بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

يكي از روشهاي بسيار سودمند در تعيين سير تطور و ميزان تغييراتي كه در فرم عمومي شهرهاي كهن رخ داده اند، بررسي كتب و منابعي است كه در قرون متمادي به وسيله جغرافيدانان اسلامي و يا سياحان و ماموران رسمي به رشته تحرير درآمده اند.
اهميت ويژه اطلاعات استخراج شده از منابع مذكور در آن است كه، نويسندگان آنها علاوه بر تشريح وضعيت عمومي شهرها و محدوده تقريبي گسترش آنها، نام محله ها، دروازه ها، خيابانها، بازارها،‌ مساجد، حمام ها، آسيابها و ساير تاسيسات شهري را مشخص نموده و سيستم هاي آبرساني و راههاي ارتباطي شهرها را نيز مد نظر قرار داده اند.
در اين مقاله تلاش گرديده تا با جمع آوري اطلاعات منابع جغرافيايي از قرون اوليه اسلامي تا دوران معاصر و تعدادي گزارش از سياحان و ماموران رسمي ـ كه به تشريح جغرافياي طبيعي و انساني شهر بم پرداخته و فعاليتهاي اجتماعي سكنه اين شهر را مورد بررسي قرار داده اند ـ زمينه اي مناسب در جهت درك درست روند تكامل اين شهر و انجام مطالعات ميداني باستان شناسانه فراهم آيد.