0

حمام خانی بستک، حمامی در اعماق زمین

 
majid68
majid68
کاربر طلایی2
تاریخ عضویت : بهمن 1388 
تعداد پست ها : 4403
محل سکونت : اصفهان

حمام خانی بستک، حمامی در اعماق زمین

معرفی حمام خانی بستک

حمام خانی بستک که در شهر بستک در غرب استان هرمزگان قرار دارد، از آثار تاریخی جنوب ایران است که در دوره قاجار ساخته شده است. حمام خانی بستک هم اکنون به عنوان موزه مردم‌ شناسی بستک استفاده می ‌شود. این بنا یک حمامی عمومی است که از دوره قارجار باقی مانده و تا ۱۵۰ سال پیش فعال بوده است و به دستور صولت الملک بستکی و توسط معماران چیره دست محلی بستک، با نظارت معماری شیرازی، در جوار خانه بنی عباسی بنا شده است.

حمام خان بستک، حمامی در اعماق زمین

این حمام در منطقه به حمام زیر زمینی معروف است، چرا که زمین را در ابعاد مختلف و اندازه لازم گود کرده و بنای حمام را در درون زمین ایجاد کردند تا هم استحکام و طول عمر دیوارهای آن بیشتر شود و هم گرمای بیشتری را در ایام سرد زمستان در خود نگه دارد. در شهرستان بستک حمام دیگری مشابه این حمام البته کوچکتر در کوخرد وجود دارد که به حمام سیبه معروف است.

حمام خان بستک، حمامی در اعماق زمین

معماری حمام خانی بستک

معماری بنای حمام خانی از نوع چهار طاقی است که گنبدی بر بالای چهار طاق ساخته شده است و مساحت بنا نیز ۳۷۵ متر مربع است و دارای ۲۱ گنبد بزرگ و کوچک می باشد و از بخش های مختلف تشکیل شده است: درب ورودی، راه پله، راهرو، فضای میانی رختکن و حوض آب سرد، رختکن، نمازخانه، راهروی ورودی یا (میان در)، دستشویی، حمام عمومی یا گرم خانه، حمام خصوصی یا شاه نشین، محل نشستن و شستشو در گرم خانه، حوض آب ولرم، حوض آب گرم، حوض آب سرد و فضای پشتیبانی (هیزمدان، تون یا آتشگاه).

حمام خان بستک، حمامی در اعماق زمین

مصالح به کار رفته در آن، سنگ، گچ، خاک رس، ساروج و خاکستر است. این بنا به گونه ای ساخته شده که بام آن، حدود نیم متر از سطح زمین ارتفاع دارد. از مزایای این نوع معماری، استحکام و طول عمر بیشتر دیواره های حمام است که مقاومت آن را در برابر زلزله نیز افزایش می دهد و همچنین سبب می شود خاک همچون عایق حرارتی عمل کند و گردش هوا در زمستان و تابستان، میان داخل حمام و فضای خارج آن به حداقل برسد که موجب گرمای بیشتر داخل حمام، در ایام سرد زمستان می شود.

حمام خان بستک، حمامی در اعماق زمین

در قسمت بالای گنبد ها جهت تامین نور و تهویه هوای داخل حمام، حفره هایی (جام خانه) ایجاد شده است که این حفره ها با نیم کره هایی که چندین سوراخ در آن تعبیه و با شیشه های رنگی و محدب تزیین شده بود، پوشانیده می شد. دود ناشی از احتراق مواد عالی در آغاز از دود کشی که بر روی دیوار و در زیر سقف تون (گلخن) قرار داشت، خارج می شد و پس از آنکه آتش کاملا شعله ور می شد، این دودکش را مسدود کرده، دود و گرمای ناشی از احتراق را وارد شبکه ای به نام گربه رو در زیر حمام می کرده اند و ابعاد مسیر گربه رو ها به گونه ای بود که یک انسان بتواند با حالتی خمیده داخل آن رفته و آن را تمیز کند. عبور دود گرم از زیر گرم خانه و بینه منجر به گرم شدن فضای گرم خانه و بینه می شده است.

حمام خان بستک، حمامی در اعماق زمین

این حمام هم‌اکنون یکی از جاذبه‌های دیدنی بستک محسوب می‌شود که در ادامه تصاویر دیگری از آن را باهم تماشا می‌کنیم.

حمام خان بستک، حمامی در اعماق زمین

حمام خان بستک، حمامی در اعماق زمین

 

سه شنبه 29 مهر 1399  10:18 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها