همزمان با فرارسیدن محرم ، شیعیان در سراسر جهان، در مساجد، تکایا و حسنیه ها اقدام به برگزاری عزای حسینی می کنند که در این میان ممکن است عموم مخاطبان به لحاظ شرعی با سؤالات و مسائل گوناگونی چون حکم برهنه شدن در عزاداری و ...مواجه شوند.
کیفیت برگزاری مجلس عزاداری و سوگواری باید چگونه باشد؟
پاسخ:
آیات عظام:خامنه ای، مکارم، سیستانی، شبیری زنجانی، وحید خراسانی و صافی گلپایگانی:
1- در مجلس عزاداری اهل بیت، ذکر اهداف مقدّس امام حسین علیه السلام و تاریخچه کربلا و تحلیل فرازهای آن و مراسم سوگواری و روشن کننده اهداف عزاداری حضرت سیّدالشهدا(ع) و مانند آن باشد.
2- فضائل اهل بیت(ع)، امر به معروف و نهی از منکر، بیان احکام الهی، مطرح شود.
3- از هر کاری که موجب وهن مجالس مذهبی و عزاداری باشد خودداری شود.
4- از گفتن جملاتی که بوی شرک و کفر می دهد اجتناب شود.
5- از هر کاری که موجب ضرر شدید به بدن یا ناقص شدن آن می شود باید اجتناب شود.
خندیدن در ماه محرّم چه حکمی دارد؟
پاسخ:
خندیدن در ماه محرّم و صفر از نظر شرعی حرام نیست، اما چون ماه های اندوه و حزن اهل بیت وخاندان نبوّت، خصوصاً در دهه عاشورا است، بهتر است شیعیان و دوستان اهل بیت در حزن و اندوه باشند. حضرت علی(ع) فرمود:«خدا به زمین توجّهی کرد، پس ما را اختیار و انتخاب کرد، وبرای ما، شیعیان ما را اختیار نمود. آنان ما را یاری می کنند و در شادی ما شادی می نمایند و در حزن و اندوه ما محزون وغمناک هستند. آنها اموال و جان های خود را در راه ما بذل می کنند».(1)
بنابراین خندیدن و شادی در ایام عزاداری اگر چه حرمت ندارد، اما از نظر اخلاقی ناپسند است و با معیار دوستی و محبت اهل بیت که از واجبات دینی است، سازگار نیست و حتی المقدور لازم است پرهیز شود.
پی نوشت ها:
1. محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج 65، ص 18، حدیث 24.
لخت شدن برای سینه زنی در عزاداری چه حکمی دارد؟
پاسخ:
آیات عظام:امام خمینی، سیستانی، شبیری زنجانی، وحید خراسانی و صافی گلپایگانی:لخت شدن مردان، برای سینه زنی اشکال ندارد؛ لیکن زن ها نباید به بدن مرد اَجنبی نگاه کنند.
آیات عظام:خامنه ای، مکارم:لخت شدن برای سینه زنی در جایی که در معرض دید خانم ها باشد جایز نیست.
خاک تربت امام حسین به چه چیز گفته می شود، آیا هنوز بعد از این همه سال خاک تربت وجود دارد؟
پاسخ:
تربت امام حسین(ع) خاکی است که از قبر یا حوالی مرقد مطهر حضرت سیدالشهدا صلوات الله علیه می آورند که شیعه به خوردن آن استشفا می کند؛ خاک اطراف قبر که برای شفای بیمار و مهر نماز استعمال می شود.
امام خمینی(ره) می فرماید:آنچه به صورت قطعی تربت امام حسین (ع) است خاکی است که از قبر و آنچه عرفاً ملحق به قبر است برداشته می شود. (1)
نظر عده ای از مراجع آن است که حکم فضیلت سجده بر تربت امام حسین و حکم جواز خوردن کم از آن برای شفاء، مخصوص قبر و کمی از اطراف قبر امام حسین علیه السلام است و بقیه خاک کربلا هر چند محترم است؛ اما حکم خاک قبر امام حسین و اطراف قبر را ندارد. (2)
بر اساس برخی از روایات سرزمین کربلا تا پنچ فرسخ از هر طرف جزء حریم قبر امام حسین علیه السلام حساب می شود. (3)
به نظر بعضی از مراجع:حکم تربت حسینی که در روایات وارد شده است بر خاک کربلا تا مقداری که حریم قبر امام حسین علیه السلام است یعنی از هر طرف پنج فرسخ بار می شود. ولی زمین های نزدیک قبر شریف حضرت، دارای فضیلت بیشتری هستند. (4)
پی نوشت ها:
1. تحریر الوسیله، ج 2، ص 156، امام خمینی، موسسه تنظیم و نشر اثار امام خمینی، 1421 ق، چاپ اول.
2. آیت الله بهجت، توضیح المسائل مراجع، ج2 ذیل مسئله 2628، استفتاء از دفتر رهبری، و دفتر آیت الله سیستانی.
3. مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ:قَالَ (ع) حَرِیمُ الْحُسَیْنِ (ع) خَمْسَه فَرَاسِخَ مِنْ أَرْبَعِ جَوَانِبِ الْقَبْرِ وسائلالشیعه، ج14، ص 513، باب حد حرم الحسین (ع) الذی یستحب... .
4. استفتاء از دفتر آیت الله وحید خراسانی.
حکم عَلَم هایی که در مراسم عزاداری معصومین علیهم السلام از آنها استفاده می شود و بعضی دارای نقش و نگارهایی نیز هستند، چیست؟
پاسخ:
آیت الله خامنه ای:استفاده از عَلَم در مراسم عزاداری سید الشهداء علیه السلام با قرار دادن آن در مجلس عزا یا حمل آن در دسته عزاداری فی نفسه ا
