0

امام جواد(ع) و فرقه ‌های انحرافی

 
aftabm
aftabm
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مرداد 1392 
تعداد پست ها : 21813
محل سکونت : اصفهان

امام جواد(ع) و فرقه ‌های انحرافی

امام جواد(ع) و فرقه ‌های انحرافی

پرسش : امام جواد(علیه السّلام) در دوران خود با كدام يك از فرقه‌ های انحرافی مواجه بودند و چه برخوردی با آنها می نمودند؟

پاسخ اجمالی:

امام جواد(ع) در دوران خود با چندين فرقه‌ انحرافی مواجه بودند. یکی از این فرقه ها، فرقه «اهل حدیث» بود که قائل به جسميت خداوند بودند. از این رو امام(ع) به شیعیان اجازه ندادند پشت سر آنها نماز گزارده و به آنان زکات بپردازند. «واقفه»، فرقه ای است كه پس از شهادت امام کاظم(ع) بر آن حضرت توقّف کرده و منكر امامت امام رضا(ع) شدند. لذا امام جواد(ع) شیعیان را از اقتدا به آنان نهی کردند. از سویی «غلات» نیز سهم بسزایی در بد نام کردن شیعیان داشتند، لذا مورد تنفر امامان(ع) بودند.

پاسخ تفصیلی:

امام جواد(علیه السّلام) در برابر فرقه‌ هایی که در دوران آن حضرت وجود داشتند، شیعیان خود را در مواجه با این فرقه‌ ها و مواضع آنان راهنمایی می‌ کردند. یکی از این فرقه‌ ها، فرقه «اهل حدیث» بودند که مجسّمی مذهب بوده و خدا را جسم می‌ پنداشتند. امام(علیه السّلام) درباره آنان به شیعیان می‌ فرمودند که اجازه ندارند پشت هر کسی که خدا را جسم می‌ داند نماز گزارده و به او زکات بپردازند.(1)
«واقفه»، یکی دیگر از فرقه‌ های موجود، انشعابی از شیعه در زمان امام جواد(علیه السّلام) بود که به صورت مشکلی در مقابل شیعیان مطرح شده بود. آنان پس از شهادت امام کاظم(علیه السّلام) بر آن حضرت توقّف کرده و امامت فرزندش علی بن موسی الرضا(علیهما السّلام) را نپذیرفتند. وقتی از امام(علیه السّلام) درباره خواندن نماز پشت سر واقفی مذهبان سؤال شد، آن حضرت در جواب، شیعیان خود را از این کار نهی کردند.(2)
«زیدیه» نیز فرقه‌ ای منشعب از شیعه بود که دشمنی آنان با امامیه و طعن آنها بر امامان(علیهم السّلام) سبب موضع‌ گیری تند ائمه در برابر آنها شد؛ چنانکه در روایتی از امام جواد(علیه السّلام) واقفیه و زیدیه مصداق آیه: «وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ خَاشِعَةٌ عَامِلَةٌ نَاصِبَةٌ»(3) خوانده شده و در ردیف ناصبی‌ها قرار گرفتند.(4)
«غُلات» نیز به سبب آن که در بدنام کردن شیعه سهم بسزایی داشتند، مورد تنفر امامان(علیهم السّلام) بودند. خطر اینها برای شیعیان بسیار جدّی بود؛ زیرا آنها به نام امامان(علیهم السّلام) روایاتی را جعل کرده و بدین وسیله شیعیان را که پیرو ائمه(علیهم السّلام) بودند به انحراف می‌ کشاندند. امام جواد(علیه السّلام) درباره «ابو الخطاب» که از سران «غُلات» بود، فرمودند: «لعنت خدا بر ابو الخطاب و اصحاب او و کسانی که درباره لعن بر او توقف کرده و یا تردید کنند».(5)
آنگاه امام به ابو الغمر، جعفر بن واقد و هاشم بن ابی هاشم اشاره کرد و پس از تذکر درباره بهره‌ گیری آنها از ائمه(علیهم السّلام) به منظور بهره‌ کشی از مردم، آنان را در ردیف «ابو الخطاب» دانستند؛ حتی در روایتی به «اسحاق انباری» فرمودند: دو تن از غُلات به نام‌ های «ابو المهری» و «ابن ابی الزرقاء» -که خود را سخنگویان امامان(علیهم السّلام) قلمداد می‌ کردند- به هر طریقی هست باید کشته شوند. اسحاق در صدد اجرای دستور امام(عليه السلام) بود؛ ولی آن دو از دستور امام(عليه السلام) مطلع شده و خود را از دید اسحاق مخفی کردند. دلیل این تصمیمِ امام(عليه السلام)، نقش بسیار حساس آنان در منحرف ساختن شیعیان ذکر شده است.(6)،(7)

پی نوشت:

(1). التوحيد، ابن بابويه، محمد بن على‏، مکتبة الصدوق، تهران، 1398 ق، ص 101؛ تهذيب الأحكام، طوسى، محمد بن الحسن‏، محقق / مصحح: خرسان، حسن‏، دار الكتب الإسلامية‏، تهران، 1407 ق‏، چاپ چهارم‏‏، ج 3، ص 283.

 

(2). من لا يحضره الفقيه‏، ابن بابويه، محمد بن على‏، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسين‏، قم،‏ 1413 ق‏، چاپ دوم‏، ج 1، ص 379.

 

(3). قرآن کریم، سوره غاشیه، آيات 2 و 3.

 

(4). إختيار معرفة الرجال‏، كشى، محمد بن عمر، محقق / مصحح: طوسى، محمد بن حسن / مصطفوى، حسن‏، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، مشهد، 1409 ق، چاپ اول‏، ص 391؛ مسند الامام الجواد(علیه السّلام)، عطاردی، عزیز الله، کنگره امام رضا(علیه السلام)، مشهد، بی تا، ص 150.

 

(5). رجال الکشی، همان، ص 444.

 

(6). همان.

 

(7). حیات فکری و سیاسی امامان شیعه(علیهم‌السلام)، جعفریان، رسول، موسسه انصاریان، قم، 1381 ش، چاپ ششم، ص 490.

 

تاریخ انتشار: « 1397/08/19 »

کلیدواژگان

امام جواد(ع) غلات ابوالخطاب فرقه های انحرافی واقفیه زیدیه اهل حدیث اسحاق انباری ابو المهری ابن ابی الزرقاء

مطالب مرتبط

ارتباط شیعیان ايران با امام جواد(ع)

اصحاب معروف امام جواد(ع)

ميراث علمی امام جواد(ع)

مناظره امام جواد(ع) درباره فضائل خلفا

هدف از مناظرات امام جواد(ع)

«امام جواد(ع)» در منابع تاریخی

 

شنبه 19 تیر 1400  8:28 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها