بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

«ادب» در عرف عرب جاهلي عادات و رسوم نيکو به شمار مي رفته که چنين تفکري از ميراث گذشته به يادگار مانده است. از آنجايي که تعليم و تربيت داراي اهميت بوده لذا کلمه ادب براي جامع معارف (به غير معارف ديني) مورد استفاده قرار مي گرفته ولي لفظ تاديب و تعليم مترادف يکديگر به کار مي رفته است. پس از اسلام معني ادب با همان مفاهيم قبلي متداول بوده است. آميزش عربها با اقوام ديگر خاصه در سه قرن اول هجري سبب مي شود تا حوزه معني ادب گسترش يافته و بر انواع علوم و فنون از جمله صنايع، ورزش ها و پيشه ها اطلاق گردد. نيز در سه قرن اول هجري «ادب» در معناي نکته هاي ظريف، بديع، لطيفه ها، نادره ها بکار مي رفته و کسي را که با موارد ياد شده آشنا بوده، اديب مي خواندند. در اواخر قرن سوم به تدريج ادب در معني لغت، مصطلح مي شود. در قرن پنجم و ششم اين واژه براي مفاهيم صرف و نحو و بيان متداول مي گردد. مفهوم دگرگوني هاي واژه ادب در طي قرون متمادي با سرگذشت اجتماعي اقوام همراه بوده است. در زبان فارسي هم بر اساس متون نظم و نثر اين واژه در معاني نزاکت، رفتار پسنديده و نيکو و نيز در معني «علم ادب» از جمله صرف، نحو، لغت و ... مورد توجه قرار گرفت.

 نسخه قابل چاپ