اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ
خدایا روزه مرا روزه صائمین قرار بده ؛ صائمین چه کسانی هستند ؟
سه نوع روزه داریم ؛ 1- روزه عام 2- روزه خاص 3- روزه خاص الخاص
روزه عام: همان روزهای است که عموم مردم میگیرند ؛ نمیخورند و نمیآشامند، ولی متأسفانه به نامحرم هم نگاه میکند ؛ گناه هم میکند ؛ حجابش را هم مراعات نمیکند . بنابراین روزه عام روزهای هست که انسان تنها از اموری که روزه را باطل میکند خودداری مینماید.
روزه خاص: روزهای است که روزهدار علاوه بر اینکه از خوردن و آشامیدن خودداری میکند اعضاء و جوارحش هم روزه دارد ؛ چشمش را هم از معصیت میبندد ؛ سحر که روزه میگیرد نیت میکند که خدایا من همه اعضاء و جوارحم روزه است؛ گوشم غیبت نمیشنود ، زبانم غیبت نمیکند ، و ... این روزه خاص است.
حدیث : عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِذَا صُمْتَ فَلْیَصُمْ سَمْعُکَ وَ بَصَرُکَ وَ شَعْرُکَ وَ جِلْدُکَ وَ عَدَّدَ أَشْیَاءَ غَیْرَ هَذَا وَ قَالَ لَا یَکُونُ یَوْمُ صَوْمِکَ کَیَوْمِ فِطْرِکَ وقتی روزه میگیری باید گوش تو هم روزه باشد ( از گناهان مربوط به گوش مثل گوش دادن به غیبت و....)جداً پرهیز کنید، چشمت هم باید روزه باشد ، پوستت هم باید روزه باشد ؛ موی سرت هم باید روزه داشته باشد ؛ خانمها باید حجابشان را رعایت کنند این نکته را باید توجه داشته باشیم که تعیین حدود حجاب بر عهده مرجع تقلید است نه رییس جمهور، رییس مجلس و یا هر مسئول دیگری، بانوان باید مرز حجاب خود را از مرجع تقلیدشان بپرسند مراجع تقلید اسلامشناس هستند و هرکسی نمیتواند خودش در مسایل دینی رای دهد.
ویژگی قائمین
وَ قِیَامِی فِیهِ قِیَامَ الْقَائِمِینَ
خدایا در ماه رمضان قیام مرا قیام قائمین قرار بده ؛ یعنی شب که نماز شب میخوانم، قیامم قیام قائمین باشد ، قائمین آنهایی هستند که در نماز از خوف خدا گریه و زاری میکنند
باید نماز ، نمازی باشد که از روی عشق باشد ؛ چرا که خروس هم نماز شب میخواند، ولی عشق ندارد
قیام ما را قیام قائمین قرار بده»؛ یعنی نماز مرا نماز عاشقانه قرار بده ؛ برای نماز شب از خواب باید بپریم نه اینکه ساعت کوک کنیم تا بیدار شویم.
بعد دیگری که از این قسمت از دعا برداشت میشود این است که ؛ در اینجا منظور از قیام شاید اقامه نماز و یا به عبارت دیگر هر نوع برخاستی که امر خیری در آن باشد، همانند (بیداری در سحرهای ماه رمضان برای سحری خوردن و یا دعا و مناجات نمودن، افطار نمودن روزه، کمک نمودن به مستمندان و...) که همه اینها نوعی قیام میباشد ، فقط مهم این است که هدف و قصد و نیت، رضای خداوند باشد یعنی اراده هر کاری را نمودیم فقط رضای خدا را در نظر بگیریم .
از غفلت بپرهیزیم
وَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَةِ الْغَافِلِینَ
و در این روز اول ماه رمضان مرا از خواب غفلت بیدار بکن ؛ این هم دعای خوبی است، گناه نکنیم هر لحظه ممکن است مرگ از راه برسد مثلاً فلان آقای فروشنده دارد آب توی شیر میریزد، یک مرتبه سکته میکند ، مرگ که خبر نمیکند و اینها غفلت است.
امیر مؤمنان حضرت علی علیهالسلام در نامهای به یکی از صحابه خویش مینویسد : "فتدارک مابقی من عمرک ولا تقل غدا بعد غد فانما هلک من کان قبلک با قامتهم علی الامانی و التسویف حتی اقامهم امرالله بغته و هم غافلون فنقلوا علی اعوادهم الی قبورهم المظلمه الضیقه و قد اسلمهم الا و لا دوا الاهرن" یعنی "پس باقیمانده عمرت را دریاب و نگو فردا بعد از فردا (چنین خواهم نمود) همانا انسانهای قبل از تو به خاطر آرزوها و به تأخیر انداختنها هلاک شدند تا ناگهان امر خداوند (یعنی مرگشان) فرا رسید و آنها غافل بودند، پس بر روی چوبهایشان (تابوتهایشان) به سوی قبرهای تاریک و تنگ خود منتقل شدند و فرزندان و خویشاوندانشان آنها را تسلیم (گور) نمودند" پس در اینجا در مییابیم که اکثر انسانها در خواب غفلت به سر میبردند، خوابی که انسان را از معبود و پروردگار خویش جدا میسازد، خوابی که چشمان انسان در آن باز است اما دل انسان واقعیتها را نمیبیند. پس در این روز از خداوند میخواهیم که ما را از خواب غفلتی که انسان را به هلاکت و نابودی میکشاند بیدار نموده و نجات بخشد..."
وَ هَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ وَ اعْفُ عَنِّی یَا عَافِیاً عَنِ الْمُجْرِمِینَ
خدایا در این ماه رمضان مرا ببخش ای خدایی که از گنهکاران میگذری
.
برای این روز اعمال متعددی بیان شده است :
-حضرت علی علیه السلام غسل نمودن در آب جاری، و بر سر ریختن سی کف دست آب را سفارش فرموده اند که در تمام طول سال باعث ایمنی از همه دردها و بیماریها است.
- کفی از گلاب به روی خویش بزند،تا از خواری و پریشانی نجات یابد و قدری هم به سر خود بمالد،تا در آن سال از سرسام[در برخی نسخهها:برسام،به معنی بیماری سینه]ایمن گردد.
- دو رکعت نماز اول ماه را بجا آورد و صدقه بدهد.
دو رکعت نماز بخواند،در رکعت اول سورههای«حمد» و«انّا فتحنا»را و در رکعت دوم سوره «حمد» و هر سوره دیگری را که بخواهد بخواند،تا حق تعالی در آن سال بدیها را از او دور سازد،و تا سال آینده در پناه خدا باشد.
- پس از طلوع فجر این دعا را بخواند:
اللَّهُمَّ قَدْ حَضَرَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ قَدِ افْتَرَضْتَ عَلَیْنَا صِیَامَهُ وَ أَنْزَلْتَ فِیهِ
الْقُرْآنَ هُدًی لِلنَّاسِ وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ اللَّهُمَّ أَعِنَّا عَلَی
صِیَامِهِ وَ تَقَبَّلْهُ مِنَّا وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا وَ سَلِّمْهُ لَنَا فِی یُسْرٍ مِنْکَ
وَ عَافِیَةٍ إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ .
کفی از گلاب به روی خویش بزند،تا از خواری و پریشانی نجات یابد و قدری هم به سر خود بمالد،تا در آن سال از سرسام[در برخی نسخهها:برسام،به معنی بیماری
سینه]ایمن گردد.
خدایا ماه رمضان رسید،تو روزهاش را بر ما واجب نمودهای،و قرآن را در آن برای هدایت مردم،و دلایل روشنی از هدایت و شناسایی از باطل نازل کردهای.خدایا ما را بر روزهاش یاری کن،و آن را از ما بپذیر، و این ماه را از ما به سلامت دریافت کن،و آن را برای ما از سوی خویش در آسانی و عافیت سالم بدار،همانا تو بر هر چیز توانایی.