احترام به شخصیت انسانها
الف- عذر خواستن از پیادگان
حضرت امیرالمومنین علی علیهالسلام سواره به راهی میرفت و جمعی از مردم کوفه برای پاس داشتن حرمت امام علی علیهالسلام پیاده به دنبالش روان بودند.
امام رو به آنان کرد و پرسید:
آیا کاری دارید؟
پاسخ دادند: نه، دوست داریم به دنبال شما بیاییم.
حضرت امیرالمومنین علی علیهالسلام فرمود:
برگردید، زیرا همراهی پیاده با سواره مایه ذلّت و خواری پیادگان و غرور و تباهی سواره خواهد شد.
امام علی علیهالسلام به بزرگ قبیله شبامیان فرمود:
«ارجع، فان مشی مثلک مع مثلی فتنة للوالی، و مذلة للمومن؛ بازگرد، که پیاده رفتن رئیس قبیلهای چون تو پشت سر من، موجب انحراف زمامدار و زبونی مومن است.
ب- نکوهش از آداب جاهلی ذلّتبار
بسیاری از پادشاهان و قدرتمندان در طول تاریخ مردم را وادار میکردند که در برابرشان به خاک بیافتند، کرنش کنند، خم شوند، و انواع ذلتپذیریها را بر خود هموار کنند.
وقتی حضرت علی علیهالسلام برای رفتن به صفّین به شهر انبار رسید دید که مردم شهر تا امام علی علیهالسلام را دیدند از اسبها پیاده شده، و در پیش روی آن حضرت شروع به دویدن کردند.
حضرت علی علیهالسلام علّت را پرسید.
گفتند: یک رسم محلّی است که پادشاهان خود را اینگونه احترام میکردیم.
امام علی علیهالسلام ناراحت شد و فرمود:
«فقال: و الله ما ینتفع بهذا امراوکم!
و انّکم لتشقّون علی انفسکم فی دنیاکم، و تشقون به فی آخرتکم. و ما اخسر المشقّة وراءها العقاب، و اربح الدّعة معها الامان من النّار!
به خدا سوگند! که امیران شما از این کار سودی نبردند، و شما در دنیا با آن خود را به زحمت میافکنید، و در آخرت دچار رنج و زحمت میگردید، و چه زیانبار است رنجی که عذاب در پی آن باشد، و چه سودمند است آسایشی که با آن امان از آتش جهنّم باشد.»