بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

يکي از حکايات دويست و شصت گانه مثنوي، قصه کوتاه و فاقد عنوان و ماخذ است که در دفتر سوم و ذيل استان قوم سبا آمده و هيچ يک از شارحان و مفسران- جز در حد اشاره بدان نپرداخته اند. نگاه و تبيين اين مفسران نيز در حد تاويل سمبلها و تفسير واژگاني گزاره ها بوده که البته خود مولانا در ادامه داستان بدان پرداخته است. به نظر نگارنده، هيچ يک از محققان و مفسران، حکايت را بدون توجه به تاويل خود مولانا و به صورت ساختاري و به عنوان يک داستان مستقل بررسي و تحليل نکرده اند که در اين جستار سعي مي شود با لحاظ اين نکته، خوانش ديگري از داستان ارايه شود. نگارنده بر اين باور است که تمام اجزاي داستان بايد به صورت يک کل در يک بافت و زنجيره معنايي در پيوند با داستانهاي قبل تفسير و تبيين شود. بر اين اساس ضمن تحليل ساختاري داستان و بررسي عناصر آن، قرائت ديگري با توجه به مسائل و مشکلات انسان معاصر از آن ارايه شده که در هيچ يک از منابع متقدم بدان توجه نشده است. قصه تمثيلي ياد شده از نظر نوع پردازش و کيفيت تصويرگري، ساخته و پرداخته ذهن و تخيل مولوي است که با توجه به جريان سيال ذهني شاعر و با بهره گيري از اسطوره هاي ديني - چون داستان يوسف و روياي عزيز مصر، داستان ابراهيم و چهار مرغ - و با کمک تصاوير روياگون و سوررئال پديد آمده است. اين داستان به نسبت کوتاه، حاوي نکات و پيامهاي عميق جهاني براي انسان رها و تنها در عصر جديد است که مولانا ضمن توصيف برجسته ترين آفات و بيماريهاي بالقوه بشري به تبيين، تحليل و سرانجام، ارايه راهکارهاي رهايي انسان از اين آفات اهتمام ورزيده است.

 نسخه قابل چاپ