بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

رئاليسم جادويي و داستان موقعيت، دو شيوه يا جريان نوين در داستان نويسي معاصرند که علاوه بر ويژگي هاي مستقل، به دليل چند مولفه بنيادي و زيرساخت مشترک، قابليت و امکان هم بستري در يک داستان را دارند. داستان موقعيت به نسبت رئاليسم جادويي، در ايران جرياني نوپا و ناشناخته است که کم تر به آن پرداخته شده است. داستان کوتاه گياهي در قرنطينه اثر بيژن نجدي، محملي براي تلفيق اين دو رويکرد داستان نويسي است.
مقاله حاضر، مولفه هاي منفرد رئاليسم جادويي و داستان موقعيت مانند شخصيت پردازي، رازگونگي و عينييت پديده، ساختار و جنس موقعيت و همچنين ويژگي ها و زيرساخت مشترک هر دو شيوه، مانند چاره ناپذيري، فقدان روابط علي و واکنش اعتراضي به صورت بندي هاي مدرنيته استخراج و طبقه بندي مي کند و در هر مولفه براي آشنايي بيشتر خواننده، نمونه هايي داستاني را از چهره هاي شاخص اين دو جريان، يعني مارکز و بورخس در رئاليسم جادويي و کافکا در داستان موقعيت، ارايه مي نمايد، سپس داستان مذکور را از زاويه مورد نظر، تحليل و بررسي مي کند. با تحليل هم زمان داستان، از منظر دو شيوه مذکور، امکان واکاوي داستان گسترش مي يابد و ابعاد جديدي پيش چشم خواننده گشوده مي شود.
اين مقاله با تکيه بر پيامدهاي مدرنيته، همچون حاکميت عقل، تکنولوژي تحميلي، نظارت و دخالت سازمان ها بر افراد، الگوي يکسان سازي و... انساني را نشان مي دهد که او را از تخيل، باورهاي متافيزيکي، فرهنگ بومي، هويت فردي و... تهي کرده اند. انسان عاجز و ناتواني که توان و امکان تغيير شرايط پيرامونش را ندارد.

 نسخه قابل چاپ