آموزش زبان کردی

1. اولا این پست به معنی نژاد پرستی یا برتری اقوام مختلف نسبت به هم نیست

2.امیدوارم که این کار ادامه پیدا کنه و بقیه دوستان هم زبان و لهجه ای محلی رو که بلدند بیان و به بقیه یاد بدهند چون هم باعث آشنا شدن با فرهنگ های مختلف ایران عزیزمان میشویم وهم از فراموشی این لهجه و گویش ها جلوگیری میکنیم.

3.از آنجایی که هر زبانی پیچیدگی و اساس خودش رو داره ومن هم ادعایی در تسلط در این زبان ندارم .احتمال داره اشتباهاتی درآموزش وجود داشته باشه .که امیدوارم ببخشید .

4.هدف از این پست هم آشنایی مقدماتی با یکی از لهجه های زبان کردی می باشد.

5.امیدوارم ازاین پست استفاده کنید.


مقدمه در مورد انواع گویش های زبان کردی

کردی کرمانشاهی، نام لهجه‌ای از گویش‌های جنوبی کردی استکه در استان کرمانشاه در باختر ایران رواج دارند. زبان کردی، یکی از زبان‌های غربی ایران است که به سه شاخهٔ اصلی شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم می‌شود. مهمترین گویش شاخهٔ شمالی، کرمانجی و همچنین مهمترین گویش شاخهٔ مرکزی، سورانی است. شاخهٔ جنوبی که از زیرمجموعه‌های مهم این زبان است خود به گویش‌های کرمانشاهی، سنجابی، کلهری (و در برخی منابع، لکی) تکلم می‌شود. کردی کرمانشاهی یکی از مهمترین این گویش‌هاست که می‌توان گفت بیشترین گویشور را در بین شاخهٔ جنوبی دارد. کردی کرمانشاهی در شهر کرمانشاه و اطراف آن تکلم می‌شود. بسیاری کردی کرمانشاهی را با کردی کلهری یکی می‌دانند که این نظر چندان درست به نظر نمی‌رسد، هر چند نمی‌توان مشابهت فراوان این دو گویش را نادیده گرفت. از جمله دلایل جدایی این دو گویش می‌توان به مجاورت کردی کرمانشاهی با پارسی‌زبانان کرمانشاهی و تعامل این دو با هم اشاره کرد و از سویی مرکزیت کرمانشاه در غرب کشور موجب آن شده‌است که کردی کرمانشاهی با پارسی‌زبان‌های سایر نقاط کشور نیز در تعامل باشد و از این رو فارسی در این گویش نقش پیدا کند. زبان کردی کرمانشاهی با تغییراتی که در طول تاریخ متحمل شده است باز هم دارای اصول گوناگون و معنای صحیح، زیبا و پرمعنی می باشد.
تفاوت با دیگر زبانها
بیشتر تفاوتی که زبان کردی کرمانشاهی با کردی شمالی و کردی مرکزی دارد در عناصر فرهنگی و به‌روزرسیدن و تغییرات در سطح فرهنگی و اجتماعی‌ای است که با کرد زبانان و خود زبان کردی کرمانشاهی برخورد و تعامل داشته اند. در اینجا سعی شده به برخی تغییرات بوجود آمده و تفاوت های کردی کرمانشاهی در مقابل کردی سورانی اشاره شود که در جدول زیر با چند نمونه از آنها آشنا میشویم.



کرمانشاهی - سورانی - فارسی - انگلیسی

هلو * هشتالو * هلو * پرونوس

بچیم * برین * بریم * گو تو

پشی * پشییله * گربه * کت


آیم * بنی آدم * آدم * هامن

سیه * ڕەش * سیاه * بلک

سو * سبه ی * فردا * تودی

منال * مندال * بچه * بیبی

خر * کەر * خر * دانکی

کاولی * قره چی * کولی * کولی

چه اوشید * چه ایژی * چی میگی * واتس تالک

الفبای کردی جنوبی ,تلفظ حروف و خط کردی

ئه لفبای کوردی
الفبای کردی
Kurdish Alphabet

دو نوع الفبا برای نوشتن کردی جنوبی(کرمانشاهی) وجود دارد، 1.الفبای کردی با فونتیک عربی و 2. الفبای کردی با فونتیک لاتین.

ئ = الف، ا، ع ا = الف، ا ب = ب پ = پ
ت = ت ج = ج چ = چ خ = خ
د = د ر = ر
ڕ= ر بزرگ یا مشدد که با شدت تلفظ میشود
ز = ز، ظ، ض ژ = ژ
س = س، ث، ص ش = ش
ف = ف
ﭫ = و ، معادل حرف وی در انگلیسی است
ق = ق غ = غ ک = ک گ = گ
ل = ل
ڵ = ل بزرگ یا مشدد که با شدت تلفظ میشود
م = م ن = ن
و = و، اوی کشیده ۆ = _ُ ، ضمه

ۊ = ئیو، اوی کشیده که بین الف و {و} ی مجهولی از ته حلق گفته میشود
وو= او + و مانند : جووان= جو + وان
ه = ه ، ح ی = ی
ێ = ی ساکن مانند ی در فریدون

˛نگ = نگ که مانند η در فونتیک انگلیسی است



در خط کُردی برای کم شدن فاصله نوشتار و گفتار تغييراتی در فونتیک عربی به وجود آمده است که به طور خلاصه بيان می کنم .
۱- فتحه: در خط کردی به صورت (ه) نوشته می شود مانند به همه ن به جای بهمن.
۲- ضمه: در خط کردی به صورت (ۊ) نوشته می شود مانند کۆرد به جای کرد
۳-او در خط کردی به صورت (و) نوشته می شود.
۴- تشديد : کلمات مشدد به صورت تکرار حرف نوشته می شوند مانند مه ککه به جای مکه
۵- الف در خط کردی در وسط کلمه به صورت ا نوشته می شود ودر آغاز کلمه به صورت ئ نوشته می شود مانند ئه همه د به جای احمد و بار به جای بار
۶- در خط کردی حروفی چون ث س ص به صورت س نوشته می شوند مانند سه د به جای صد
۷- در خط کردی حروفی چون ز ذ ض ظ به صورت ز نوشته می شوند مانند زوهر به جای ظهر
۸- در خط کردی حروفی چون ت ط به صورت ت نوشته می شوند مانند ته ناب به جاي طناب

9- در خط کردی حروفی چون ح ه به صورت ه نوشته می شوند. مانند هه مید به جای حمید
البته برای سهولت در یادگیری از مثال های فارسی استفاده شد.


2. فونتیک لاتین که از 34 حرف تشکیل شده است
2. Latin alphabet which consists of 34 letters

Kurdish As in Kurdish exmple

English پارسی Persian


A a agir car آ عا
B b berz bad ب بـ ـبـ
C c cew chain چ ـچ ـچـ چـ
D d dar did د ـد
E e ewsa cat اَ ــَ عَـ
É é ére café در پارسی نيست
F f fire fall ف ـف ـفـ فـ
G g gewra got گ ـگ ـگـ گـ
H h hùl hat ه ـه ـهـ هـ ، حـ ح ـحـ ـح
I i shirr ten اِ ــِ
Í í jík sin يی ـي ـيـ يـ
J j jajig jam ج ـج ـجـ جـ
Jh jh jhin vision ژ ـژ
K k kall kind ک ـک ـکـ کـ
L l lik leg ل لـ ـل ـلـ
ll dill Velar "l" در پارسی نيست
M m mall man م ـم ـمـ مـ
N n na no ن ـن ـنـ نـ
O o oyar otomobil در پارسی نيست
P p Pes pen پ ـپ ـپـ پـ
Q q qul ? ق قـ ـقـ ـق ،غ غـ ـغـ
R r rraw red ر ـر
rr pirr Trill "R" در پارسی نيست
S s siye so س ، ص ، ث ،
Sh sh shew shoe ش ـشـ شـ ـش
T t tif tea ت تـ ـتـ ـت ، ط
U u Kurd Kurd اُ ــُ عُـ
Ú ú cúll too صدای کشيده و
Ù ù hùr ? در پارسی نيست
V v viy van در پارسی نيست
W w wa wet و
X x xas ? خ خـ ـخـ ـخ
Y y yek yes ی ـيـ ـی يـ
Z z zig zoo ز ، ذ ، ظ ، ض

دستور زبان کردی جنوبی
زه میریل بکه ری
Zemíriyli bikerí
ضمایر فاعلی
Subjective pronouns


یه کله Yekle مفرد Singular
م mi من I
ت ti تو you
ئه وه ewe او he,she,it

گه ڵ Gell جمع Plural
ئیمه yíme ما we
ئیوه yíwe شما you
ئه وانه ewane آنها they



EXAMPLE :

م چم من میروم ئیمه چیم ما میرویم
ت چید تو میروی ئیوه چین شما میروید
ئه وه چوود او میرود ئه وانه چن آنها میروند

We go Yíme chím I go Mi chim
You go Yíwe chin You go Ti chíd
They go Ewane chin He,She goes Eve chúd


چین = رفتن Chín = To go

زه میریل ملکی جیا
Zemíriyli Milkí Jíya
ضمایر ملکی منفصل
Possessive Pronouns (separated


یه کله Yekle مفرد Singular
هن م hini mi مال من mine
هن ت hini ti مال تو yours
هن ئه وه hini ewe مال او hers,his,its


گه ڵ Gell جمع Plural
هن ئیمه hini yíme مال ما ours
هن ئیوه hini yíwe مال شما yours
هن ئه وانه hini ewane مال آنها theirs

EXAMPLE :

ئه و کتاو هن منه ئه و کتاو هن ئیمه س
ئه و کتاو هن تنه ئه و کتاو هن ئیوه س
ئه و کتاو هن ئه وه س ئه و کتاو هن ئه وانه س

آن کتاب مال من است آن کتاب مال ما است
آن کتاب مال تو است آن کتاب مال شما است
آن کتاب مال او است آن کتاب مال آنها است

Ev kitaw hini yímes Ev kitaw hini mine
Ev kitaw hini yíwes Ev kitaw hini tine
Ev kitaw hini ewanes Ev kitaw hini eves

This book is ours This book is mine
This book is yours This book is yours
This book is theirs This book is his,hers



زه میریل ملکی چه سبیای
Zemíriyli Milkí Cesbíyay
ضمایر ملکی متصل
Possessive Pronouns (attached


یه کله Yekle مفرد Singular
- م (- گه م) - m (gem - م my
- د (-گه د) - d (ged - ت your
- ی (-گی) - y (giy - ش his,her,its

گه ڵ Gell جمع Plural
- مان (-گه مان) - man (geman - مان our
- دان (- گه دان) -dan (gedan - تان your
- یان (- گه یان) - yan (geyan - شان thier

EXAMPLE :


کتاوه م (کتاوه گه م) کتاوه مان (کتاوه گه مان)
کتاوه د (کتاوه گه د) کتاوه دان (کتاوه گه دان)
کتاوی (کتاوه گی) کتاوه یان (کتاوه گه یان)
کتابم کتابمان
کتابت کتابتان
کتابش کتابشان


kitaweman (kitawegeman kitawem (kitawegem
kitawedan (kitawegedan kitawed (kitaweged
kitaweyan (kitawegeyan kitawiy (kitawegiy

our book my book
your book your book
their book his,her book




ناو گه ڵ
اسم جمع
Naw Gell
Plural Name

۱.در زبان کردی جنوبی برای جمع بستن اسمها از پسوند { یل } استفاده می شود.
In Kalhuri Kurdish, for giving the name the plural form is used suffix of { yl }.

کتاویل = کتاب ها، گه مالیل = سگ ها، داریل= درخت ها، گولیل= گول ها، ئایه میل= انسان ها
Kitawiyl = books, gemaleyl = dogs, dariyl = trees, guley = flowers, ayemiyl = human beings

نکته : در بعضی موارد خاص همچون اسمهای خاص، در اشعار و ترانه ها از پسوند { کان } استفاده میشود.
مانند : سازمان مله ته کان = سازمان ملل
Attention: In special cases like special names, in poems and lyrics are used (kan).
Like : Sazman Miletekan = United Nations