی مثل چیپس، پفك و... همه زمینه ساز ابتلا به این بیماری می شوند.

نشانه هایی برای تنگ شدن نفس

تصوری نادرست در میان برخی از مردم وجود دارد كه بر اساس آن، معتقدند آسم در كسانی كه كمتر از ۲ سال سن دارند بروز نمی كند در حالی كه دكتر نبوی توضیح می دهد: آسم ممكن است در كمتر از ۲ ساله ها هم به وجود بیاید اما تشخیص آن از سوی پزشك نیاز به تبحر دارد، برای مثال گاهی وجود شیئی خارجی در دستگاه تنفسی كودكان نیز علائمی مانند آسم ایجاد می كند.

این عضو هیات علمی دانشكده علوم پزشكی دانشگاه تهران در تشریح نشانه این بیماری در سنین مختلف می گوید: علائمی مانند سرفه، خس خس، درد و احساس سنگینی در قفسه سینه، تنگی نفس، ناتوانی در تحمل ورزش های سنگین و اختلال در خواب، از جمله نشانه های اصلی آسم محسوب می شوند.

در حمله های شدید چه واكنشی داشته باشیم؟

دكتر نبوی ضمن ابراز تاسف از این كه شرایط كنونی هوا مسلما برای كودكان خطرناك است، یادآور می شود: با توجه به وضع كنونی آلودگی هوا، باید منتظر بیشتر شدن حملات آسم در كودكان مبتلا به این بیماری باشیم.

از دیدگاه این فوق تخصص، زمانی كه حمله آسم در كودكی آغاز می شود، نخستین هدف اطرافیان باید كمك به او در استفاده از اسپری و رساندنش به مطب پزشك یا اورژانس باشد.

او توضیح می دهد: حملات آسم معمولا ناگهانی نیست بلكه علائم آن بتدریج ظاهر می شوند و به همین دلیل اگر بیمار آموزش دیده باشد باید پیش از بیشتر شدن این نشانه ها استفاده از دارو را آغاز كند.

به گفته دكتر نبوی، داروی رایج برای كنترل آسم، سالبوتامول است، این همان دارویی است كه در اسپری های آبی رنگ گاهی در دست بیماران مبتلا به آسم دیده می شود.

اما اگر بیماران بیش از دو بار در هفته یا بیش از دو بار در ماه دچار علائم شبانه آسم باشند برای آنها داروهای نگهدارنده تجویز می شود.

این فوق تخصص آسم، آلرژی و ایمونولوژی به مردم اطمینان می دهد كه اگر بیماری آسم كنترل شود بیماران مبتلا از زندگی عادی و طبیعی برخوردار می شوند. اما به هر حال آسم بیماری آلرژیك است كه درمان قطعی ندارد و فقط قابل كنترل است.

با هوا گلاویز نشوید

دكتر نبوی از مردم می خواهد فقط هنگام ضرورت از منزل خارج شوند و این نكته را درباره كودكان خود جدی تر بگیرند.

او می گوید: درصورت خروج از منزل بهتر است از ماسك فیلتردار هوا استفاده كنید چون ماسك های معمولی فقط برای شرایط گذرای آلودگی هوا مثل زمانی كه گرد و خاك به پا می شود، كاربرد دارند و باید زود به زود عوض شوند.