0

بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

 
mehdi0014
mehdi0014
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مرداد 1389 
تعداد پست ها : 287351
محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی
چهارشنبه 27 اردیبهشت 1391  1:55 PM

 15 : نامه فرهنگستان خرداد 1384; 7(1 (پياپي 25)):131-135.
 
اشعار عاميانه ايران در عصر قاجار
 
طبيب زاده اميد*
 
* دانشگاه بوعلي سيناي همدان
 
 

ژوکوفسکي، والنتين، اشعار عاميانه ايران (در عصر قاجار)، [ترجمه ميرباقر مظفرزاده]، به اهتمام و تصحيح و توضيح عبدالحسين نوايي، انتشارات اساطير، تهران ????، ??? صفحه.
سروده هاي عاميانه را مي توان به دو دسته اشعار و تصنيفها تقسيم کرد.
اشعار عاميانه به اشعاري اطلاق مي شود که اولا داراي وزن تکيه اي - هجايي هستند؛ ثانيا بدون نياز به همراهي موسيقي خوانده مي شوند، هرچند اجراي آنها با الحان (ملوديهاي گوناگون) امکان پذير است. اشعاري چون اتل متل توتوله، گاو حسن چه جوره ... يا دويدم و دويدم، سر کوهي رسيدم... از جمله معروف ترين اشعار عاميانه فارسي محسوب مي شوند.
تصنيف به قطعه شعري اطلاق مي شود که اساسا براي اجرا با الحان (ملوديها) يا آهنگ خاصي سروده مي شود و هيچ گاه جدا از آهنگ موسيقي خوانده نمي شود. از اين رو، تصنيفها چه بسا داراي سکته هايي وزني باشند که تضعيف خوان، در اجرا، با بهره گيري از امکانات موسيقائي ملودي و تحرير و جز آن، آنها را برطرف مي سازد. بدين لحاظ، شعر عاميانه، درست مانند اشعار رسمي، به ادبيات به معناي اخص کلمه تعلق دارند؛ در حالي که تصنيف بيش از آنکه به ادبيات تعلق داشته باشد در قلمرو موسيقي قرار مي گيرد؛ زيرا کلام يا شعر، در آن، به دنبال موسيقي و در خدمت به آن پديد مي آيد و شکل مي گيرد. در اين معنا، اثر تاليفي ژوکوفسکي، بيشتر در بر دارنده تصانيف رايج ايراني در واپسين سالهاي حکومت ناصرالدين شاه قاجار است.
اين تصنيفها را نيز شايد بتوان به دو دسته رسمي (عروضي) - مانند تصنيفهاي عارف و بهار و شيدا - و عاميانه (تکيه اي - هجايي) - مانند تصنيف بي نام و نشان زير:
...
گربه دارم چه چموش و چه چموش
مي رود خونه عموش
مي آرد شقه گوشت
شب بغل خواب منه
روز به دنبال منه
پيشت و پيشتش نکني دوست دارمش مي ميرم از غمش (ص 44)
تقسيم کرد...

 
كليد واژه: 
 
 

 نسخه قابل چاپ

 
 
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها