بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

روايت اصطلاحي فراگير براي ارجاع به انواع گسترده اي از نوشته ها و گفته هاست اما در تحقيق حاضر روايت در معناي ادبي آن مورد بررسي قرار مي گيرد كه شامل انواع ادبي چون رمان، رمان كوتاه و داستان كوتاه است. روايت در معناي ادبي آن از ديرباز حوزه تحقيق و پژوهش مكاتب ادبي مختلف به خصوص ساختگرايي روسي بوده است، اما فرضيه پردازان و منتقدان معاصر نيز روشهاي آن را در گرايش هاي مختلف و گاها متضاد خود به كار گرفته اند. در نوشته حاضر با طرح مفهوم «ديدگاه روايي» كه عمدتا از نظريات راجر فالر گرفته شده است، انواع مختلفي از راويان يك داستان معرفي و ارايه مي شوند. راوي يك داستان دروني باشد يعني به درون افكار و احساسات شخصيتها نفوذ كند و يا بروني باشد يعني مثل خواننده داستان فقط ظواهر و رفتار شخصيتها را ببيند و به افكار احساسات آنها دسترسي نداشته باشد. اين دروني و بروني بودن نيز به بخشهاي ديگري قابل تقسيم است. در ديدگاه روايي، به بررسي و نقد ديدگاههاي زماني، مكاني و روانشناختي يك روايت و چگونگي تشخيص آنها پرداخته مي شود تا ديدگاه ايدئولوژيكي نويسنده يك داستان تعيين شود.
در هر ديدگاه توانمندي و روشنگري ابزارهاي زبانشناختي در نقد آثار ادبي به تصوير كشيده مي شود.