بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

در همه جاي جهان، از ابتداي پيدايش ادبيات مدرن، نقد ادبي، نه تنها به عنوان آينه منعكس كننده حسن و عيب اين ادبيات نقشي ضروري ايفا كرده بلكه، در بسياري موارد، خود در پيدايش جريان ها و سبك هاي آن بيش از هر عامل ديگر موثر افتاده و، در مجموع، يكي از محرك هاي اصلي تحول و تكامل آن بوده است. در كشور ما هم نقد ادبيات مدرن فارسي سنتي به قدمت خود اين ادبيات دارد. نقد شعر مدرن فارسي، كه چند و چون آن موضوع اين مقاله است، از زماني كه نخستين نشانه هاي نوگرايي در شعر فارسي ظاهر شد تا امروز، پابه پاي جريان هاي مدرنيستي اين شعر گام برداشته و در تعيين مسير حركتشان تاثيري بسزا داشته است، به گونه اي كه تاريخ شعر مدرن فارسي از تاريخ نقد آن جدا شدني نيست.
از اين سابقه مي توان نتيجه گرفت كه شعر مدرن فارسي، مانند هر جريان هنري مدرنيستي ديگر، اگر بخواهد زنده و پيا باشد، نياز به نقدي زنده و پويا دارد. پس، در كنار شعر مدرن فارسي، بايد نقد آن را نيز بررسي كرد.
بررسي نقد شعر مدرن فارسي مي تواند موردي و ناظر به نمونه هاي معين و مشخص باشد. اما، در كنار اين بررسي موردي، بررسي كلي به معني بازنگري كارنامه نقد شعر مدرن فارسي و عملكرد آن ضرورت دارد. هدف اين مقاله نمايان ساختن يكي از مشكلات كلي نقد شعر مدرن فارسي يعني سنجش آثار بدون تامل كافي و تنها بر اساس اصول يا «فرمول هاي» از پيش تعيين شده است. ناگفته پيداست كه طرح اين مشكل كلي به معناي آن نيست كه همه آثار انتقادي درباره شعر مدرن فارسي دچار آن اند بلكه به اين معني است كه آن خصوصيت يك يا چند نقد منفرد نيست،‌ بلكه خصلت مشترك شمار قابل ملاحظه اي از نقدهاست. به گونه اي كه مي توان آن را پديده اي در خور مطالعه جدي در نقد شعر مدرن فارسي تلقي كرد.

 نسخه قابل چاپ