بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

از ديرباز، متفکران ديني و فکري بر اساس مشرب هاي خاص خود، انسان حکيم، عاشق، مقتدر، ضعيف، خودشناخته و ... را الگوي انسان کامل معرفي کرده اند. در قرن بيستم، با ظهور سه مکتب روان کاوي، رفتارگرايي و انسان گرايي، توجه به شخصيت انسان، جنبه هاي عيني تري به خود گرفت. ابراهام مزلو (1908-1970) بنيان گذار روان شناسي انسان گرا ضمن انتقاد شديد از دو مکتب مذکور، طبيعت انسان را نيک و پاک و خواستار شکوفايي توصيف کرده، به جاي بررسي نمونه هاي معلول و رشد نايافته، بهترين نمونه هاي نوع انسان را مورد بررسي قرار داده، آن را شاخصه اصلي روان شناسي خود نموده است. او رفتارهاي انسان را برانگيخته نيازها دانسته و براي او پنج سلسله نياز ذکر کرده: 1. نيازهاي فيزيولوژيکي 2. نيازهاي ايمني 3. نيازهاي عشق و تعلق 4. نياز به احترام 5. نياز به خودشکوفايي. مزلو خودشکوفايي را تحقق بخشيدن به خود در بالاترين سطح مي داند و ويژگي هاي متعددي را براي افراد خودشکوفا مطرح مي کند که در اين مقاله دو ويژگي ادراک بهتر واقعيت و پذيرش خود، ديگران و طبيعت، در غزليات حافظ مورد بررسي قرار گرفته است. از ديدگاه حافظ جهان پيچيده ترين راز و کشف آن بزرگ ترين واقعيت و به تعبير مزلو شناخت هستي است. او با وجود شناخت ابعاد متعدد جهان و بي اعتباري و بي ثباتي نقش دوران، هرگز آن را به ميل خود تفسير نمي کند و گاه به جاي ستيزه با آن، تسليمش مي گردد و زماني نيز به اقتضاي موقعيت، آشفتگي و بي نظمي پيشه مي کند. خودپذيري او سه محور: الف) هنر شاعري ب) پذيرش مسووليت اعمال پ) اميدواري را شامل مي گردد و عدم حالت تدافعي و احساس گناه و شرمساري در مقابل کمبودها و کاستي هاي قابل اصلاح، مهمترين موضوعات ويژگي پذيرش خود، ديگران و طبيعت را تشکيل مي دهند.

 نسخه قابل چاپ