0

بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

 
mehdi0014
mehdi0014
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مرداد 1389 
تعداد پست ها : 287351
محل سکونت : آ.غربی-سولدوز

پاسخ به:بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی
سه شنبه 5 اردیبهشت 1391  2:02 PM

 7 : پژوهشهاي ادبي تابستان 1386; 4(16 (داستانپردازي مولوي)):161-181.
 
تحليل شخصيت داستاني ابراهيم ادهم بر اساس مثنوي مولوي
 
غلام حسين زاده غلام حسين*
 
* دانشگاه تربيت مدرس
 
 

شخصيت يکي از عناصر اصلي داستانپردازي است و انواع مختلفي دارد که يکي از آنها شخصيتهاي تاريخي است. در داستانهاي مثنوي از اشخاص تاريخي زيادي ياد شده است، اما همان طور که حکايات تاريخي با «گزارشهاي تاريخي» و گزارشهاي تاريخي با «رويدادهاي تاريخي» فرق دارد، شخصيتهاي تاريخي مثنوي نيز با شخصيت داستاني آنها متفاوت است. يکي از اين اشخاص، ابراهيم بن ادهم، سرسلسله عرفاي خراسان است که حکايت ترک امارت او بسيار مشهور است.
اگرچه درباره پيشينه زندگي ابراهيم ادهم اطلاعات تاريخي چنداني در دست نيست در بعضي از داستانهايي که از منطقه آسياي ميانه به دست آمده است، حکاياتي درباره سابقه تاريخي زندگي وي مي توان يافت، اما اين حکايت بيش از ساير حکايات مربوط به او با خيالپردازيهاي راويان در آميخته است؛ چنانکه درباره حکايت ترک امارت او نيز روايات گوناگوني وجود دارد که خود قابل تقسيم به سه گروه اصلي «اشتر، رباط و صيد» هستند. اين سلسله روايات اگرچه از نظر حوادث با هم متفاوت است از نظر آغاز و انجام حکايت و خط سير کلي حوادث آن با هم يکسان است. مولانا از بين اين سه روايت، روايت جستن اشتر را برگزيده و در مثنوي نقل کرده است. از بين ساير کساني که اين روايت را نقل کرده اند و از نظر زماني و فکري به مولانا نزديکترند، مي توان از عطار و شمس و سلطان ولد ياد کرد. روايات اين چهار نفر (1+3) اگرچه از نظر شباهت در يک گروه قرار مي گيرد در عين حال از نظر چگونگي داستانپردازي و بخصوص چگونگي پيش بردن گفتگوها با هم متفاوت است که نتايج نقد و بررسي آنها نشان مي دهند شيوه حکايت پردازي شمس از شيوه روايت سه نفر ديگر قويتر و با اصول داستانپردازي سازگارتر است.

 
كليد واژه: مولوي، مثنوي، داستان، ابراهيم ادهم، نقد ادبي
 
 

 نسخه قابل چاپ

 
 
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها