بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

Sard. 1
بنا بر متون پهلوي زردشتي درباره جهان پس از مرگ، روان همه درگذشتگان، در سپيده دم چهارمين روز پس از مرگ، به سوي پل چينود مي روند – جايي که رشن راست، در آن، با ترازوي مينوي خود، اعمال آنان را مي سنجد. اگر رواني درستکار باشد، بي هيچ خطري از پل مي گذارد و، از آسمانهاي سه گانه که نماد انديشه نيک و گفتار نيک و کردار نيک است، به بهشت عروج مي کند. اين عروج مينوي روان درستکار، چنان که در عباراتي از دادستان دينيگ (xxx,2) آمده است، همچون سفر با شکوه شاهانه، با گردونه اي باشکوه و مجلل صورت مي گيرد. اما، کيفيت عروج هميشه چنين مساعد نيست؛ چون، همان گونه که از عبارت زير مي آيد، روان عموما بايد از وسيله اي محقرتر به نام slt بالا برود:
بندهش بزرگ 203، 12 – 44 (TD1, fol. 86 V ; DH. Fol. 218 V):
u-s an Kanlg pad rah nimaylh o slt – e bared ke – s se payag padis, ud pad an slt o garodman sawed pad se gam ast I humat, huxt ud huwarst.                                             و آن دوشيزه آن [روان] را به سوي slt برد داراي سه پايه و از آن slt با سه گام انديشه نيک و گفتار نيک و کردار به گرودمان (= بهشت) رود.
بر اساس عبارت ديگري از گزيده هاي زاد سپرم (43.35)، درباره رستاخيز، سه پايه آسماني به صورت شاخه هاي درخت شبيه slt ي سه پايه وصف شده است. در اين عبارت چنين آمده است:
An tagan pad homakaglh l slt – e bawed l se – payag l zarren homanag, u – s ahlawan                               padis a bar o wahist sawend.
آن شاخه ها همانند sltي بود سه پايه  و زرين که اهلوان (= پرهيزگاران) از آن به بهشت روند.
در اين دو عبارت، معناي درست slt، فرائت و اشتياق آن چيست؟ تاکنون چند تفسير ازاين واژه  شده است که به اختصار آنها را نقل مي کنيم:
ه. و. بيلي هوشمندانه قرائت srat  را براي اين واژه پيشنهاد کرده و آن را با لاتيني strata و يوناني ?vpxux و عربي صراط (راه) خويشاوند شمرده است. مي توان گفت که مدلول راه مناسب فحواي متن نيست. کساني ديگر از محققان درباره هويت و قرائت اين واژه حدسهايي زده اند که به اين استواري نيست؛ مع الوصف، با بررسي بافت متون براي اين واژه مدلولي ظاهرا پذيرفتني به دست داده اند. انکلساريا اين واژه را در عبارتي از بندهشن nart خوانده و معني نردبان را براي آن پيشنهاد کرده، اما نتوانسته است در گزيده هاي زاد سپرم آن را بخواند و معني کند ...

 نسخه قابل چاپ