اپیدمی بیماری سرخک درنقاط محدود کشور ایران ، نگران کننده است
شیوع بیماری سرخک در کرمان و مناطق جنوبی ایران زنگ خطر است .
پس از گذشت سالها از کم رنگ شدن بیماری سرخک در کشور، این بیماری از طریق افاغنه، بار دیگر در کرمان شیوع یافته است .
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، گرچه خبرگزاری مهر می گوید که وجود تعداد قابلتوجهی از افاغنه غیرمجاز در استان کرمان همیشه معضلات مختلف امنیتی، اجتماعی، بهداشتی و افزایش نرخ بیکاری را برای این استان در برداشته است. اما سوال مهم این است که آیا واکسیناسیون بر علیه این بیماری صورت نمی گیرد ؟
گرچه آمارهای وزارت بهداشت ایران نشان می دهد که درصد پوشش واکسیناسیون نزدیک به ۱۰۰ % است . اما اپیدمی فعلی لزوم بررسی چگونگی اجرای زنجیره سرما را در مناطق گرمسیری نشان می دهد .
واکسن MMR معمولا به صورت ترکیبی از واکسن سرخک ، سرخجه و اوریون تجویز می شود که بی ضرر تر و موثر تر از هرکدام به تنهایی است .
لازم به ذکر است افاغنه غیرمجاز بهدلیل زندگی دستهجمعی و کمبود امکانات بهداشتی و نوع زندگی همراه با مشکلات بهداشتی، در محیط اطراف سکونت خود مشکلاتی ایجاد کردهاند که طی روزهای اخیر نیز شاهد بروز چندین مورد بیماری سرخک در بین افاغنه در کرمان هستیم.
بیماری سرخک که با اجرای طرحهای بهداشتی و واکسیناسیون، از چندین سال پیش در کشور ریشه کن شده بود، بار دیگر در جمعیت افاغنه شهر کرمان بهخصوص در حوالی جاده هفت باغ کرمان و در جمعیت کارگری دیده شده و این درحالی است که هیچ مجوز کاری در سالجاری برای افاغنه مجاز یا غیرمجاز تمدید یا صادر نشده است.
سرخک یک بیماری ویروسی است که فقط در انسان دیده می شود این بیماری در فصل زمستان شایعتر است . درحال حاضر در جهان سالیانه ۳۰ میلیون نفربه این بیماری گرفتار می شوند که ۸۸۰ هزار نفر آنها می میرند (هرپنج دقیقه یک نفر) و در ایران بطور متوسط سالیانه ده هزار نفر مبتلا به سرخک می شوند. این بیماری یکی از پنج علت عمده مرگ در کودکان و همچنین یکی از عوامل اصلی مرگ در بزرگسالان است.
در اتحادیه اروپا نیز این بیماری در دو سال گذشته در آلمان، انگلستان، سوییس، ایتالیا و رومانی بیشتر دیده شده است. طبق آمار موجود در سال۲۰۰۶ میلادی ۸۲۲۳ مورد سرخک و در سال۲۰۰۷ میلادی ۳۹۰۹ مورد سرخک وجود داشته است.
این آمار نشاندهنده کاهش محسوس این بیماری در سالهای گذشته است ولی طبق گزارش مجله لانست در ۹ ماه اول سال ۲۰۰۸ دوباره درصد سرخک افزایش یافته و به ۶۲۲۹ مورد رسیده است. عامل بیماری سرخک نوعی ویروس است که قابلیت سرایت آن بسیار زیاد است.
انتقال ویروس از طریق هوا (سرفه کردن، عطسه زدن ) است و ۸ تا ۱۰ روز طول میکشد تا نشانههای بیماری ظاهر شود. سرفه خفیف، آبریزش از بینی و چشم، گرفتگی بینی و تب، اولین علائم این بیماری هستند.سرخک در اثر عدممصونیت در سیستم ایمنی بدن ایجاد میشود و قربانیان آن کسانی هستند که از گرسنگی و نداشتن بهداشت کافی رنج میبرند.
سرخک میتواند اشکالات تنفسی ایجاد کند. بیشتر بیماران مبتلا در اثر عفونت ریوی، اسهال و التهاب مغز جان خود را از دست میدهند. سرخک در خانمهای آبستن میتواند باعث سقط، نقص بدنی یا مرگ جنین شود.بیماری سرخک، کودکان را ناتوان میکند.
آنها باید در تخت بمانند و بهمقدار کافی مایعات بنوشند. توسط دستمالهای مرطوب و بهداشتی میتوان نقاط قرمز شده و خارشدار را سرد کرده و تب را تا حدی پایین آورد. بنا بر تحقیقات انجام شده بیماری سرخک ممکن است به التهاب گوش میانی منجر شود. همچنین امکان عفونت ریه وجود دارد.
سرخک شامل یک سری ضایعات پوستی قرمز و محو شونده می باشد که اغلب همراه با این بیماری هستند. اما این ضایعات پوستی فقط علائم بیرونی می باشند در حالی که تغییرات بسیار شدیدتری درون بدن رخ می دهد. سرخک یک عفونت تنفسی حاصل از ویروس بسیار مسری است و در سراسر جهان وجود دارد. سرخک مخصوصاً در کودکان ممکن است بسیار شدید و حتی کشنده باشد.
·علائم و نشانه ها
علائم و نشانه های بیماری ۱۲-۱۰ روز بعد از ورود ویروس نمایان می شود.
- تب – سرفه خشک
- آبریزش بینی – التهاب ملتحمه
- حساسیت به نور
- نقاط قرمز رنگ با مرکز آبی – سفید در قسمت داخل گونه که نقاط کوپلیک نام دارند.
- لکه های پوستی بزرگ و مسطح که در یکدیگر فرو رفته اند.
سرخک موجب ایجاد لکه ای پوستی قرمز رنگ و محو شونده که ابتدا در صورت ، پشت گوش و سپس در سینه و کمر و نهایتاً پاها ظاهر می شود
·فاکتورهای خطر
بیماری در افراد مبتلا به کمبود ویتامین A و سوء تغذیه ( به خصوص در کشورهای جهان وسوم ) شایع می باشد. این نکته باید قبل از مسافرت به این نقاط مورد توجه قرار گیرد.
· عوارض
بیماری اغلب ۱۴-۱۰ روز به طول می انجامد. عوارض بیماری عبارت است از :
- عفونت گوش در ۱/۰ اطفال – التهاب
- عفونت – اسهال و استفراغ
- التهاب نایژه ها،حنجره یا خروسک – مشکلات بارداری
- کاهش تعداد پلاکت های خونی
در موارد زیر نیاز به تجویز واکسن نیست :
- دریافت دو دوز واکسن MMRبعد از ۱۲ ماهگی یا دریافت یک دوز واکسن MMR بعلاوه یک دوز واکسن سرخک
- وجود یک تست خونی که ایمنی شما را به سرخک ، سرخجه ، و اوریون اثبات نماید.
- اخیراً واکسن سرخجه دریافت کرده اید یا تست سرخجه شما مثبت است.
در موارد زیر نیاز به تجویز واکسن می باشد :
- زنان غیر باردار در سنین باروری
- تمایل به تحصیل در مراکز دانشگاهی
- کار در بیمارستان ، مراکز طبی ، مراقبت از کودکان و مدارس
- تصمیم به مسافرت های خارجی
تجویز واکسن در موارد زیر توصیه نمی شود :
- زن باردار یا زمانی که طی ۴ هفته آینده قصد بارداری دارند.
- وجود حساسیت شدید به ژلاتین یا آنتی بیوتیک نئومایسین
- ابتلا به سرطان،اختلالات خونی یا بیماری های درگیر کننده سیستم ایمنی
· عوارض واکسن
شما در اثر واکسن MMR به اوریون مبتلا نخواهید شد و اکثر افراد عارضه ای را در اثر واکسیناسیون تجربه نمی کنند. حدود ۱۰ درصد از افراد یک تب خفیف را بین ۱۲-۵ روز بعد از واکسیناسیون تجربه می نمایند. و حدود ۵ درصد دچار تظاهرات پوستی می گردند. کمتر از یک تزریق در هر یک میلیون تزریق باعث یک واکنش آلرژبک شدید می گردد.
. برخی از زنان، نوجوان یا بزرگسالان به درد یا سفتی مفصل موقتی دچار می شوند.