پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی
دوشنبه 11 اردیبهشت 1391 9:08 AM
| 3 : زبان شناسي و گويش هاي خراسان (مجله دانشكده ادبيات و علوم انساني مشهد) پاييز و زمستان 1388; 1(1):51-73. |
| شيوه هاي بازنمايي کارگزاران اجتماعي در نشريات دوره مشروطه از منظر گفتمان شناسي انتقادي با عنايت به مولفه هاي گفتمان مدار جامعه شناختي- معنايي |
| پهلوان نژاد محمدرضا*,صحراگرد رحمان,فلاحي محمدهادي |
| * گروه زبان شناسي، دانشگاه فردوسي مشهد |
|
تحليل گفتمان انتقادي از جمله رويکردهاي نوين در تجزيه گفتمان و متن است. در اين رويکرد مبنا بر اين است که زبان و گفتمان در سطوح زيرين حاوي ايدئولوژي و روابط قدرت و سلطه است و در سطوح زبرين حاوي ساختارها و مولفه هاي گفتمان مدار است. اين ساختارها و مولفه ها با ايدئولوژي نهفته در لايه هاي زيرين متن رابطه اي دو سويه دارد. تحليل گر گفتمان انتقادي با استفاده از الگوهاي خاص به بررسي و تحليل اين ساختارها مي پردازد تا به ايدئولوژي پنهان در پس متون پي برد. بيش تر تحليل گران گفتمان انتقادي مبناي تجزيه و تحليل متون را بر پايه تظاهرات زبان شناختي بنا نهاده اند در حاليکه ون ليوون (1996) معتقد است مولفه هاي جامعه شناختي- معنايي گفتمان، شناختي عميق تر و جامع تر از متن ارائه مي دهند. در اين پژوهش با استفاده از الگوي ون ليوون، متون انتخاب شده از 41 شماره از 8 نشريه سالهاي آغازين دوره مشروطه (صوراسرافيل، حبل المتين، مساوات، نداي وطن، مجلس، رهنما، صبح صادق، آيينه غيب نما)، تجزيه و تحليل شده اند. همه اين متون کم و بيش از مولفه هاي جامعه شناختي- معنايي استفاده کرده اند. شيوه غالب در بازنمايي کارگزاران اجتماعي، استفاده از مولفه ها به ترتيب زير است: تشخص بخشي، فعال سازي، تشخص زدايي، حذف و منفعل سازي، در اين نشريات کارگزاران در هيات انسانهايي فعال و پويا بازنمايي شده اند. کارگزاراني فعال که پس از رهايي از استبداد در راه پيش رفت جامعه خود تلاش مي کنند. در انجام اين پژوهش علاوه بر تحليل کيفي از بررسي کمي يعني محاسبه بسامد و درصد مولفه ها و اعمال شيوه هاي آماري مجذور خي و فرمول نسبت استفاده شده است. |
| كليد واژه: تحليل گفتمان انتقادي، بازنمايي کارگزاران اجتماعي، مولفه هاي جامعه شناختي- معنايي، ساختارهاي گفتمان مدار، ايدئولوژي، مشروطيت |
![]() |
|
نسخه قابل چاپ |