0

بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

 
mehdi0014
mehdi0014
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مرداد 1389 
تعداد پست ها : 287351
محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی
چهارشنبه 27 اردیبهشت 1391  2:15 PM

 4 : نامه فرهنگستان اسفند 1383; 1(1 (پياپي 1)(ضميمه دستور)):53-57.
 
نگاهي تازه به صفت لياقت
 
منشي زاده مجتبي*
 
* دانشگاه شهيد بهشتي
 
 

در غالب كتابهاي دستور زبان فارسي، از نوع ئي/ يي سخن به ميان آمده است كه به مصدر فعل اضافه مي شود و صفت لياقت مي سازد. برخي از دستورنويسان، از جمله خانلري (1370) و خيام پور (1373)، سخني درباره صفت لياقت نگفته اند. ساير دستورنويسان به بيان يك يا دو جمله درباره آن اكتفا كرده اند. فرشيدورد (1382) مي گويد ي لياقت در واقع نوعي ي نسبت است؛ مثل گفتني و ديدني و تماشايي. قريب و ديگران (1355) گفته اند، يا ي نسبت گاهي مفيد لياقت و لزوم است؛ مانند سوختني و مردني و رفتني و ديدني. وحيديان كاميار (1379) تنها به بيان ساختمان آن بسنده مي كند، يعني مصدر + ي؛ مانند خوردني، رفتني. انوري و گيوي (1369) و،‌ ظاهرا به تبع آنان، نوبهار (1372) به توضيح بيشتري درباره انواع ساخت صفت لياقت پرداخته اند. به باور آنها، صفت لياقت شايستگي و لياقت را به موصوع خود نسبت مي دهد، مانند كتاب خواندني، فيلم ديدني. آنها از نظر ساخت به 5 نوع صفت لياقت قايل شده اند:
(1 مصدر + ي؛ مثال: رفتني، پوشيدني
(2 فعل امر؛ مثال: مگو (در اسرار مگو)
(3 بن مضارع + اك؛ مثال: خوراك،‌ پوشاك
(4 بن ماضي + گار؛ مثال: ماندگار
(5 بن مضارع + ا؛ مثال: روا (= رفتني).

 
كليد واژه: 
 
 

 نسخه قابل چاپ

 
 
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها