پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی
شنبه 16 اردیبهشت 1391 12:24 PM
| 5 : كاوش نامه زبان و ادبيات فارسي (كاوش نامه) بهار و تابستان 1387; 9(مسلسل 16):129-162. |
| بازخواني داستان شيخ صنعان |
| قلي زاده حيدر* |
| * دانشگاه تربيت معلم آذربايجان |
|
يک داستان منظوم عرفاني را عمدتا از دو راه مي توان تاويل کرد: .1 بررسي لايه هاي زباني و عناصر باژنما به عنوان عناصر رمزي .2 بررسي هدف، غايت و درونمايه داستان. داستان شيخ صنعان مانند هر متن عرفاني، رمزي و شاعرانه از نظر زباني داراي عناصر باژنماست؛ يعني شاعر مصطلحات و الفاظي را به کار مي برد و معناي معکوس آنها را از حيث ممدوح يا مذموم بودن اراده مي کند مانند «خمرنوشي و زناربندي» در معناي ممدوح و «ايمان و مصحف خواني و خرقه پوشي» در معناي مذموم. اين داستان همچنين از حيث غايت و درونمايه داستاني نيز مبتني بر يکي از مشهورترين موضوعات عرفاني يعني «حرکت، سلوک و سفر روحاني و اسفار اربعه» است. هر چهار سفر عرفاني (.1 من الخلق الي الحق .2 بالحق في الحق .3 من الحق الي الخلق بالحق .4 بالحق في الخلق) به طور کامل در داستان شيخ صنعان قابل تطبيق است. |
| كليد واژه: داستان شيخ صنعان، عطار، تاويل، عرفان، رمز (نماد)، باژنمايي |
![]() |
|
نسخه قابل چاپ |