بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

1 rnkcrm
واژه rnkcrm دو بار اسناد کوه مغ ديده شده است: يک بار در قطعه B3.11 و ديگري در قلعه A1 V3. ليوشيتس، ويراستار جلد دوم اين مجموعه اسناد، و بوگوليوبوف و اسميرنووا، ويراستاران جلد سوم آن، در قرائت مذکور و معناي آن، «چرم رنگ شده»، کلمه اي مرکب از rang «رنگ» و carm «چرم، پوست»، هم راي اند. اما معنايي که به اين واژه داده شده محل تامل است. براي چنين معنايي، کاربرد اسم مفعول فعلي دال بر «رنگ کردن» انتظار مي رود، مانند rast (از – raz)، هم چنين جز نخست واژه مرکبي از نوع /sw?t - ???/ sw?t?w?  «داراي گوش سوراخ شده» يا?d-p?zn/ wsw?t pzn   /?su«قلب پاک». صورتrang ?arm/ rnkcam-/ تنها مي تواند ترکيب وصفي از نوع ??w -sar?/?wsr?/«سال گاو» يا  kan??ar| ka??r| «لنگه در» و مانند اينها باشد. در واقع، کلمات مرکب مشابه سغدي که واژه crm جز دوم آنهاست به ما کمک مي کنند تا معناي حقيقي rnkcrm را بيابيم. اين کلمات مرکب عبارت اند از: /??w-?arm/ ?w crm «چرم گاو»،14 )، A4 R12؛ ^{^}A 10.3؛ B 1.12 دوبار) xar?-?arm/ ?r crm/ «چرم خر» (A10.4¹⁰) و /nax?lr-?arm/ n??yr crm «چرم بز کوهي» (B 19.5¹¹). از آن جا که جز اول اين واژه هاي مرکب اسامي حيوانات است، طبعا rnk نيز بايد بر يکي از حيوانات دلات کند. در جستجو براي يافتن چنين واژه اي، واژه رنگ، که در فرهنگ هاي فارسي «بز کوهي، مرال و آهو» معني شده، برفور به ذهن مي آيد. اين واژ ه را، که به نظر مي رسد متعلق به لهجه هاي ايراني شمالي و شرقي باشد (بسنجيد با: وخي rang «مرال»)، شاعران خراساني و ماورالنهري قرن هاي چهارم هجري، چون کسايي، اسدي، منوچهري، فرخي، عنصري، فخري گرگاني، مسعود سعد و سوزني به کار برده اند. از آن جا که واژه رنگ احتمالا براي شاعران فارسي زبان غربي و جنوبي شناخته نبوده، اسدي لازم ديده است که آن را در فرهنگ خود، که مقصود از تاليف آن اساسا گردآوري واژه هاي ناشناخته براي شاعران غير خراساني بوده، ضبط و معني کند...

 نسخه قابل چاپ