بانک مقالات زبان و ادبیات فارسی

خاقاني شرواني (595-520 ه.ق) از شاعران بزرگ سبک آذربايجان است. وي علاوه بر به کارگيري انواع استعاره هاي شناخته شده در شعر خود، با امتزاج ترکيب آفريني و استعاره پردازي به آفرينش گونه اي جديد از استعاره دست يازيده که تاکنون از ديد علماي بلاغت دور مانده است. اين نوع استعاره که در اين پژوهش با نام «استعاره هاي ترکيبي» معرفي شده، يکصد و بيست و پنج بار در اشعار خاقاني بکار رفته است. هدف اين پژوهش، شناساندن ويژگي هاي اين گونه استعاره ها، چون مضمون آفريني، آشنايي زدايي، برجسته سازي، تناسب، اغراق، ايجاز و ابهام هنري است. استعاره هاي ترکيبي از کارکردهاي ديگر، چون تلميح فشرده و تفضيل و رجحان نيز برخوردارند. بررسي ساختار استعاره هاي ترکيبي خاقاني، از ديگر اهداف اين پژوهش محسوب مي شود. روش پژوهش، توصيفي است و نتايج با استفاده از تحليل محتوي، به شيوه کتابخانه اي و سندکاوي بررسي شده است. نتيجه نشان مي دهد شناخت استعاره هاي ترکيبي در شعر خاقاني علاوه بر کمک به شناخت هرچه بهتر جنبه هاي زيبايي شناسانه شعر او، به شناخت ابعاد نوين از ظرفيت هاي زبان فارسي در استعاره پردازي کمک خواهد کرد.

 نسخه قابل چاپ